Να εκβιάσει τους Ευρωπαίους με αποδόμηση του NATO και την Κίνα με αναβολή της συνόδου κορυφής με Σι, επιχείρησε ο Ντόναλντ Τραμπ σε μια προσπάθεια να τους εξαναγκάσει να στείλουν πολία για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει ένα «πολύ κακό» μέλλον εάν οι σύμμαχοι των ΗΠΑ δεν συμβάλουν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα προς τα ευρωπαϊκά κράτη να συμμετάσχουν στη στρατιωτική του προσπάθεια εναντίον του Ιράν.
Παράλληλα, σε συνέντευξή του στους Financial Times ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι θα μπορούσε επίσης να αναβάλει τη σύνοδο κορυφής με τον πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ, που είναι προγραμματισμένη για αργότερα μέσα στον μήνα, καθώς ασκεί πίεση στο Πεκίνο να συμβάλει στο άνοιγμα της κρίσιμης θαλάσσιας διόδου.
«Είναι απολύτως εύλογο όσοι επωφελούνται από τα Στενά να βοηθήσουν ώστε να διασφαλιστεί ότι τίποτε κακό δεν θα συμβεί εκεί», δήλωσε ο Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη και η Κίνα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο του Κόλπου, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ.
«Εάν δεν υπάρξει απάντηση ή εάν η απάντηση είναι αρνητική, πιστεύω ότι θα είναι πολύ κακό για το μέλλον του ΝΑΤΟ», πρόσθεσε.
Να σημειωθεί ότι η Κίνα λαμβάνει κανονικά τα φορτία πετρελαίου από το Ιράν, ενώ η Τεχεράνη έχει εμπλακεί σε διαπραγματεύσεις με Γερμανία και Γαλλία ώστε να απελευθερώσει και δικά τους φορτία LNG. Την Κυριακή το Ιράν επέτρεψε την κίνηση δύο τάνκερ LPG προς την Ινδία μετά από διμερείς διαπραγματεύσεις και την απελευθέρωση τριών δικών του τάνκερ που είχε κατάσχει υπό αμερικανικές εντολές το Νέο Δελχί.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ζητήσει από το Σάββατο βοήθεια για τη διατήρηση ανοιχτών των Στενών του Ορμούζ, καθώς η απόφαση του Ιράν να τα κλείσει έχει προκαλέσει πανικό στις αγορές, με το πετρέλαιο να εκτοξεύεται πάνω από τα 100 δολάρια αναζωπυρώνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και εκτροχιάζοντας την προοπτική μείωσης των επιτοκίων από τις ΗΠΑ.
Η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί υποβαθμίζει τη διαπραγματευτική θέση των ΗΠΑ προς την Τεχεράνη και παράλληλα τη δυνατότητά τους να διεξάγουν τον πόλεμο, καθώς οι επιπτώσεις πλήττουν άμεσα την αμερικανική οικονομία.
Παρά την προειδοποίησή του, ο Τραμπ εμφανίστηκε απαισιόδοξος ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ θα ανταποκριθούν στις εκκλήσεις του για βοήθεια.
Οι δηλώσεις Τραμπ καταδεικνύουν αφενός την κλιμακούμενη πίεση που δέχεται από τις αγορές και εσωτερικούς παράγοντες, την αδυναμία ΗΠΑ και Ισραήλ να ολοκληρώσουν εγκαίρως στους στόχους τους χωρίς εκτεταμένες παράπλευρες απώλειες, ενώ αποκαλύπτουν την επιτυχία της πολιτικής του Ιράν στο Ορμούζ.
Οι απειλές για αποσάρθρωση του NATO ευνοούν τη Ρωσία και την Κίνα, ενώ η απειλή για καθυστέρηση της συνάντησης με τον Σι Ζινπίνγκ μπορεί να υπονομεύσει έτι περαιτέρω τη διαπραγματευτική θέση των ΗΠΑ σε μια σειρά από μέτωπα.
Θέλει ευρωπαϊκά ναρκαλιευτικά και ειδικές δυνάμεις
«Υπάρχει κάτι που λέγεται ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Τραμπ, ο οποίος έχει συχνά επικρίνει τη συμμαχία. «Εμείς δείξαμε μεγάλη καλή διάθεση. Δεν ήμασταν υποχρεωμένοι να τους βοηθήσουμε με την Ουκρανία. Η Ουκρανία βρίσκεται χιλιάδες μίλια μακριά από εμάς… Παρ’ όλα αυτά τους βοηθήσαμε. Τώρα θα δούμε αν θα μας βοηθήσουν. Γιατί εδώ και καιρό λέω ότι εμείς θα είμαστε εκεί για αυτούς, αλλά εκείνοι δεν θα είναι εκεί για εμάς. Και δεν είμαι βέβαιος ότι θα είναι».
Ερωτηθείς τι είδους βοήθεια χρειάζεται, ο Τραμπ απάντησε «ό,τι χρειαστεί». Πρόσθεσε ότι οι σύμμαχοι θα πρέπει να στείλουν ναρκαλιευτικά πλοία, από τα οποία η Ευρώπη διαθέτει πολύ περισσότερα από τις ΗΠΑ.
Είπε επίσης ότι θέλει «ανθρώπους που θα εξουδετερώσουν ορισμένους κακούς παράγοντες κατά μήκος της [ιρανικής] ακτής». Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι επιθυμεί ευρωπαϊκές ειδικές δυνάμεις ή άλλη στρατιωτική βοήθεια για την εξάλειψη Ιρανών που προκαλούν «ενοχλήσεις» στον Κόλπο με drones και θαλάσσιες νάρκες.
«Τους πλήττουμε πολύ σκληρά», δήλωσε ο Τραμπ. «Δεν τους έχει απομείνει τίποτα παρά μόνο να δημιουργούν μικρά προβλήματα στα Στενά, όμως αυτοί οι άνθρωποι είναι ωφελούμενοι και πρέπει να μας βοηθήσουν να τα επιτηρούμε. Εμείς θα τους βοηθήσουμε. Αλλά πρέπει να είναι και αυτοί εκεί. Χρειάζεσαι αρκετούς ανθρώπους για να παρακολουθούν λίγους».
Στον αέρα η συνάντηση με Σι
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι αναμένει από την Κίνα να βοηθήσει στο άνοιγμα των Στενών πριν ταξιδέψει στο Πεκίνο στο τέλος του μήνα για σύνοδο κορυφής με τον Σι Τζινπίνγκ, το πρώτο του ταξίδι στην Κίνα κατά τη δεύτερη θητεία του.
«Νομίζω ότι η Κίνα θα πρέπει επίσης να βοηθήσει, επειδή η Κίνα λαμβάνει το 90% του πετρελαίου της από τα Στενά», δήλωσε ο Τραμπ. Το να περιμένει κανείς μέχρι τη σύνοδο κορυφής θα ήταν πολύ αργά, είπε.
«Θα θέλαμε να το γνωρίζουμε πριν από αυτό. Δύο εβδομάδες είναι μεγάλο χρονικό διάστημα». Πρόσθεσε ότι το ταξίδι του στην Κίνα ίσως αναβληθεί. «Μπορεί να το καθυστερήσουμε», δήλωσε, χωρίς να διευκρινίσει για πόσο.
Οι δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ έγιναν ενώ ο υπουργός Οικονομικών του, Σκοτ Μπέσεντ, συναντούσε στο Παρίσι τον Κινέζο ομόλογό του Χε Λιφένγκ για συνομιλίες σχετικά με την προγραμματισμένη σύνοδο κορυφής στο Πεκίνο στα τέλη Μαρτίου.
Ο Σι είχε προσκαλέσει τον Τραμπ να επισκεφθεί την Κίνα όταν οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στη Νότια Κορέα στα τέλη Οκτωβρίου και συμφώνησαν σε μια εκεχειρία στον εμπορικό και τεχνολογικό πόλεμο ΗΠΑ–Κίνας. Το Πεκίνο δεν έχει δείξει κανένα σημάδι ότι επιθυμεί να αναβάλει τη σύνοδο κορυφής παρά τον πόλεμο στο Ιράν, το οποίο αποτελεί σημαντικό προμηθευτή πετρελαίου της Κίνας.
Τον άδειασε η Μεγάλη Βρετανία
Ο Τραμπ έχει απειλήσει να εξαπολύσει νέες επιθέσεις στο νησί Χαργκ, τον κόμβο εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν © Kevin Lamarque/Reuters
Αφού μίλησε νωρίτερα την Κυριακή με τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου σερ Κιρ Στάρμερ, ο Τραμπ εξέφρασε ιδιαίτερη απογοήτευση για τη βρετανική στάση μέχρι στιγμής.
«Το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να θεωρηθεί ο νούμερο ένα σύμμαχος, ο πιο μακροχρόνιος κ.λπ., και όταν τους ζήτησα να έρθουν, δεν ήθελαν να έρθουν», δήλωσε. «Και μόλις ουσιαστικά εξαλείψαμε την ικανότητα απειλής του Ιράν, είπαν: “θα στείλουμε δύο πλοία”. Και τους είπα: “χρειαζόμαστε αυτά τα πλοία πριν κερδίσουμε, όχι αφού κερδίσουμε”. Εδώ και καιρό λέω ότι το ΝΑΤΟ είναι μονόδρομος».
Υποστήριξε ότι ο κίνδυνος για τους συμμάχους που θα μετακινούσαν μέσα στον Κόλπο θα ήταν ελάχιστος, καθώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ είχαν καταστρέψει τη στρατιωτική ικανότητα του Ιράν τις τελευταίες δύο εβδομάδες.
«Έχουμε ουσιαστικά αποδεκατίσει το Ιράν», δήλωσε ο Τραμπ. «Δεν έχουν ναυτικό, δεν έχουν αντιαεροπορικά, δεν έχουν αεροπορία, όλα έχουν καταστραφεί. Το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να δημιουργούν μικρά προβλήματα βάζοντας μια νάρκη στο νερό — μια ενόχληση, αλλά αυτή η ενόχληση μπορεί να προκαλέσει προβλήματα».
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι έχουν ήδη πληγεί από τον πόλεμο. Ένας Γάλλος στρατιώτης σκοτώθηκε την Πέμπτη σε ιρανική επίθεση με drone στο Ιράκ. Ένα ιταλικό αεροσκάφος καταστράφηκε την Κυριακή σε βάση στο Κουβέιτ.
Ο Τραμπ προειδοποίησε επίσης ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να εξαπολύσουν νέες επιθέσεις στο νησί Χαργκ, τον κόμβο εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν, και θα μπορούσαν να στοχεύσουν τις πετρελαϊκές υποδομές του.
«Είδατε ότι χτυπήσαμε το νησί Χαργκ, τα πάντα εκτός από τους αγωγούς χθες», δήλωσε, αναφερόμενος σε βομβαρδισμό που ανακοίνωσε την Παρασκευή. «Μπορούμε να το χτυπήσουμε μέσα σε πέντε λεπτά. Και δεν υπάρχει τίποτα που μπορούν να κάνουν γι’ αυτό».
Ερωτηθείς αν η Ρωσία βοηθά το Ιράν με δορυφορικά δεδομένα για τη στόχευση των αμερικανικών και ισραηλινών αντιπυραυλικών συστημάτων, ο Τραμπ απάντησε: «Δεν ξέρω αν συμβαίνει ή όχι. Αλλά μπορεί κανείς επίσης να πει ότι εμείς βοηθήσαμε την Ουκρανία σε κάποιο βαθμό. Είναι δύσκολο να πεις: “μας στοχεύετε”, όταν εμείς βοηθάμε την Ουκρανία».
Ο προκάτοχός του, Τζο Μπάιντεν, είχε δώσει στην Ουκρανία 350 δισ. δολάρια σε χρήματα και εξοπλισμό, ισχυρίστηκε ο πρόεδρος. «Οπότε είναι δύσκολο να πεις: “τι κάνετε;”, όταν εμείς κάνουμε το ίδιο πράγμα».
