Η προσωρινή αποκλιμάκωση του εμπορικού πολέμου ΗΠΑ-Κίνας, μέσα από την επανέναρξη διαπραγματεύσεων, φέρνει μια αίσθηση ανακούφισης στις διεθνείς αγορές. Όμως, κάτω από την επιφάνεια της εκεχειρίας, αναδύονται δομικές προκλήσεις που δεν αφορούν μόνο την Κίνα ή την παγκόσμια αλυσίδα ανεφοδιασμού, αλλά και το βαθύτερο, και εν πολλοίς παραγνωρισμένο, πρόβλημα των Ηνωμένων Πολιτειών: το διευρυνόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του στη σταθερότητα του δολαρίου και των αγορών, όπως επισημαίνει στο Global Macro του Μαΐου η Πειραιώς.
Η εκεχειρία ΗΠΑ-Κίνας, όσο σημαντική κι αν είναι, δεν αρκεί για να καθησυχάσει τους φόβους των αγορών. Το παγκόσμιο οικονομικό σκηνικό καθορίζεται ολοένα και περισσότερο από τη γεωπολιτική, με τις αγορές να προσπαθούν να τιμολογήσουν ρίσκα που μέχρι πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν εξαιρετικά σπάνια. Ο πληθωρισμός, οι νομισματικές πολιτικές, το χρέος και οι εμπορικές σχέσεις διαμορφώνουν ένα νέο, πιο ασταθές οικονομικό περιβάλλον, που απαιτεί νηφαλιότητα και στρατηγική προσαρμογή από κυβερνήσεις, κεντρικές τράπεζες και επιχειρήσεις.
ΗΠΑ: Χαμηλότερη ανάπτυξη, ανησυχία για τα δημοσιονομικά
Το αμερικανικό ΑΕΠ εμφάνισε συρρίκνωση 0,3% σε ετησιοποιημένη βάση το Α΄ τρίμηνο του 2025, σε αντίθεση με το +2,4% του Δ΄ τριμήνου 2024. Η αιτία εντοπίζεται κυρίως στην άνοδο των εισαγωγών και τη μείωση της εγχώριας ζήτησης υπό το βάρος της αυξημένης αβεβαιότητας, κυρίως λόγω της εμπορικής πολιτικής της κυβέρνησης. Παρότι ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε τον Απρίλιο –προσεγγίζοντας τον στόχο της Fed– και η αγορά εργασίας διατηρείται ισχυρή, η εικόνα παραμένει μικτή: σχεδόν όλοι οι πρόδρομοι δείκτες καταγράφουν πτωτική τάση, με τις προσδοκίες για μελλοντικό πληθωρισμό να αυξάνονται και τη δημοσιονομική θέση των ΗΠΑ να καθίσταται ολοένα και πιο προβληματική.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Global Macro May 2025, η καμπύλη αποδόσεων παραμένει έντονα ανεστραμμένη, αντανακλώντας τις αυξημένες πιθανότητες ύφεσης. Το spread μεταξύ των 10ετών και 2ετών ομολόγων παραμένει αρνητικό, ενώ οι αγορές προεξοφλούν 2 έως 3 μειώσεις επιτοκίων από τη Fed εντός του επόμενου 12μήνου. Ωστόσο, η σύγκρουση μεταξύ ανάγκης χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής και του διογκούμενου δημοσιονομικού ελλείμματος συνιστά ένα επικίνδυνο δίλημμα: η Fed ενδέχεται να περιοριστεί ως προς τις κινήσεις της λόγω της ανάγκης χρηματοδότησης του τεράστιου ελλείμματος με όσο το δυνατόν πιο σταθερές αποδόσεις στα κρατικά ομόλογα.
Ευρωζώνη: Μικρή έκπληξη, μεγάλες αβεβαιότητες
Η Ευρωζώνη πέτυχε θετικό ρυθμό ανάπτυξης 0,3% το Α΄ τρίμηνο (έναντι 0,2% το Δ΄ τρίμηνο 2024), γεγονός που εξέπληξε θετικά τις αγορές. Η διατήρηση του πληθωρισμού κοντά στον στόχο της ΕΚΤ, σε συνδυασμό με την ισχυρή αγορά εργασίας, προσφέρει στην ΕΚΤ την ευχέρεια περαιτέρω μείωσης επιτοκίων. Οι αγορές αναμένουν έως και δύο μειώσεις επιτοκίων εντός του 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία του PDF.
Ωστόσο, οι κίνδυνοι δεν λείπουν. Οι πρόδρομοι δείκτες (επιχειρηματικό κλίμα, καταναλωτική εμπιστοσύνη) συνεχίζουν να κινούνται υποτονικά. Την ίδια στιγμή, το ενδεχόμενο ανακατεύθυνσης των κινεζικών και αμερικανικών εξαγωγών προς την Ευρώπη αυξάνει τον ανταγωνισμό, συμπιέζοντας τα περιθώρια κέρδους των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα στον τομέα των βιομηχανικών αγαθών και των ενδιάμεσων προϊόντων.
Επιπλέον, εκκρεμεί η επίτευξη μιας νέας εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, που θα καθορίσει το πλαίσιο της διατλαντικής εμπορικής σχέσης την επόμενη δεκαετία. Η αβεβαιότητα γύρω από το ενδεχόμενο επιβολής δασμών ή άλλων εμπορικών περιορισμών επιβαρύνει τις επενδυτικές αποφάσεις, ιδιαίτερα στον μεταποιητικό τομέα.
Κίνα: Επιβράδυνση, αλλά χωρίς πανικό
Η κινεζική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται με ισχυρό ρυθμό, αν και τα τελευταία στοιχεία δείχνουν μια ελαφρά συγκράτηση. Παρά την προσωρινή αναστολή των εμπορικών συγκρούσεων με τις ΗΠΑ, η επιβολή νέων δασμών –όσο ήπια κι αν είναι– επιδρά αρνητικά στην εξαγωγική της δυναμική. Η εσωτερική ζήτηση παραμένει αδύναμη για να αντισταθμίσει πλήρως τις απώλειες, ενώ η αναδιάταξη της παραγωγής προς άλλες αγορές δεν είναι απλή υπόθεση.
Αρκετές πολυεθνικές επιχειρήσεις εξετάζουν ήδη τη μερική μετεγκατάσταση της παραγωγής τους εκτός Κίνας, κυρίως προς χώρες της ΝΑ Ασίας, την Ινδία ή ακόμα και το Μεξικό. Ωστόσο, η παγκόσμια αλυσίδα αξίας είναι ακόμη στενά συνδεδεμένη με την Κίνα, και η μετάβαση αναμένεται αργή, κοστοβόρα και γεωπολιτικά ευαίσθητη.
