Τα δεδομένα στην αγορά πετρελαίου αλλάζουν οι ΗΠΑ, καθώς με απόφασή τους χαλαρώνουν τις πιέσεις, επιτρέποντας πρώτα στην Ινδία να αυξήσει προσωρινά τις εισαγωγές από τη Ρωσία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες άνοιξαν τον δρόμο ώστε η Ινδία να αυξήσει προσωρινά τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, ανατρέποντας μήνες πίεσης προς τον τρίτο μεγαλύτερο εισαγωγέα αργού στον κόσμο, καθώς η κλιμακούμενη σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο ανατρέπει τις ροές ενέργειας.
Άδεια που εκδόθηκε αργά το βράδυ της Πέμπτης καλύπτει συναλλαγές που σχετίζονται με ρωσικό αργό πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου τα οποία φορτώθηκαν σε πλοία πριν από τις 5 Μαρτίου, υπό την προϋπόθεση ότι θα παραδοθούν στην Ινδία και θα αγοραστούν από ινδική εταιρία. Το μέτρο λήγει στις 4 Απριλίου στις 12:01 π.μ. ώρα Ουάσιγκτον.
Η προσωρινή ισχύς έχει στόχο να παράσχει ανάσες στην παγκόσμια αγορά και να διατηρήσει τις ροές για όσο θεωρείται ότι θα χρειαστεί για την σταθεροποίηση στον περσικό κόλπο. Το μέτρο όμως έχει αντίκτυπο στον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς ανεβάζει τα έσοδα της Ρωσίας και δίνει ανάσες στον Πούτιν. Συνδυαστικά, η αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή και τη Βενεζουέλα αναδεικνύουν τη επιτακτική αναγκαιότητα των αγωγών, εντείνοντας τις διεργασίες για επαναξιολόγηση των εφοδιαστικών αλυσίδων και των σχεδιασμών ενεργειακής ασφάλειας.
«Για να συνεχίσει το πετρέλαιο να ρέει προς την παγκόσμια αγορά, το Υπουργείο Οικονομικών εκδίδει μια προσωρινή εξαίρεση 30 ημερών που επιτρέπει στα ινδικά διυλιστήρια να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο», ανέφερε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent σε ανάρτησή του στο X. «Το σκόπιμα βραχυπρόθεσμο αυτό μέτρο δεν θα προσφέρει σημαντικό οικονομικό όφελος στη ρωσική κυβέρνηση, καθώς επιτρέπει μόνο συναλλαγές που αφορούν πετρέλαιο το οποίο βρίσκεται ήδη εγκλωβισμένο στη θάλασσα».
Η κίνηση — η οποία αποσκοπεί στη μείωση της πίεσης στις προμήθειες πετρελαίου — προσφέρει άμεση ανακούφιση σε τουλάχιστον μία από τις οικονομίες που επηρεάζονται πιο άμεσα από τις διαταραχές στη Μέση Ανατολή. Με σημαντικές ποσότητες ρωσικού πετρελαίου ήδη στη θάλασσα, τόσο υπό κυρώσεις όσο και εκτός αυτών, τα διυλιστήρια μπορούν να αυξήσουν γρήγορα τις αγορές τους και να σταθεροποιήσουν τη λειτουργία τους.
Η απόφαση σηματοδοτεί επίσης σημαντική μεταστροφή της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία ασκούσε έντονη πίεση στο Νέο Δελχί για τις αγορές ρωσικού πετρελαίου. Η Ινδία δεν αποτελούσε παραδοσιακά σημαντικό καταναλωτή ρωσικού αργού, όμως αύξησε δραστικά τις αγορές της προκειμένου να εκμεταλλευτεί τις εκπτώσεις στα φορτία μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Ο πρόεδρος Τραμπ — επιδιώκοντας να πιέσει το Κρεμλίνο προς μια συμφωνία ειρήνης — επιχείρησε επί μήνες να διακόψει αυτή τη ροή εμπορίου, επιβάλλοντας τιμωρητικούς δασμούς 50% σε ινδικά προϊόντα και κυρώσεις στους δύο μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου της Ρωσίας. Οι δασμοί προς την Ινδία χαλάρωσαν στο πλαίσιο εμπορικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε τον περασμένο μήνα, και έκτοτε η Ινδία είχε περιορίσει στο ελάχιστο τις αγορές ρωσικού πετρελαίου.
«Παρότι η εξαίρεση είναι προσωρινή και στοχεύει κυρίως στην εκκαθάριση εγκλωβισμένων φορτίων, προσφέρει ένα κρίσιμο βραχυπρόθεσμο “μαξιλάρι” για τον ινδικό τομέα διύλισης, ενώ ενδέχεται να αναδιαμορφώσει τη δυναμική τιμολόγησης του ρωσικού αργού και τις εμπορικές ροές τις επόμενες εβδομάδες», δήλωσε ο Sumit Ritolia, επικεφαλής αναλυτής έρευνας για τη διύλιση και τη μοντελοποίηση στην εταιρία αναλύσεων Kpler Ltd.
Οι εκπτώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο πιθανότατα θα περιοριστούν και ενδέχεται ακόμη και να μετατραπούν σε premiums, καθώς ο ανταγωνισμός για την προμήθεια αυξάνεται, πρόσθεσε.
Περισσότερα από 22 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού αργού παραμένουν απούλητα ή βρίσκονται σε αδρανή δεξαμενόπλοια στην Ασία, με πάνω από το 80% των πλοίων να βρίσκονται κοντά στα χωρικά ύδατα της Ινδίας και στο Στενό της Σιγκαπούρης, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσε το Bloomberg. Ακόμη περισσότερα δεξαμενόπλοια βρίσκονται σε πορεία, γεγονός που υποδηλώνει ότι το συνολικό μέγεθος μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Από τα περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως που εισάγει η Ινδία, μόλις το ένα πέμπτο προήλθε από τη Ρωσία τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με την Kpler. Ωστόσο, άλλοι σημαντικοί προμηθευτές περιλαμβάνουν το Ιράκ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα — χώρες των οποίων σημαντικό μέρος της παραγωγής έχει πλέον εγκλωβιστεί λόγω του ουσιαστικού κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.
«Μπορεί να μειώσει κάποια πίεση στην αγορά βραχυπρόθεσμα, όμως όταν χάνονται έως και 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την προμήθεια του Περσικού Κόλπου, αυτό δεν αποτελεί καθοριστική εξέλιξη για την αγορά», δήλωσε ο Warren Patterson, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της ING Groep NV στη Σιγκαπούρη. «Ο μόνος τρόπος να μειωθεί ουσιαστικά η πίεση στις τιμές είναι να επανέλθει η ροή πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ».
Κίνδυνοι για τον πληθωρισμό
Η εξαίρεση αναμένεται να προσφέρει κάποια ανακούφιση στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, καθώς μειώνει τις πληθωριστικές πιέσεις και περιορίζει την πίεση στη ρουπία. Ο πληθωρισμός παραμένει σημαντικά κάτω από τον στόχο 4% της κεντρικής τράπεζας, αν και το νόμισμα έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο μετά την ένταση με το Ιράν και η Κεντρική Τράπεζα της Ινδίας έχει παρέμβει στις αγορές συναλλάγματος για να αποτρέψει μια απότομη υποτίμηση.
Η πίεση στο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της Ινδίας μπορεί επίσης να συνεχιστεί, καθώς το πετρέλαιο θα πρέπει να αγοραστεί με premium έναντι του Brent, δήλωσε η Gaura Sengupta, οικονομολόγος της IDFC First Bank. Το έλλειμμα διευρύνεται περίπου κατά μισή ποσοστιαία μονάδα σε ετήσια βάση εάν η τιμή του αργού αυξηθεί κατά 10 δολάρια ανά βαρέλι, δήλωσε η Madhavi Arora, οικονομολόγος της Emkay Global Financial Services Ltd., σε συνέντευξη στο Bloomberg Television την Παρασκευή.
«Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για αυτή την πίεση» από τη διεύρυνση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, η οποία «τελικά θα μεταφερθεί στο νόμισμα και θα δημιουργήσει νέα διλήμματα για την Κεντρική Τράπεζα», δήλωσε.
Η εξαίρεση, μαζί με άλλες δεσμεύσεις της κυβέρνησης Τραμπ να εξετάσει όλες τις επιλογές για τον περιορισμό της εκτόξευσης των τιμών πετρελαίου και βενζίνης, συνέβαλε στην αποκλιμάκωση των τιμών αναφοράς στις πρωινές συναλλαγές της Παρασκευής στην Ασία. Ωστόσο, η τελική επίδραση στην Ινδία και στην ευρύτερη αγορά ενδέχεται να αποδειχθεί περιορισμένη τόσο χρονικά όσο και ως προς το εύρος της. Οι πρόσθετες ποσότητες αργού δεν θα επιλύσουν επίσης την πίεση στις προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου και καυσίμων μαγειρέματος για την Ινδία.
«Πρόκειται κυρίως για αντιδραστική κίνηση και όχι για μια προαποφασισμένη στρατηγική που είχε αξιολογήσει όλους τους κινδύνους», δήλωσε η Rebecca Babin, ανώτερη trader μετοχών στην CIBC Private Wealth Group. «Οι τίτλοι των ειδήσεων μπορεί να περιορίσουν τον πανικό, όμως απαιτούνται συγκεκριμένες λεπτομέρειες για να αρχίσει να μειώνεται ουσιαστικά το γεωπολιτικό premium κινδύνου».
Τα ινδικά διυλιστήρια και κυβερνητικοί αξιωματούχοι εξετάζουν αυτή την εβδομάδα μια σειρά από μέτρα έκτακτης ανάγκης για τη διαχείριση της διαταραχής στις προμήθειες — μεταξύ των οποίων και η στροφή σε ρωσικά φορτία. Το υπουργείο Πετρελαίου πίεσε διπλωμάτες να εξασφαλίσουν περιθώριο κινήσεων από την Ουάσιγκτον, όπου αξιωματούχοι του Υπουργείου Οικονομικών συζήτησαν επίσης τη χαλάρωση της πίεσης.
Η Ινδία έχει επίσης πραγματοποιήσει συνομιλίες με τις ΗΠΑ προκειμένου να λάβει διευκρινίσεις σχετικά με έναν προτεινόμενο μηχανισμό παροχής ασφάλισης για δεξαμενόπλοια που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
Τα ινδικά διυλιστήρια έχουν ήδη αρχίσει να αισθάνονται τις συνέπειες των περιορισμένων προμηθειών. Η Mangalore Refinery and Petrochemicals Ltd. ενημέρωσε πελάτες ότι θα αναστείλει τις εξαγωγές προϊόντων πετρελαίου, ενώ έχει θέσει εκτός λειτουργίας μία από τις τρεις μονάδες επεξεργασίας αργού λόγω χαμηλών αποθεμάτων, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το ζήτημα.
