Στη Φλόριντα και στο Mar-a-Lago συναντήθηκαν τη Δευτέρα ο Donald Trump και ο Benjamin Netanyahu, σε μια συνάντηση που πλαισιώθηκε από έντονη δημόσια αλληλοκολακεία, αλλά χωρίς απτά αποτελέσματα στο πιο κρίσιμο μέτωπο: τη μετάβαση στη δεύτερη φάση της εκεχειρίας στη Γάζα. Παρά τις θετικές δηλώσεις και από τις δύο πλευρές, οι ουσιαστικές εκκρεμότητες παραμένουν, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές προτεραιότητες Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ.
Ο Trump δήλωσε ότι ελπίζει η «φάση δύο» του σχεδίου να ξεκινήσει «πολύ γρήγορα», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι βασική προϋπόθεση είναι ο πλήρης αφοπλισμός της Χαμάς. Με ιδιαίτερα σκληρή ρητορική, προειδοποίησε ότι αν η παλαιστινιακή οργάνωση δεν παραδώσει τα όπλα της σε σύντομο χρονικό διάστημα, τότε «θα πληρώσει την κόλαση». Παράλληλα, έσπευσε να υπερασπιστεί το Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι «έχει τηρήσει το σχέδιο 100%», μεταφέροντας σχεδόν αποκλειστικά την ευθύνη για τις καθυστερήσεις στη Χαμάς.
Η δεύτερη φάση της συμφωνίας προβλέπει την εγκαθίδρυση τεχνοκρατικής παλαιστινιακής διοίκησης στη Γάζα, τον αφοπλισμό της Χαμάς, την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων και την έναρξη της ανοικοδόμησης. Ωστόσο, τόσο στο BBC όσο και στο CNN επισημαίνεται ότι η ισραηλινή κυβέρνηση εμφανίζεται απρόθυμη να δεσμευτεί σε ένα σαφές πολιτικό ορίζοντα για τους Παλαιστινίους, ενώ δεν λείπουν οι εκτιμήσεις ότι ο Netanyahu ενδέχεται να επιχειρήσει να καθυστερήσει τη διαδικασία, απαιτώντας πρώτα πλήρη αφοπλισμό πριν από οποιαδήποτε αποχώρηση. Από την πλευρά της, η Χαμάς έχει διαμηνύσει ότι ο αφοπλισμός θα πρέπει να συνοδεύεται από πρόοδο προς ένα ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος. Μάλιστα, χθες, λίγο πριν τη συνάντηση Trump – Netanyahu, η ένοπλη πτέρυγα της Χαμάς επανέλαβε ότι δεν πρόκειται να καταθέσει τα όπλα. «Ο λαός μας αμύνεται και δεν θα καταθέσει τα όπλα όσο συνεχίζεται η κατοχή. Δεν θα παραδοθεί, ακόμη κι αν χρειαστεί να πολεμήσει με γυμνά χέρια», αναφέρει σε βίντεο που δημοσιοποιήθηκε.
Η κατάσταση στη Γάζα
Στο μεταξύ, η κατάσταση στη Γάζα παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Παρά την εκεχειρία που τέθηκε σε ισχύ τον Οκτώβριο, εκατοντάδες Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από ισραηλινά πυρά, ενώ διεθνείς οργανισμοί και υπηρεσίες του ΟΗΕ κατηγορούν το Ισραήλ ότι δεν επιτρέπει πλήρη πρόσβαση σε βασικά αγαθά και υλικά, την ώρα που δεκάδες χιλιάδες εκτοπισμένοι ζουν σε πρόχειρες σκηνές υπό ακραίες καιρικές συνθήκες. Το Ισραήλ απορρίπτει τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι τηρεί τις υποχρεώσεις του και ότι οι επιχειρήσεις του γίνονται ως απάντηση σε παραβιάσεις της εκεχειρίας.
Η δημόσια εικόνα της συνάντησης, πάντως, κινήθηκε σε εντελώς διαφορετικό τόνο. Trump και Netanyahu αντάλλαξαν διαδοχικά εγκώμια, με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό να χαρακτηρίζει τον Αμερικανό πρόεδρο τον «μεγαλύτερο φίλο που είχε ποτέ το Ισραήλ στον Λευκό Οίκο» και να ανακοινώνει ότι σκοπεύει να τον τιμήσει με κορυφαία ισραηλινή διάκριση. Ο Trump, από την πλευρά του, χαρακτήρισε τον Netanyahu «ηγέτη σε καιρό πολέμου» και υποβάθμισε τις ανησυχίες ότι το Ισραήλ δεν κινείται αρκετά γρήγορα προς την επόμενη φάση της συμφωνίας.
Πίσω από τη βιτρίνα της «σύμπλευσης», ωστόσο, διακρίνεται μια αυξανόμενη επιφυλακτικότητα του Trump απέναντι σε ορισμένες ισραηλινές επιλογές. Όπως επισημαίνεται και στα αμερικανικά ρεπορτάζ, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται απρόθυμος να δει τη Γάζα να επιστρέφει σε πλήρη πολεμική κλιμάκωση ή να παρατείνεται επ’ αόριστον μια εκεχειρία χωρίς πολιτικό βάθος, σε μια περίοδο που επιδιώκει να παρουσιάσει την εξωτερική του πολιτική ως παράγοντα σταθερότητας. Η πίεση προς τον Netanyahu δεν εκδηλώνεται ανοιχτά, αλλά μέσα από τη σταθερή έμφαση στη «φάση δύο» και την ανάγκη να υπάρξει αποτέλεσμα, χωρίς όμως να διαρραγεί η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ.
Ιράν
Σαφώς πιο αιχμηρός ήταν ο Trump στο ζήτημα του Ιράν. Προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε νέα πλήγματα αν διαπιστωθεί ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να ανασυγκροτήσει το πυρηνικό ή βαλλιστικό της πρόγραμμα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι υπάρχουν πληροφορίες για δραστηριότητες σε εναλλακτικές εγκαταστάσεις. Οι δηλώσεις αυτές κινούνται σε πλήρη ευθυγράμμιση με τις πάγιες ισραηλινές ανησυχίες, αν και δεν συνοδεύτηκαν από συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή επιχειρησιακές δεσμεύσεις. Από την ιρανική πλευρά, υπήρξε άμεση προειδοποίηση ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση θα απαντηθεί με «σκληρή και άμεση αντίδραση».
Συρία – Λίβανος
Στο τραπέζι βρέθηκαν επίσης η Συρία και ο Λίβανος. Ο Trump εμφανίστηκε να πιέζει για μια πιο πραγματιστική προσέγγιση απέναντι στη νέα συριακή ηγεσία, δηλώνοντας ότι ελπίζει το Ισραήλ να «τα πάει καλά» με τον νέο πρόεδρο Ahmed al-Sharaa, την ώρα που το Τελ Αβίβ παραμένει επιφυλακτικό και συνεχίζει τις στρατιωτικές του κινήσεις στη χώρα. Σε ό,τι αφορά τον Λίβανο, ο Trump δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης, σημειώνοντας ότι «θα δούμε» πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση με τη Χεζμπολάχ.
Συνολικά, η συνάντηση στη Φλόριντα ανέδειξε μια σχέση που παραμένει στρατηγικά στενή, αλλά όχι χωρίς τριβές. Ο Trump επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη προς το Ισραήλ και στην ανάγκη να αποφευχθεί μια παρατεταμένη αστάθεια στη Μέση Ανατολή, ενώ ο Netanyahu δείχνει αποφασισμένος να διατηρήσει τον έλεγχο των εξελίξεων, ακόμη και αν αυτό σημαίνει καθυστερήσεις σε πολιτικές δεσμεύσεις. Το αν η «φάση δύο» θα προχωρήσει πράγματι «πολύ γρήγορα», όπως είπε ο Trump, παραμένει προς το παρόν ανοιχτό ερώτημα.
