ΗΗ επόμενη ημέρα για την Εκκλησία της Αλβανίας ξημερώνει και επισήμως σήμερα με την ενθρόνηση του διαδόχου του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου, του Ιωάννη.
Ενθρονίζεται σήμερα στον Ναό της Αναστάσεως του Κυρίου στα Τίρανα ο νέος Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ. Ιωάννης.
Ο διάδοχος του Αρχιεπισκόπου Αναστάσιου, ο 6ος Αρχιεπίσκοπος μετά την μονομερή ανακήρυξη του αυτοκεφάλου το 1922 καλείται να κρατήσει το πηδάλιο της Εκκλησίας.
Η Εκκλησία της Αλβανίας βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα κομβική περίοδο, καθώς ο Ιωάννης είναι ο πρώτος Αλβανός Αρχιεπίσκοπος εμπεδώνοντας την αυτοκεφαλία της Εκκλησίας. Παράληλλα όμως η προσωπικότητα του και οι καταβολές του οδηγούν σε de facto μετατόπιση του κέντρου βάρους και αναδιάταξη των πολιτικών συνιστωσών.
Να σημειωθεί ότι η Εκκλησία της Αλβανίας έχει περάσει πολύ δύσκολα χρόνια μέχρι ο Αναστάσιος να την ανατάξει διοικητικά, πολιτικά και διπλωματικά. Επί σχεδόν 60 χρόνια η Εκκλησία της Αλβανίας βρέθηκε διωκώμενη, με διώξεις διωγμούς, φυλακίσεις των εκπροσώπων της και περίεργων θανάτων Προκαθημένων. Μεγάες ήταν οι μάχες για τον έλεγχό της με την επιβολή αρχιεπισκόπων διορισμένων ακόμη και από το κράτος που δεν αναγνωρίστηκαν από τις Ορθόδοξες Εκκλησίες.
Ιστορία της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας
Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας έχει μακραίωνη ιστορία που ξεκινά από τους αποστολικούς χρόνους και διαμορφώθηκε μέσω μιας σειράς πολιτικών, κοινωνικών και θρησκευτικών αλλαγών. Παρακάτω παρατίθενται οι βασικές φάσεις της ιστορίας της:
Αρχαία Περίοδος & Βυζαντινή Αυτοκρατορία (1ος – 15ος αιώνας)
- Η περιοχή της σημερινής Αλβανίας ήταν μέρος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και αργότερα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
- Οι Απόστολοι Παύλος και Ανδρέας θεωρούνται ότι μετέφεραν τον Χριστιανισμό στις περιοχές της Ηπείρου και της Ιλλυρίας.
- Η Εκκλησία οργανώθηκε υπό τη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως.
- Κατά τη Βυζαντινή περίοδο, η Ορθοδοξία εδραιώθηκε ως η κυρίαρχη θρησκεία στην περιοχή.
Οθωμανική Αυτοκρατορία (15ος – 20ός αιώνας)
- Με την οθωμανική κατάκτηση (15ος αιώνας), η περιοχή της Αλβανίας υπάγεται στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως.
- Κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής περιόδου, υπήρξε μαζικός εξισλαμισμός, κυρίως για κοινωνικοοικονομικούς λόγους.
- Παρά τους εξισλαμισμούς, η Ορθοδοξία παρέμεινε δυναμική κυρίως στις νότιες περιοχές και σε απομονωμένες κοινότητες.
- Οι ελληνόφωνοι και αλβανόφωνοι Ορθόδοξοι διατήρησαν την πίστη τους μέσω των μοναστηριών και των τοπικών εκκλησιών.
Ανεξαρτησία της Αλβανίας & Εθνική Αυτοκεφαλία (1912 – 1937)
- Μετά την ανεξαρτησία της Αλβανίας το 1912, η Εκκλησία της Αλβανίας βρέθηκε υπό πίεση να αποκοπεί από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και να γίνει αυτοκέφαλη.
- Το 1922 πραγματοποιήθηκε η Πρώτη Εθνική Συνέλευση των Ορθοδόξων που αποφάσισε την αυτοκεφαλία της Εκκλησίας.
- Το Οικουμενικό Πατριαρχείο αναγνώρισε την Αυτοκεφαλία το 1937, δίνοντας στην Εκκλησία πλήρη δικαιοδοσία και αυτονομία.
Εποχή του Κομμουνισμού (1946 – 1991)
- Με την εγκαθίδρυση του κομμουνιστικού καθεστώτος του Ενβέρ Χότζα, η Αλβανία έγινε το πρώτο επίσημα αθεϊστικό κράτος στον κόσμο το 1967.
- Όλες οι θρησκευτικές δραστηριότητες απαγορεύτηκαν και οι εκκλησίες και τα μοναστήρια καταστράφηκαν ή μετατράπηκαν σε κοσμικές εγκαταστάσεις.
- Οι Ορθόδοξοι κληρικοί διώχθηκαν και οι περισσότεροι ναοί βεβηλώθηκαν ή καταστράφηκαν.
Αναβίωση & Σύγχρονη Περίοδος (1991 – Σήμερα)
- Μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1991, η Ορθόδοξη Εκκλησία άρχισε να αναδιοργανώνεται.
- Το 1992, το Οικουμενικό Πατριαρχείο διόρισε τον Αναστάσιο Γιαννουλάτο ως Αρχιεπίσκοπο Τιράνων και πάσης Αλβανίας, ο οποίος υπήρξε καθοριστικός παράγοντας στην ανασύσταση της Εκκλησίας.
- Υπό την ηγεσία του, η Εκκλησία ανέκτησε πολλούς ναούς, έκτισε νέους και ίδρυσε σχολεία, ιερατικές σχολές, φιλανθρωπικά ιδρύματα και νοσοκομεία.
- Η Εκκλησία της Αλβανίας είναι πλέον αναγνωρισμένη ως αυτοκέφαλη και αποτελεί σημαντική θρησκευτική και κοινωνική δύναμη στη χώρα, παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει.
Σύγχρονος Ρόλος
- Η Εκκλησία της Αλβανίας διατηρεί καλή συνεργασία με την αλβανική κυβέρνηση και συμμετέχει ενεργά σε κοινωνικά, εκπαιδευτικά και φιλανθρωπικά έργα.
- Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής, όχι μόνο για τις θρησκευτικές του υπηρεσίες αλλά και για την προώθηση της ειρήνης και της συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών θρησκευτικών κοινοτήτων.
- Ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης είναι ο πρώτος Αλβανός Αρχιεπίσκοπος που εκλέγεται μετά την χορήγηση του Τόμου της Αυτοκεφαλίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
