Τους τόνους με την ΕΕ ανέβασε ο Ντόναλντ Τραμπ, σε μια προσπάθεια να δείξει τα δόντια του πριν την ανάληψη των καθηκόντων του, κίνηση που αν και ήταν εν πολλοίς αναμενόμενη, εν τούτοις επιβεβαιώνει τα σενάρια γεωοοικονομικών ανταγωνοσμών. τα οποία όμως αμφισβητούν τον άξονα και μπορούν να δημιουργήσουν φυγόκεντρες δυνάμεις.
Την απειλή κυρώσεων προς την ΕΕ επαναφέρει με δηλώσεις του ο Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας από τις χώρες της ηπείρου να αγοράζουν πετρέλαιο και αέριο από τις ΗΠΑ. Οι νέες δηλώσεις του Τραμπ έρχονται σε περίοδο πολιτικού αναβρασμού και προδιαγεγραμμένων ανακατατάξεων στην ΕΕ, εντείνοντας την ανησυχία για προσπάθεια υπονόμευσης της συνοχής του μπλοκ.
Ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump δήλωσε την Παρασκευή ότι είπε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ότι πρέπει να μειώσει το εμπορικό της χάσμα με τις ΗΠΑ μέσω της αγοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου ή να αντιμετωπίσει δασμούς.
Αν και το 2016 οι απειλές Τραμπ συνέβαλλαν -αρχικά- στην επανασυσπείρωση της ΕΕ, οι νέες δηλώσεις θα μπορούσαν να έχουν ακριβώς τον αντίθετο αντίκτυπο, δεδομένου ότι η Ακροδεξιά έχει ενισχυθεί τρομακτικά σε Γαλλία και Γερμανία. με το AfD να θέτει ανοιχτά θέμα εξόδου της χώρας από την ΕΕ.
Στην ΕΕ, όπως έχει αναφέρει το Crisis Monitor έχει υπάρξει προετοιμασία για το Trump-Effect, τόσο σε επίπεδο χωρών και Κομισιόν, όσο και από την ΕΚΤ. Σε αυτό το πλαίσιο περιλαμβάνονται διαβουλεύσεις με την Κίνα και άλλους παίχτες στην Ασία, καθώς και η νομοθεσία για ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας. Ωστόσο, σε πολλές περιστάσεις η πολιτική της Ευρώπης δεν έχει ωριμάσει…
Οι δηλώσεις Τραμπ
«Είπα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ότι πρέπει να αναπληρώσουν το τεράστιο έλλειμμά τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω της μεγάλης κλίμακας αγοράς του πετρελαίου και του φυσικού αερίου μας. Διαφορετικά, είναι ΔΑΣΜΟΙ μέχρι τέλους», έγραψε ο Trump στην πλατφόρμα του Truth Social.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των ΗΠΑ, το έλλειμμα στο εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν 131,3 δισεκατομμύρια δολάρια το 2022.
Ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ, ο οποίος δεν θέλησε να κατονομαστεί λόγω της ευαισθησίας του θέματος, δήλωσε στη Silvia Amaro του CNBC ότι δεν εξεπλάγησαν από το σχόλιο του Trump την Παρασκευή και ότι η ενέργεια ήταν μια «καλή επιλογή» για την αγορά περισσότερων αμερικανικών αγαθών.
Ένας άλλος αξιωματούχος της ΕΕ, ο οποίος επίσης δεν θέλησε να κατονομαστεί για τον ίδιο λόγο, δήλωσε στην Amaro ότι ο Γερμανός καγκελάριος Olaf Scholz μίλησε με τον Trump χθες το βράδυ.
Το σχόλιο έρχεται μετά την τελευταία συνάντηση των αρχηγών κρατών μελών της ΕΕ για το έτος την Πέμπτη, κατά την οποία συζητήθηκε το θέμα των σχέσεων Ευρώπης-ΗΠΑ.
«Το μήνυμα είναι σαφές: η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αποφασισμένη να συνεχίσει να συνεργάζεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με ρεαλισμό, για την ενίσχυση των διατλαντικών δεσμών», δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου António Costa μετά τη συνάντηση.
Ο Trump έκανε τις απειλές για σαρωτικούς δασμούς σε εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, όπως η Κίνα, το Μεξικό και ο Καναδάς, ένα σημαντικό μέρος της προεκλογικής του εκστρατείας – και συνεχίζει στην ίδια ρητορική καθώς ετοιμάζεται να αναλάβει τα καθήκοντά του, παρά τις προειδοποιήσεις οικονομολόγων για κινδύνους στον εγχώριο πληθωρισμό.
Οι αναλυτές λένε ότι υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα σχετικά με την έκταση των δασμών που θα είναι πρόθυμος -ή ικανός- να ακολουθήσει ο Trump, όπως επίσης και κατά πόσο η ρητορική του μπορεί να είναι ένα σημείο εκκίνησης για την επίτευξη συμφωνιών.
Ο Enrico Letta, πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας και κοσμήτορας της Σχολής Πολιτικής, Οικονομικών και Παγκόσμιων Υποθέσεων του IE, δήλωσε την Παρασκευή στην εκπομπή «Squawk Box Europe» του CNBC ότι η ΕΕ πρέπει να είναι προετοιμασμένη να ανταποδώσει στην απειλή του Trump.
«Νομίζω ότι πρόκειται για μια συναλλακτική προσέγγιση, πρέπει να απαντήσουμε σε αυτή τη συναλλακτική προσέγγιση. Ο Trump αναμειγνύει μαζί την ενέργεια και τους δασμούς στα αγαθά, τη μεταποίηση και ούτω καθεξής. Νομίζω ότι είναι εσφαλμένο, διότι τα δύο θέματα είναι εντελώς διαφορετικά», δήλωσε ο Letta.
«Εάν η συμφωνία που προτείνει ο Trump – μια τέτοια ασύμμετρη συμφωνία για θέματα που δεν συνδέονται το ένα με το άλλο – νομίζω ότι πρέπει να κάνουμε το ίδιο».
«Λαμβάνοντας υπόψη ότι το πιο ασύμμετρο μέρος είναι η σχέση στην οικονομική πλευρά, πρέπει να αρχίσουμε να εξετάζουμε ότι ίσως η απάντηση στην οικονομική πλευρά θα μπορούσε να είναι μια λύση», πρόσθεσε.
Οι ΗΠΑ ήταν ο μεγαλύτερος αποδέκτης αγαθών της ΕΕ το 2023, αντιπροσωπεύοντας το 19,7% των εξαγωγών της.
Η ΕΕ έχει ήδη δηλώσει ότι αναμένει να αγοράσει περισσότερη αμερικανική ενέργεια τα επόμενα χρόνια. Τον περασμένο μήνα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η αντικατάσταση των ρωσικών εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) με αμερικανικές ποσότητες θα ήταν φθηνότερη και ότι η ΕΕ θα επιδιώξει να εμπλακεί και να διαπραγματευτεί για το θέμα αυτό όταν ο Trump αναλάβει τα καθήκοντά του το 2025.
