Πάνω από δύο εκατομμύρια κατοικίες παραμένουν κλειστές στην Ελλάδα, την ώρα που η στεγαστική πίεση διογκώνεται. Η έρευνα της Blupeak Estate Analytics αναδεικνύει όχι μόνο την ένταση της κρίσης αλλά και την αδυναμία του θεσμικού πλαισίου να δώσει λύσεις. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη στέγης — είναι η ακινησία απέναντι στην κατανομή της.
Σήμερα, όλο και περισσότεροι πολίτες στην Ελλάδα -νέοι, φοιτητές, ζευγάρια, ηλικιωμένοι- δυσκολεύονται να βρουν προσιτή κατοικία. Τα δεδομένα της αγοράς δείχνουν ότι το κόστος αγοράς και ενοικίασης κινείται σε υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα η στέγαση να γίνεται προνόμιο για μια περιορισμένη μερίδα του πληθυσμού. Τα στοιχεία της Blupeak Estate Analytics, σε συνδυασμό με επεξεργασία δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ, δείχνουν ότι ένας μεγάλος αριθμός ακινήτων παραμένει αναξιοποίητος.
Στην Ελλάδα υπάρχουν συνολικά περίπου 6,5 εκατομμύρια κατοικίες. Από αυτές, πάνω από 2,2 εκατομμύρια είναι κλειστές – δηλαδή πάνω από 33%, ποσοστό από τα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (10%–15% κατά μέσο όρο).
Πέντε περιφέρειες με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση
-
Αττική: 526.154 κλειστά σπίτια
-
Κεντρική Μακεδονία: 363.688
-
Πελοπόννησος: 209.458
-
Δυτική Ελλάδα: 155.271
-
Θεσσαλία: 139.732
Συνολικά, σχεδόν 6 στις 10 κλειστές κατοικίες της χώρας εντοπίζονται σε αυτές τις πέντε περιφέρειες.
Παλιό και αναξιοποίητο απόθεμα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Blupeak:
-
1961–1980: 2,36 εκατομμύρια κατοικίες
-
1981–1990: 1,23 εκατομμύρια
-
1946–1960: 627.713
-
Άνω του 80% του συνολικού αποθέματος είναι άνω των 30 ετών
Πολλά από αυτά τα σπίτια χτίστηκαν με παλιούς οικοδομικούς κανονισμούς, χωρίς μονώσεις και με ελλείψεις στην ενεργειακή αποδοτικότητα. Το κόστος ανακαίνισης συχνά θεωρείται ασύμφορο από τους ιδιοκτήτες.
Γιατί μένουν κλειστά;
Οι λόγοι είναι σύνθετοι:
-
Εξοχικές/δευτερεύουσες κατοικίες – χρησιμοποιούνται λίγες εβδομάδες τον χρόνο.
-
Παλαιότητα & εγκατάλειψη – δεν προσελκύουν αγοραστές ή ενοικιαστές.
-
Νομικά ή φορολογικά εμπόδια – άγνωστη κληρονομική κατάσταση, διαφωνίες, χρέη.
-
Airbnb & βραχυχρόνιες μισθώσεις – πολλά ακίνητα αποσύρονται από τη μακροχρόνια αγορά για τουριστική εκμετάλλευση.
Προτάσεις της Blupeak Estate Analytics
Ο ιδρυτής της εταιρείας, Βασίλης Ηλιόπουλος, σημειώνει μεταξύ άλλων ότι: «Το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν έχουμε σπίτια. Είναι ότι τα σπίτια που έχουμε μένουν αναξιοποίητα. Η κρίση δεν είναι αριθμητική. Είναι κρίση κατανομής, θεσμικής αδράνειας και πολιτικών προτεραιοτήτων.»
Σύμφωνα με τον ίδιο αυτό που χρειάζεται να είναι είναι:
-
Εθνικό Μητρώο Κατοικιών: ψηφιακή καταγραφή του συνόλου των κατοικιών με την κατάσταση κάθε ακινήτου.
-
Φορολογικά κίνητρα: μειώσεις στον ΕΝΦΙΑ, στα τεκμήρια και επιδοτήσεις για ενεργειακές αναβαθμίσεις.
-
Προγράμματα επιδότησης ανακαίνισης: κουπόνια ή συγχρηματοδοτήσεις.
-
Συμμετοχή δήμων: αξιοποίηση ανενεργών κατοικιών για κοινωνικές ανάγκες (φοιτητές, ηλικιωμένοι, μονογονεϊκές οικογένειες).
