Ο Κυριάκος Πιερρακάκης ετοιμάζεται να ανακοινώσει σήμερα την υποψηφιότητά του για την προεδρία του Eurogroup, διεκδικώντας έναν από τους πιο νευραλγικούς ρόλους στη χάραξη οικονομικής πολιτικής της Ευρωζώνης. Η κίνηση έρχεται σε μια στιγμή που η Ευρωομάδα αναζητά νέο επικεφαλής μετά την αιφνιδιαστική αποχώρηση του Πασκάλ Ντόναχιου, ο οποίος είχε βρεθεί στο τιμόνι του οργάνου επί περισσότερα από πέντε χρόνια. Οι υπουργοί Οικονομικών των 20 κρατών-μελών θα επιλέξουν τον νέο πρόεδρο στην προσεχή συνεδρίαση της 11ης Δεκεμβρίου, με κάθε χώρα να διαθέτει μία ψήφο, ανεξάρτητα από το μέγεθός της.
Η υποψηφιότητα του Έλληνα υπουργού δεν εμφανίζεται ως κίνηση της τελευταίας στιγμής. Αντίθετα, έχει αρχίσει να «χτίζεται» εδώ και εβδομάδες στο ευρωπαϊκό παρασκήνιο, αλλά και στο επίπεδο της διεθνούς προβολής, με αλλεπάλληλα δημοσιεύματα να τον παρουσιάζουν ως βασικό διεκδικητή της θέσης. Η εικόνα που περνά είναι πως η Αθήνα δεν περιορίζεται σε μια τυπική συμμετοχή, αλλά στηρίζει μια οργανωμένη προσπάθεια για να αποκτήσει βαρύτερο λόγο στο κέντρο των ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Ο πρόεδρος του Eurogroup εκπροσωπεί την Ευρωζώνη σε διεθνή φόρα, συντονίζει τις οικονομικές θέσεις των κρατών-μελών και παίζει κομβικό ρόλο σε ό,τι αφορά τη δημοσιονομική εποπτεία, την τραπεζική ένωση και τις στρατηγικές επιλογές της νομισματικής ένωσης. Ιστορικά, το Eurogroup απέκτησε πραγματικό πολιτικό «βάρος» την περίοδο της κρίσης χρέους, όταν οι αποφάσεις του καθόριζαν την πορεία της Ευρωζώνης -και ειδικά της Ελλάδας- με τρόπο που έμεινε βαθιά χαραγμένος στη δημόσια μνήμη.
Μια ενδεχόμενη εκλογή Πιερρακάκη θα είχε πολλαπλές αναγνώσεις. Πρώτον, θα έβαζε την Ελλάδα στο επίκεντρο του σχεδιασμού πολιτικής της Ευρωζώνης, όχι ως χώρα που δέχεται κατευθύνσεις, αλλά ως χώρα που συμβάλλει στη διαμόρφωσή τους. Δεύτερον, θα λειτουργούσε ως ισχυρό πολιτικό σήμα πλήρους επιστροφής στην ευρωπαϊκή κανονικότητα, σε μια περίοδο που η ελληνική οικονομία προβάλλεται διεθνώς ως περίπτωση σταθεροποίησης και ανάκαμψης. Με απλά λόγια, θα ήταν μια θεσμική «σφραγίδα» ότι το κεφάλαιο της κρίσης έχει κλείσει οριστικά σε επίπεδο ευρωπαϊκών ισορροπιών.
Υπάρχει όμως και η άλλη όψη. Η προεδρία του Eurogroup είναι κορυφαία θέση, αλλά το ευρωπαϊκό σύστημα σπανίως αφήνει σε μια χώρα να καταλαμβάνει διαδοχικά πολλά μεγάλα πόστα. Αν η Ελλάδα κερδίσει τώρα το Eurogroup, ενδέχεται να περιοριστούν οι πιθανότητες να στηριχθεί ελληνική υποψηφιότητα σε άλλες κορυφαίες -και ενδεχομένως πιο κρίσιμες, θεσμικά- θέσεις στο άμεσο μέλλον, όπως για παράδειγμα στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Σε έναν χώρο όπου οι ισορροπίες ανάμεσα σε χώρες, πολιτικές οικογένειες και γεωγραφικά μπλοκ μετράνε όσο και τα πρόσωπα, η επιτυχία σε ένα μέτωπο μπορεί να «καίει» το επόμενο μεγάλο χαρτί.
Η κούρσα, πάντως, εξελίσσεται σε περιβάλλον έντονων διαβουλεύσεων. Με άλλους πιθανούς διεκδικητές να κινούνται επίσης στη ζώνη του κέντρου της Ευρωζώνης, η έκβαση θα κριθεί σε πολιτικό επίπεδο, μέσα από συμμαχίες, ισορροπίες και τη συνολική ανάγνωση του ρόλου που θέλει να δώσει η Ευρωομάδα στον νέο της πρόεδρο. Για την Αθήνα, η υποψηφιότητα Πιερρακάκη είναι μια δοκιμή επιρροής -και ταυτόχρονα μια ευκαιρία να μετρηθεί το ειδικό βάρος της χώρας στην επόμενη ημέρα της Ευρωζώνης.
