Σε διαφορετικά μονοπάτια κινήθηκαν οι αγορές διεθνώς τη Δευτέρα, με τις τιμές ενέργειας να καθορίζουν τη διάρθρωση των τοποθετήσεων και να υπερκαλύπτουν τα μηνύματα της νομισματικής πολιτικής.
Η εκρηκτική άνοδος του πετρελαίου πάνω από τα $100 ανά βαρέλι, λόγω της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και της σχεδόν πλήρους παράλυσης των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ, επανακαθορίζει το μακροοικονομικό αφήγημα, μετατοπίζοντας την προσοχή των επενδυτών από τις προσδοκίες χαλάρωσης προς τον κίνδυνο σοκ προσφοράς και επίμονου πληθωρισμού.
Οι αμερικανικές αγορές αποτύπωσαν άμεσα αυτή τη μετάβαση. Παρά τη σημαντική υποχώρηση των αποδόσεων των ομολόγων μετά τις ήπιες δηλώσεις του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, η αναμενόμενη ευρεία ανοδική αντίδραση δεν εκδηλώθηκε. Αντίθετα, εντάθηκε η κλαδική αναδιάταξη, με κεφάλαια να κατευθύνονται επιθετικά προς την ενέργεια και τις αμυντικές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, ενώ ο τεχνολογικός τομέας και ιδιαίτερα οι ημιαγωγοί δέχθηκαν έντονες πιέσεις.
Παράλληλα, η γεωπολιτική κλιμάκωση δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως περιφερειακός κίνδυνος. Οι σαφείς απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές, σε συνδυασμό με τη δράση των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, αυξάνουν την πιθανότητα ενός παρατεταμένου ενεργειακού σοκ. Οι αγορές αποτιμούν πλέον όχι μόνο τις πληθωριστικές επιπτώσεις αλλά και συστημικούς κινδύνους που σχετίζονται με τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την ενεργειακή ασφάλεια.
Wall Street: Rotation παρά την πτώση αποδόσεων στα ομόλογα
Η Wall Street έκλεισε με μικτή εικόνα σε ένα περιβάλλον υψηλής μεταβλητότητας, επιβεβαιώνοντας τα όρια της νομισματικής στήριξης.
Ο Dow Jones ενισχύθηκε οριακά κατά 0,1%, με ώθηση από τον χρηματοοικονομικό κλάδο και τις εταιρίες κοινής ωφέλειας. Αντίθετα, ο S&P 500 υποχώρησε 0,4% και ο Nasdaq 0,8%, αντανακλώντας την έντονη πίεση στην τεχνολογία.
Οι ημιαγωγοί πρωταγωνίστησαν στην πτώση. Η Micron κατέγραψε απώλειες 9,7% και η Lam Research 5,4%, αποτυπώνοντας μαζική απομόχλευση από κυκλικές και αναπτυξιακές τοποθετήσεις. Η κίνηση αυτή επιβεβαιώνει τη μετατόπιση προς κλάδους με άμεση δυνατότητα μετακύλισης κόστους σε περιβάλλον αυξημένου πληθωρισμού.
Το μήνυμα του Πάουελ ότι η Fed θα «αγνοήσει» το ενεργειακό σοκ δεν καθησύχασε τις αγορές. Αντίθετα, ενίσχυσε την αντίληψη ότι τα περιθώρια παρέμβασης είναι περιορισμένα. Η πτώση των αποδόσεων δεν μεταφράστηκε σε άνοδο των μετοχών, καθώς ο πληθωρισμός πλέον τροφοδοτείται από την πλευρά της προσφοράς.
Πετρέλαιο: Οι αγορές τιμολογούν διαταραχή, όχι αποκλιμάκωση
Η αγορά ενέργειας αποτελεί τον βασικό καταλύτη της τρέχουσας φάσης.
Το WTI ανήλθε στα $101,7 ανά βαρέλι και το Brent κινήθηκε κοντά στα $112, με αμφότερα να καταγράφουν μηνιαία άνοδο άνω του 50%. Πρόκειται για ιστορική μεταβολή που αντανακλά έντονους φόβους για την προσφορά.
Τα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμη δίοδος για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, έχουν ουσιαστικά περιορίσει τη λειτουργία τους, με τους traders να προειδοποιούν για περαιτέρω άνοδο τιμών εάν συνεχιστεί η σύγκρουση.
Οι δηλώσεις του Τραμπ εντείνουν τον κίνδυνο. Η απειλή για πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν εισάγει σενάριο άμεσης καταστροφής προσφοράς. Η αγορά μεταβαίνει από γεωπολιτικό premium σε πραγματικό σενάριο απώλειας παραγωγής.
Η εμπλοκή των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα διευρύνει τη γεωγραφία της κρίσης, αυξάνοντας τους κινδύνους για τις θαλάσσιες μεταφορές. Η αποστολή επιπλέον αμερικανικών δυνάμεων ενισχύει την εικόνα ενεργής στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Χρυσός: Υποχώρηση παρά τον κίνδυνο
Ο χρυσός κινήθηκε πάνω από τα $4.510 ανά ουγγιά, παραμένοντας ωστόσο περισσότερο από 15% χαμηλότερα από τα υψηλά του Μαρτίου.
Η εξέλιξη αυτή αντανακλά αλλαγή στη δυναμική της αγοράς. Ο χρυσός δεν ενισχύεται από τη γεωπολιτική ένταση, καθώς υπερισχύει η προσδοκία υψηλότερων πραγματικών αποδόσεων λόγω ενεργειακού πληθωρισμού.
Η ενίσχυση του δολαρίου και η σταθεροποίηση των ομολόγων περιορίζουν την ελκυστικότητα των μη αποδοτικών περιουσιακών στοιχείων. Οι επισημάνσεις του Mohamed El-Erian για περιορισμένη ευελιξία πολιτικής ενσωματώνονται στις αποτιμήσεις, συνδέοντας την πορεία του χρυσού με την έκβαση των διαπραγματεύσεων.
Έτσι παίζεται το δολάριο
Ο δείκτης δολαρίου ξεπέρασε το επίπεδο των 100 μονάδων, φθάνοντας σε υψηλό 10 μηνών.
Η άνοδος οφείλεται σε δύο παράγοντες. Η γεωπολιτική αβεβαιότητα ενισχύει τη ζήτηση για ασφάλεια, ενώ η θέση των ΗΠΑ ως εξαγωγέα ενέργειας βελτιώνει τις σχετικές μακροοικονομικές προοπτικές.
Η άνοδος των τιμών πετρελαίου και LNG αυξάνει τη ζήτηση για δολάρια από εισαγωγείς ενέργειας. Παράλληλα, οι προσδοκίες για πιο περιοριστική στάση της Fed ενισχύουν το νόμισμα.
Το αποτέλεσμα είναι η υπεραπόδοση του δολαρίου έναντι παραδοσιακών ασφαλών καταφυγίων όπως το γεν και το ελβετικό φράγκο.
Ευρώπη: Τεχνική αντίδραση με υποκείμενες πιέσεις
Οι ευρωπαϊκές αγορές κατέγραψαν άνοδο, στηριζόμενες κυρίως στη μείωση των αποδόσεων ομολόγων.
Ο STOXX 50 ενισχύθηκε 0,3% και ο STOXX 600 κατά 0,8%, ενώ ο DAX κατέγραψε άνοδο 1,2% και ο FTSE 100 άνω του 1%. Τα κέρδη επικεντρώθηκαν σε ασφαλιστικές και εταιρίες κοινής ωφέλειας, καθώς και στον ενεργειακό κλάδο.
Ωστόσο, οι πιέσεις παραμένουν. Ο πληθωρισμός στη Γερμανία επιταχύνθηκε στο 2,7% τον Μάρτιο, αντανακλώντας το ενεργειακό κόστος.
Παράλληλα, οι κλάδοι που συνδέονται με την κατανάλωση και τις μεταφορές παραμένουν αδύναμοι, υποδηλώνοντας επιβράδυνση της ζήτησης. Η άνοδος εμφανίζει χαρακτηριστικά τεχνικής αντίδρασης.
Μεταβλητότητα και εκτίμηση κινδύνου
Ο δείκτης μεταβλητότητας VIX παραμένει σε υψηλά επίπεδα, παρά τις ενδείξεις για πιθανή διπλωματική λύση.
Οι αγορές εστιάζουν στις επιχειρησιακές εξελίξεις: διακοπή ροών, στρατιωτική κινητοποίηση και απειλές κατά υποδομών.
Το κρίσιμο ερώτημα αφορά το χρονισμό της κλιμάκωσης σε σχέση με πιθανή συμφωνία.
