Σε αχαρτογράφητα νερά εισέρχεται η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή καθώς το Ιράν αναφέρει ότι έπληξε αμερικανικό περιπολικό του πολεμικού ναυτικού με δύο πυραύλους, αφού δεν ανταποκρίθηκε στις προειδοποιήσεις του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης.
Η εξέλιξη έρχεται ως απάντηση στην προσπάθεια του Donald Trump να επιχειρήσει την -εκτός εκεχειρίας- επαναλειτουργία του Ορμούζ, διοργανώνοντας νηοπομπές και απειλώντας το Ιράν να μην αντιδράσει.
Οι εξελίξεις στη συνέχεια θα κριθούν από τον αντίκτυπο του πλήγματος, αρχικά στο σκάφος, από τον τραυματισμό ή θάνατο Αμερικανών και το επίπεδο της απάντησης των ΗΠΑ κατά των Φρουρών.
Οι πληροφορίες, που μεταδόθηκαν από το πρακτορείο Fars και την ιρανική κρατική τηλεόραση, δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα, ενώ δεν υπήρξε άμεση αντίδραση από τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, το ναυτικό της χώρας απέτρεψε την είσοδο αμερικανικών πολεμικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, κάνοντας λόγο για «σταθερή και άμεση προειδοποίηση».
Το επεισόδιο σημειώνεται λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση του Donald Trump ότι οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν επιχείρηση για την ασφαλή έξοδο πλοίων που παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο. Ο Trump ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον θα «καθοδηγήσει» τα πλοία ώστε να βγουν από την αποκλεισμένη θαλάσσια περιοχή και να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους.
Η Τεχεράνη απάντησε με σαφή προειδοποίηση προς το αμερικανικό ναυτικό να μην επιχειρήσει είσοδο στα Στενά. Παράλληλα, η ενιαία διοίκηση των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων κάλεσε εμπορικά πλοία και δεξαμενόπλοια να μην πραγματοποιούν καμία κίνηση χωρίς συντονισμό με τον ιρανικό στρατό.
«Η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ είναι στα χέρια μας», ανέφερε η ιρανική διοίκηση, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε ξένη ένοπλη δύναμη επιχειρήσει να πλησιάσει ή να εισέλθει στην περιοχή θα δεχθεί επίθεση.
Τα προβλήματα σε ναυσιπλοΐα και ενέργεια
Η ένταση γύρω από το Ορμούζ έχει πλέον άμεσες επιπτώσεις στη διεθνή ναυσιπλοΐα και την αγορά ενέργειας. Από την έναρξη της σύγκρουσης, το Ιράν έχει περιορίσει σχεδόν πλήρως τη διέλευση πλοίων από και προς τον Κόλπο. Η εξέλιξη αυτή έχει διακόψει σημαντικό μέρος των διεθνών ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου, οδηγώντας σε έντονη άνοδο των τιμών.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι θα στηρίξει την επιχείρηση απομάκρυνσης εγκλωβισμένων πλοίων με 15.000 στρατιωτικούς, περισσότερα από 100 αεροσκάφη ξηράς και θαλάσσης, πολεμικά πλοία και drones. Η Ουάσιγκτον παρουσιάζει την αποστολή ως αμυντική και κρίσιμη για την περιφερειακή ασφάλεια και την παγκόσμια οικονομία, την ώρα που διατηρεί και τον ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών.
Ο νέος χάρτης
Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης παρουσίασαν νέο χάρτη της περιοχής του Ορμούζ που, όπως υποστηρίζουν, βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων. Δεν είναι σαφές αν ο χάρτης αλλάζει ουσιαστικά το εύρος της περιοχής που διεκδικεί η Τεχεράνη, ωστόσο το μήνυμα είναι πολιτικά και στρατιωτικά σαφές: το Ιράν επιχειρεί να επιβάλει τους δικούς του κανόνες στη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό.
Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από την παρουσία εκατοντάδων εμπορικών πλοίων και χιλιάδων ναυτικών που παραμένουν εγκλωβισμένοι στην περιοχή. Παράγοντες της ναυτιλίας και της ενέργειας εκτιμούν ότι οι στρατιωτικές νηοπομπές δεν αρκούν για την επιστροφή στην κανονικότητα, εάν δεν υπάρξει ευρύτερη συμφωνία ή τουλάχιστον συντονισμένος μηχανισμός ασφαλούς διέλευσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Emmanuel Macron κάλεσε τις ΗΠΑ και το Ιράν να προχωρήσουν σε «συντονισμένο άνοιγμα» των Στενών, ξεκαθαρίζοντας ότι η Γαλλία δεν προτίθεται να συμμετάσχει σε στρατιωτική επιχείρηση με ασαφές πλαίσιο. Η παρέμβασή του δείχνει την ανησυχία των ευρωπαϊκών δυνάμεων ότι μια μονομερής επιχείρηση μπορεί να οδηγήσει σε ευρύτερη ανάφλεξη.
Παρά τις διπλωματικές κινήσεις, το κλίμα παραμένει βαρύ. Η Τεχεράνη κατηγορεί την Ουάσιγκτον για μαξιμαλιστικές απαιτήσεις, ενώ οι ΗΠΑ δέχονται αυξανόμενη πίεση να σπάσουν τον ιρανικό έλεγχο στα Στενά, καθώς οι υψηλές τιμές των καυσίμων έχουν αρχίσει να δημιουργούν πολιτικό κόστος στο εσωτερικό.
Ακόμη και μικρές κινήσεις αποκλιμάκωσης, όπως η παράδοση 22 μελών πληρώματος ιρανικού πλοίου από τις ΗΠΑ στο Πακιστάν, δεν αρκούν για να αλλάξουν τη μεγάλη εικόνα. Το Ορμούζ παραμένει ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία του πλανήτη, με κάθε στρατιωτική κίνηση να μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στην ασφάλεια, την ενέργεια και την παγκόσμια οικονομία.
