Μπροστά στη μεγάλη πρόκληση αναβάθμισης στις ανεπτυγμένες αγορές από την MSCI βρίσκεται το Χρηματιστήριο της Αθήνας, ορόσημο που όμως δεν θα έρθει εύκολα, καθώς οι προδιαγραφές είναι αυστηρές και οι μεταβλητές θα μπορούσαν ακόμη και την τελευταία στιγμή να εκτροχιάσουν το εγχείρημα.
Στην τελική ευθεία για να λάβει το status “under review for possible upgrade” από την MSCI τον προσεχή Ιούνιο βρίσκεται το Χρηματιστήριο της Αθήνας, το οποίο αποτελεί μείζονα στόχο στο business plan βάσει του οποίου επιλέχθηκε ο Γιάννος Κοντόπουλος για τη θέση του CEO.
Μπορεί η άνοδος του Γενικού Δείκτη και μεγάλου τμήματος των μετοχών του Χρηματιστηρίου της Αθήνας να ανεβαίνουν, η αγορά να κατατάσσεται πρώτη ή μέσα στις πρώτες σε αποδώσεις παγκοσμίως, τα στοιχεία όμως αυτά δεν περιλαμβάνονται στα τεκμήρια προς αξιολόγηση για την αναβάθμισή της στις ανεπτυγμένες αγορές.
Η προσδοκία αναβάθμισης του Χρηματιστηρίου της Αθήνας από τις αναπτυσσόμενες στις ανεπτυγμένες αγορές είχε καλλιεργηθεί από το 2023, για τους γνωρίζοντες όμως, τότε δεν ήταν ρεαλιστική. Το ενδεχόμενο αναβάθμισης του Χ.Α σήμερα είναι σίγουρα ρεαλιστικό, η επίτευξή του όμως δεν είναι ούτε εύκολη, ούτε δεδομένη και απαιτεί την εκπλήρωση μιας σειράς κριτηρίων, τόσο σε επίπεδο αγοράς και λειτουργίας και θεσμικού, πλαισίου όσο και σε κυβερνητικό επίπεδο.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την MSCI για την κατηγοριοποίηση των χρηματιστηριακών αγορών λαμβάνονται υπόψη πολιτικά, ποιοτικά και τεχνικά κριτήρια σε τρεις άξονες:
- Οικονομική ανάπτυξη
Εξετάζει τη βιωσιμότητα της οικονομικής ανάπτυξης· χρησιμοποιείται μόνο για τον προσδιορισμό της ταξινόμησης των ανεπτυγμένων αγορών - Μέγεθος και ρευστότητα αγοράς
Καθορίζει τους τίτλους εκείνους που πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις επενδυσιμότητας των παγκόσμιων προτύπων δεικτών MSCI - Προσβασιμότητα αγοράς
Στοχεύει να αντικατοπτρίζει τις διεθνείς θεσμικές επενδυτικές εμπειρίες σε μια δεδομένη αγορά μετοχών με βάση πέντε κριτήρια προσβασιμότητας στην αγορά
Σύμφωνα με την MSCI, η Ετήσια Επισκόπηση Ταξινόμησης Αγοράς έχει σχεδιαστεί για να διασφαλίσει ότι οι δείκτες MSCI ομαδοποιούν με ακρίβεια τις αγορές μετοχών που μετρούν, ώστε να επιτρέπουν στους επενδυτές να συγκρίνουν τις αγορές και να συναθροίζουν κατάλληλα τις αγορές σε περιοχές και άλλους συνδυασμούς.
Κάθε Ιούνιο, η MSCI ανακοινώνει για πρώτη φορά τα αποτελέσματα της Ετήσιας Επισκόπησης Προσβασιμότητας στην Αγορά. Λίγο αργότερα, η MSCI ανακοινώνει τα αποτελέσματα της Ετήσιας Επισκόπησης Ταξινόμησης Αγορών.
Πρέπει να σημειωθεί ότι το Χρηματιστήριο της Αθήνας αναβαθμίστηκε το 2001 από τις αναδυόμενες στις ανεπτυγμένες αγορές και ακολούθως υποβαθμίστηκε τον Νοέμβριο του 2013. Εφόσον λάβει το 2026 το status “under review” το Χ.Α μπορεί να αναβαθμιστεί μέσα στους προσεχείς 12-24 μήνες, με πιο σύνηθες σενάριο του ενός έτους.
Τα αποτέλεσμα της αξιολόγησης του 2023
Στις 22 Ιουνίου 2023, η MSCI ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της Ετήσιας Επισκόπησης Ταξινόμησης Αγοράς 2023. Στη φετινή ανασκόπηση, η MSCI:
- Χαιρετίζει τα προτεινόμενα μέτρα που στοχεύουν στη βελτίωση της προσβασιμότητας της κορεατικής αγοράς μετοχών σε διεθνείς επενδυτές και θα παρακολουθεί την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητά τους με την πάροδο του χρόνου
- Επεκτείνει τη διαβούλευση σχετικά με την πιθανή αναταξινόμηση των δεικτών MSCI Nigeria από κατάσταση Frontier σε Standalone Market μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στην αγορά συναλλάγματος – Έγγραφο διαβούλευσης (PDF, 372 KB)
- Υποδεικνύει πιθανή διαβούλευση σχετικά με πρόταση αναταξινόμησης για την Αίγυπτο σε περίπτωση περαιτέρω επιδείνωσης της προσβασιμότητας στην αγορά
- Συνεχίζει να παρακολουθεί στενά την προσβασιμότητα στην αγορά των αγορών μετοχών της Σρι Λάνκα, της Κένυας και του Μπαγκλαντές
- Υπογραμμίζει την εξέλιξη των κύκλων εκκαθάρισης και διακανονισμού στις παγκόσμιες αγορές
- Υπενθυμίζει τις επερχόμενες αλλαγές στους δείκτες MSCI Frontier Markets
Τί ζητάει η MSCI για το Χ.Α.
Στο επίπεδο της ανάπτυξης της οικονομίας, για την αναβάθμιση σε ανεπτυγμένη αγορά, η MSCI θέτει ως προϋπόθεση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ να υπερβαίνει το 25% το όριο των χωρών υψηλού εισοδήματος που θέτει η Παγκόσμια Τράπεζα για τρία συνεχή χρόνια.
Όσον αφορά στο μέγεθος και τη ρευστότητα της αγοράς, για τον χαρακτηρισμό μιας αγοράς ως ανεπτυγμένη η MSCI θέτει ως κριτήριο τον αριθμό των εταιριών -επί του συνόλου των εισηγμένων- που πληρούν τα κριτήρια Μέγεθος εταιρίας και κεφαλαιοποίηση, αριθμός μετοχών και ρευστότητα (free float ως προς τη συνολική κεφαλαιοποίηση της αγοράς και ανά εταιρία). Για τις ανεπτυγμένες προβλέπει κεφαλαιοποίηση αγοράς
Στο επίπεδο της προσβασιμότητας της αγοράς τα κριτήρια είναι:
- Να μην υπάρχουν περιορισμοί στην ιδιοκτησία μετοχών και εταιριών από διεθνείς επενδυτές,
- την μεγάλη ευκολία εισροής και εκροής κεφαλαίων
- Την υψηλή αποτελεσματικότητα του λειτουργικού πλαισίου
- Την ευρεία γκάμα επενδυτικών εργαλείων
- Τη σταθερότητα του θεσμικοί πλαισίου
Σύμφωνα με την έκθεση προσβασιμότητας αγορών του 2023, το ελληνικό Χρηματιστήριο υπολείπεται σημαντικά:
- στην αγορά Παραγώγων,
όπου η MSCI ζητά βελτιώσεις στον δανεισμό τίτλων και στο short selling.
Μικρότερα προβλήματα εντοπίζονται
- στην εκκαθάριση και τον διακανονισμό των συναλλαγών.
Όπως η MSCI σημειώνει, το ενδεχόμενο αναβάθμισης μιας αγοράς εξετάζεται μόνο εφόσον η επίτευξη των κριτηρίων και η δυναμική της κρίνονται ως μη αναστρέψιμες.
Κάθε Ιούνιο, η MSCI θα κοινοποιεί τα συμπεράσματά της από τις συζητήσεις με την επενδυτική κοινότητα για τον κατάλογο των χωρών που εξετάζονται και να ανακοινώσει τη νέα λίστα των χωρών, εάν υπάρχουν, υπό εξέταση για πιθανή αγορά ανακατάταξη στον επόμενο κύκλο.
Τί συμβαίνει στο Χ.Α
Για να πετύχει τους τεχνικούς στόχους ο Γιάννος Κοντόπουλος ανανέωσε την ομάδα διοίκησης εισάγοντας στελέχη με διεθνή εμπειρία και με “χιλιόμετρα” σε αντίστοιχες θέσεις σε ξένες αγορές και ιδιαίτερα στο London Stock Exchange καθώς και σε επενδυτικούς οίκους. Παράλληλα, υλοποίησε εκτεταμένο σχέδιο αναδιάρθρωσης της ΕΧΑΕ. Αυτό σήμανε την αλλαγή του οργανογράμματος, την αλλαγή ου focus της λειτουργίας του Χ.Α και την αύξηση του προσωπικού.
Στο επίπεδο ενίσχυσης της αγοράς ο νέος CEO της ΕΧΑΕ πίεσε την κυβέρνηση ώστε η αποεπένδυση του ΤΧΣ και του Υπερταμείου να περάσουν από το Χρηματιστήριο, ενώ έχει δημιουργήσει και ισχυρό pipeline νέων εταιριών για εισαγωγή, στις οποίες περιλαμβάνεται και το Διεθνές Αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος. Στόχος είναι αφενός να ανοίξει το pool με νέες παραγωγικές εταιρίες που βρίσκονται σε κλάδους που μπορούν προσελκύσουν fixed income funds και παράλληλα να δημιουργηθούν ικανά αντίβαρα που θα μπορέσουν να απορροφήσουν κραδασμούς από την οικονομία και από ενδεχόμενο delisting άλλων εταιριών.
Τα placement της Alpha Bank και της Εθνικής Τράπεζας αύξησαν σημαντικά το free float τόσο των ιδίων, όσο και της αγοράς, ενώ η προοπτική αποεπένδυσης του ΤΧΣ και από την Τράπεζα Πειραιώς έχει εμπεδωθεί και αναμένεται να πραγματωθεί πριν από τον Ιούνιο, οπότε και ανακοινώνεται η αξιολόγηση της MSCI.
Ο Γιάννος Κοντόπουλος έχει δώσει έμφαση και στην ενίσχυση της εξωστρέφειας της αγοράς, θέλοντας έτσι να δώσει επιπλέον αξία τόσο στις μεγάλες εισηγμένες που επωφελούνται πρώτες. ενώ παράλληλα δημιουργώντας κινητικότητα να ενεργοποιήσει τα ραντάρ των διεθνών οίκων ώστε να εκκινήσει τη συζήτηση για την αναβάθμιση από την επενδυτική κοινότητα.
Παράλληλα, η νέα διοικητική ομάδα στο Χρηματιστήριο επιχειρεί και ένα “ξεσκαρτάρισμα” στο ταμπλό, ώστε να βελτιώσει τη συνολική ποιότητα της αγοράς να εξωθήσει από αυτό εταιρίες που είτε έχουν ξεχαστεί, είτε δεν έχουν ικανό freefloat λόγω της προσέγγισης των ιδιοκτητών τους. Τέτοια εταιρία ήταν το Πλαίσιο, η οποία αν και εύρωστη οικονομικά, δεν είχε ικανό freefloat με αποτέλεσμα η μετοχή της να λιμνάζει.
Η οικονομία
Η ελληνική οικονομία απέκτησε εκ νέου investment grade το 2023, ενώ το status αυτό θα αναγνωριστεί και από την ΕΚΤ μετά από την αναβάθμιση από έναν ακόμη από τους Big 3. Ωστόσο, πληροί ήδη το κριτήριο της κατάταξης στις χώρες υψηλούς κατά κεφαλήν εισοδήματος.
Η οικονομική ανάπτυξη δείχνει βιώσιμη σύμφωνα με τους διεθνείς οργανισμούς, οι μεταρρυθμίσεις στο Χρηματιστήριο και τη φορολογία επενδύσεων είναι σε φιλοεπενδυτική κατεύθυνση και η πορεία θεωρείται από τους οίκους αξιολόγησης μη-αναστρέψιμη.
