Σχέδιο πέντε πυλώνων και ύψους 115 εκατ. για τη στήριξη του κλάδου των αερομεταφορών έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η ελληνική κυβέρνηση, θέλοντας έτσι να διασφαλίσει την απρόσκοπτη συνδεσιμότητα της ελληνικής επικράτειας, να στηρίξει τον τουρισμό και να συμβάλλει ενεργά στην τόνωση του κλάδου που συμβάλλει άμεσα ή έμμεσα στο 10% του ΑΕΠ.
Σύμφωνα με το σχέδιο που ανακοινώθηκε, η κυβέρνηση λαμβάνει νέα και επεκτείνει ισχύοντα οριζόντια μέτρα. προκειμένου να ενισχύσει τις επιχειρήσεις του κλάδου, αλλά κυρίως την Aegean, η οποία εκτελεί το 80% του πτητικού έργου, έμμεσα ή άμεσα. Σε αυτό το πλαίσιο η κυβέρνηση θα εφαρμόσει, μεταξύ άλλων, την επιδότηση θέσεων/εισιτηρίων, ενώ θα κάνει και στοχευμένες παρεμβάσεις, που οδηγούν στη μείωση του λειτουργικού κόστους των εταιριών του κλάδου.
Τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση είναι σε μεγάλο βαθμό είναι φωτογραφικά, ωστόσο, τοποθετούνται κάτω από την ομπρέλα οριζόντιων μέτρων, έτσι ώστε να απελευθερώσει κεφάλαια για την παροχή εγγυήσεων για δανεισμό στην Aegean και να μην υπερβεί το όριο των 250 εκατ. στο πακέτο στήριξης μιας εταιρίας. Κάτι τέτοιο θα ανάγκαζε τη DG Comp να ανοίξει σε βάθος έρευνα για την κρατική στήριξη και το Δημόσιο να διεκδικήσει ισχυρότερα εχέγγυα από την εταιρία, οδηγώντας σε συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο και τη διοίκηση της εταιρίας.
Στην Ελλάδα, εκτός από την Aegean-Olympic δραστηριοποιούνται -σε εθνικό επίπεδο- οι Air Mediterranean, Blue Bird, Ellinair, GainJet, Lumiwings και Orange2Fly. Αν και αριθμητικά είναι αρκετές, ουσιαστικά η Aegean έχει δεσπόζουσα θέση, καθώς έχει πάνω από το 70% του συνόλου των αεροσκαφών, θέσεων και συνολικού πτητικού έργου.
Το σχέδιο της κυβέρνησης
Το σχέδιο λαμβάνει πρόνοια για την στήριξη με ειδική αποζημίωση και με έκπτωση ενοικίου των εργαζομένων στον κλάδο, την κάλυψη των ασφαλιστικών τους εισφορών, την αποζημίωση πτήσεων Απριλίου-Μαΐου με 20 ευρώ ανά προσφερόμενη θέση, αλλά και τη μείωση του ΦΠΑ στις μεταφορές από το 24% στο 13%, για την περίοδο 1 Ιουνίου – 31 Οκτωβρίου 2020.
Οι πέντε παρεμβάσεις:
1. Επέκταση οριζόντων μέτρων στις μεταφορές για την περίοδο μετά τον Μάιο 2020. Τα οριζόντια μέτρα στήριξης εργαζομένων και επιχειρήσεων της πρώτης φάσης αντιμετώπισης της κρίσης συνεχίζονται και μετά τον Μάιο, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα των μεταφορών, ο οποίος και περιλαμβάνει, φυσικά, και τις επιχειρήσεις του ευρύτερου κλάδου των αεροπορικών μεταφορών.
Πρόκειται για μέτρα, όπως:
- Η προσωρινή αναστολή των συμβάσεων εργασίας για τους εργαζόμενους των επιχειρήσεων, συνοδευόμενη από ειδική έκτακτη αποζημίωση, μέχρι και τον Ιούλιο.
- Η έκπτωση 40% στα ενοίκια των επιχειρήσεων, μέχρι και τον Αύγουστο, και των εργαζομένων σε αυτές οι οποίοι βρίσκονται σε προσωρινή αναστολή της σύμβασης εργασίας μετά τον Μάιο.
Προβλέπεται ότι η χρήση της αποζημίωσης ειδικού σκοπού που θα κάνουν οι εργαζόμενοι του κλάδου των αερομεταφορών θα έχει κόστος περί τα 22 εκατ. ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη και την κάλυψη ασφαλιστικών εισφορών από το Κράτος.
2. Πρόγραμμα «Συν-Εργασία».
Το πρόγραμμα θα αφορά την περίοδο 15η Ιουνίου μέχρι και 31η Δεκεμβρίου 2020. Επιπλέον, προβλέπεται επιδότηση του συνόλου των ασφαλιστικών εισφορών (εργοδότη και εργαζομένου) για τον εργασιακό χρόνο που δεν απασχολούνται οι εργαζόμενοι. Το όφελος από αυτή την παρέμβαση εκτιμάται σε 50 εκατ. ευρώ, έως τον Δεκέμβριο του 2020.
3. Ειδική φορολόγηση πτητικού προσωπικού.
Αντί της φορολόγησης στην κλίμακα εισοδήματος, προβλέπεται ειδικός συντελεστής 15% για τον φόρο μισθωτών υπηρεσιών των πιλότων αεροσκαφών, πληρωμάτων καμπίνας και τεχνικών αεροσκαφών, όπως ισχύει για τη φορολόγηση ναυτικών. Αυτό θα οδηγήσει σε μείωση του μισθολογικού κόστους των εταιριών του κλάδου, με εξοικονόμηση 7,7 εκ. ευρώ κατ’ έτος. Σημειώνεται ότι αυτό αποτελεί μόνιμο μέτρο.
4. Αποζημίωση πτήσεων Απριλίου-Μαΐου με 20 ευρώ ανά προσφερόμενη θέση (πλέον ΦΠΑ).
Για πτήσεις εκμετάλλευσης τακτικών αεροπορικών γραμμών, στις οποίες έχουν επιβληθεί υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας, καταβάλλεται κατ’ εξαίρεση, κατά το δίμηνο Απριλίου και Μαΐου 2020, επιπλέον αντιστάθμισμα στις εν λόγω πτήσεις, που ανέρχεται στο ποσό των είκοσι (20) ευρώ ανά προσφερόμενη θέση, πλέον αναλογούντα ΦΠΑ. Το όφελος του κλάδου από την εν λόγω διάταξη εκτιμάται στα 6 εκατ. ευρώ.
5. Μείωση ΦΠΑ στις μεταφορές.
Η μείωση του ΦΠΑ στις μεταφορές από το 24% στο 13%, για την περίοδο 1 Ιουνίου – 31 Οκτωβρίου 2020, θα έχει θετική επίπτωση και στις αερομεταφορές. Η απώλεια δημοσίων εσόδων από το συγκεκριμένο μέτρο εκτιμάται, λαμβάνοντας υπόψη και τις ιδιαίτερες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί κατά την τρέχουσα περίοδο, στα 30 εκατ. ευρώ.
Επομένως, η ειδική στήριξη αυτού του τόσο σημαντικού κλάδου για τον τουρισμό και τους κλάδους που επηρεάζονται από αυτόν (εστίαση, ψυχαγωγία και εμπόριο σε τουριστικές περιοχές, νησιωτική οικονομία κ.λπ.) αλλά και την εθνική οικονομία στο σύνολό της, θα ανέλθει στο ποσό των 115 εκατ. ευρώ περίπου.
Σε κοινό δελτίο τύπου των υπουργείων Οικονομικών, Εργασίας και Μεταφορών αναφέρεται πως για τη διαμόρφωση αυτού του ειδικού πλαισίου έχουν ληφθεί υπόψη τα εξής δεδομένα:
1. Ο κλάδος των αερομεταφορών αφορά 306 εταιρίες και 11.000 απασχολούμενους και η συστημική του σημασία έγκειται στο γεγονός ότι το 82-85% των τουριστικών εσόδων της χώρας (σύνολο εσόδων 18 δισ. ευρώ ετησίως), προέρχεται από τους τουρίστες που επισκέπτονται με αεροπλάνο τη χώρα μας και χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες των αεροδρομίων.
2. Οι ελληνικές εταιρίες του κλάδου (αεροπορικές, εταιρίες υπηρεσιών εδάφους-handling, αεροδρόμια) είχαν πολύ καλές επιδόσεις τα τελευταία χρόνια, χάρη στις υψηλές τουριστικές αφίξεις και εισπράξεις. Γι’ αυτό, δεν χρειάζονται υπέρογκα ποσά στήριξης, ούτε άμεσες κεφαλαιακές ενισχύσεις (capital injection), όπως έγινε σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
3. Η οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα στην Ελλάδα επανέρχεται σταδιακά από τις 4 Μαΐου, μετά την άρση του lockdown, ενώ η χώρα θα αρχίσει να υποδέχεται τουρίστες και από το εξωτερικό από τις 15 Ιουνίου 2020.
4. Οι τουριστικές αφίξεις θα επηρεάσουν θετικά το πτητικό έργο και την κίνηση στα αεροδρόμια.
5. Παρεμβάσεις ειδικού χαρακτήρα, σε κλάδους με συστημική σημασία για την εθνική οικονομία, παρέχουν το απαραίτητο δίχτυ ασφαλείας προκειμένου, αφενός, οι εταιρίες να προσαρμόσουν με ευελιξία την στρατηγική τους στα νέα δεδομένα, και αφετέρου, το Κράτος να διαφυλάξει την προστιθέμενη αξία τέτοιων κλάδων και προπαντός το εισόδημα και την απασχόληση των εργαζομένων σε αυτούς.
