Από την Αθήνα ξεκινά η Ευρωπαϊκή περιοδεία του προέδρου της Ουκρανίας Βόλοντμιρ Ζελένσκι, με τον Έλληνα πρωθυπουργό να κεφαλαιοποιεί άμεσα τις συμφωνίες που ανακοινώθηκαν στο πλαίσιο και στο περιθώριο του P-TEC.
Αν και επισήμως η ατζέντα της επίσκεψης Ζελένσκι στην Αθήνα δεν έχει ανακοινωθεί, διαρροές αναφέρουν ότι θα έχει σαφές ενεργειακό αποτύπωμα και φόντο τις αυξημένες ανάγκες της Ουκρανίας ενόψει του χειμώνα.
Στο επίκεντρο των επαφών του με τον Έλληνα πρωθυπουργό θα βρεθούν ο κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου και ο ρόλος της Ελλάδας ως κόμβου για τη μεταφορά LNG προς την Ουκρανία.
Εφόσον αυτό ισχύει, τότε κεντρικό ρόλο θα παίξει η ATLANTIC – SEE LNG TRADE, η νέα εταιρία που δημιούργησαν AKTOR (60%)- ΔΕΠΑ Εμπορίας (40%) και μέσω της οποίας θα πουλάει η αμερικανική Venture Global.
Ειδικότερα, η ATLANTIC – SEE LNG TRADE έχει υπογράψει συμφωνία για την προμήθεια 0,5 έως 1,5 εκατ. τόνων υγροποιημένου φυσικού αερίου ετησίως από τις ΗΠΑ, για 20 χρόνια αρχής γενομένης από το 2030. Πρόκειται για την πρώτη μακροχρόνια συμφωνία προμήθειας LNG με προμηθευτή από τις Ηνωμένες Πολιτείες και συγκεκριμένα έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς LNG στις ΗΠΑ. Παράλληλα, η ATLANTIC – SEE LNG TRADE υπέγραψε Μνημόνια Κατανόησης με την ουκρανική Naftogaz, για περίοδο είκοσι ετών, επίσης από το 2030, για την πώληση LNG (έως 0,7 εκατ. τόνους ετησίως), καθώς και με τις ρουμανικές NOVA POWER & GAS S και Transgaz για ποσότητα έως 1,4 εκατομμυρίων τόνους ετησίως.
Βέβαια, για υλοποιηθεί το project αυτό, προϋπόθεση αποτελεί η υλοποίηση του κάθετου διαδρόμου -από την Αλεξανδρούπολη προς τη Ρουμανία και τη Μολδαβία, με τελικό προορισμό την Ουκρανία-.
Οι αυξημένες ενεργειακές ανάγκες της Ουκρανίας, οι ζημιές στο δίκτυο και τα περιορισμένα αποθέματα οδηγούν το Κίεβο σε αναζήτηση πρόσθετων ποσοτήτων αερίου και σε αύξηση εισαγωγών κατά 30%.
Η Αθήνα επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της ως κόμβος αερίου προς τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη, αξιοποιώντας τη Ρεβυθούσα και το FSRU Αλεξανδρούπολης.
Η Ουάσιγκτον στηρίζει τις προσπάθειες διαφοροποίησης και θεωρεί την Ελλάδα φυσικό σημείο εισόδου αμερικανικού LNG.
Για την ελληνική κυβέρνηση η εμπέδωση της του γεωπολιτικού ρόλο μέσα από τη γεωοικονομική επιρροή αποτελεί κέρδος, ιδιαίτερα τη συγκεκριμένη περίοδο που η Τουρκία μπλοκάρει τις ελληνικές κινήσεις στο Αιγαίο και ο Ταγίπ Ερντογάν διαθέτει απευθείας δίαυλο με τον Τραμπ.
Να σημειωθεί τέλος ότι ο Ουκρανός πρόεδρος έχει προγραμματισμένες συναντήσεις με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και με τον πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη, δίνοντας έτσι στο πολιτειακό σκέλος της επίσκεψης.
Στις επαφές δεν περιλαμβάνεται ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας ο οποίος είναι ήδη εν πτήσει για τις ΗΠΑ όπου θα πραγματοποιήσει επαφές και θα επισκεφθεί πανεπιστήμια και αμυντικές βιομηχανίες.
Στο τραπέζι και ο φετινός χειμώνας
Σε μήνυμά του την Παρασκευή, ο κ. Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι Κίεβο και Αθήνα «διαμορφώνουν μια συμφωνία στον τομέα της ενέργειας» με στόχο τη μεγιστοποίηση των επιλογών για την προμήθεια αερίου, τόσο για τον φετινό χειμώνα όσο και σε μακροπρόθεσμη βάση.
Τόνισε επίσης ότι οι συμφωνίες με ευρωπαϊκές χώρες «από τη Νορβηγία μέχρι την Ελλάδα» θα ενισχύσουν τις εγγυήσεις για την ενεργειακή ασφάλεια της Ουκρανίας.
Θέλει και όπλα
Στις επαφές του στην Αθήνα αναμένεται επίσης να τεθεί το ζήτημα της αμυντικής υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Να σημειωθεί ότι Μητσοτάκης και Ζελένσκι υπέγραψαν τον Οκτώβριο του 2023 διμερή συμφωνία ασφαλείας, η οποία όμως δεν έχει ακόμη κυρωθεί από τη Βουλή.
Παράλληλα, η Αθήνα καλείται να απαντήσει στο αίτημα συμμετοχής στο πρόγραμμα PURL, μέσω του οποίου η Ουκρανία χρηματοδοτεί την αγορά αμερικανικών οπλικών συστημάτων.
Η ελληνική πλευρά δεν έχει καταθέσει μέχρι στιγμής δέσμευση, παραπέμποντας στο αρμόδιο οικονομικό επιτελείο για την αξιολόγηση του κόστους.
Μέχρι στιγμής, πάντως, η ελληνική κυβέρνηση έχει απορρίψει επανειλημμένα τα αιτήματα για παραχώρηση αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot, αλλά έχει -στο πλαίσιο ανταλλαγών και παραχωρήσεων- στείλει οχήματα μεταφοράς προσωπικού ρωσικής κατασκευής και άλλο πολεμικό υλικό, προκαλώντας πολλές φορές την οργίλη αντίδραση της Μόσχας.
Υπάρχει επίσης αίτημα για αυξημένη συμμετοχή στην εκπαίδευση Ουκρανών πιλότων στα F-16 στο Το Διεθνές Εκπαιδευτικό Κέντρο Πτήσεων Καλαμάτας, το οποίο βρίσκεται στο επίκεντρο πολιτικής αντιπαράθεσης εξαιτίας των όρων συμμετοχής της ισραηλινής Elbit.
Στο πλαίσιο αγοράς των Rafale η Αθήνα είχε συμφωνήσει σε σταδιακή απόσυρση των Mirage 2000-5, τα οποία η Γαλλία ενδιαφέρεται να αγοράσει, με τελικό σκοπό την παράδοσή τους στην Ουκρανία – και εμφανίζεται πρόθυμη να συζητήσει διευκολύνσεις στην προμήθεια επιπλέον Rafale.
