Υπέρ της αναβάθμισης και διεύρυνσης των ευρωτουρκικών σχέσεων στα πρότυπα του μοντέλου after-Brexit τάχθηκε η πρώην υπουργός Εξωτερικών και Βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Ντόρα Μπακογιάννη, σε διαδικτυακή συζήτηση την οποία οργάνωσε το Ινστιτούτο Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Πολιτικών Ιδρυμάτων ENOP EU με θέμα, “Πώς αλλάζει την Ευρώπη και τον κόσμο ο κορονοϊός – η γεωπολιτική διάσταση”.
Αν και η Ντόρα Μπακογιάννη είναι διαχρονικά υπέρ της αναθεώρησης των σχέσεων Ευρώπης-Τουρκίας, κινούμενη πιο κοντά σε μια στρατηγική συνεργασία, συζήτηση που διεξάγεται από καιρό και στους κόλπους της ΕΕ, η ανάδειξή της τώρα, όμως, εγείρει ερωτηματικά για τη σκοπιμότητα και τα μηνύματα που στέλνει, δεδομένου του μεγάλου ειδικού βάρους που έχει θεσμικά και ως άτομο στη νέα κυβέρνηση και ιδιαίτερα ως προς τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη.
Οι δηλώσεις της πρώην υπουργού Εξωτερικών, σε αυτή τη φάση, θα μπορούσαν να εκληφθούν ως προσπάθεια να ανοίξουν οι δίαυλοι επικοινωνίας σε υψηλό επίπεδο, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα της άρνησης από την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό αν η κίνηση αυτή δεν φέρει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.
Όπως προκύπτει και από τις δηλώσεις που αναφέρονται στη συνέχεια, η Ντόρα Μπακογιάννη θεωρεί βέβαιη μια νέα έξαρση του προσφυγικού, με πρωτοβουλία της Τουρκίας, όπως έχει άλλωστε προαναγγείλει και ο Τούρκος ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, αιτιολογώντας έτσι και την πρωτοβουλία της κυβέρνησης για τη ραγδαία αύξηση της αστυνομικής παρουσίας στον Έβρο.
Υπ΄αυτό το πρίσμα η πρωτοβουλία για την προώθηση της συζήτησης για ένα νέο μοντέλο σχέσης ΕΕ-Τουρκίας, φαίνεται ως “δόλωμα” για τον Ταγίπ Ερντογάν, προκειμένου να ανοίξει ο δίαυλος επικοινωνίας σε υψηλό επίπεδο.
Αν, τελικά, η πρόταση της Ντόρας Μπακογιάννη τεθεί υπ αυτό το πρίσμα, τότε το αντάλλαγμα που φαίνεται να ζητάει από τον Ερντογάν είναι ο αυτοπεριορισμός της Τουρκίας. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η αποκλιμάκωση της έντασης θα ξεκινούσε άμεσα, στο πλαίσιο μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Ειδικότερα, κα. Μπακογιάννη, μάλιστα, ανέφερε ότι
“Χρειαζόμαστε μια συνολική συμφωνία με την Τουρκία, παρόμοια με αυτή που είχαμε με την Μεγάλη Βρετανία. Μια συμφωνία που θα αφορά θέματα οικονομίας, ασφάλειας, συνόρων και θα προβλέπει τη συμμόρφωση της Τουρκίας στο διεθνές δίκαιο. Οι ευρωτουρκικές σχέσεις πρέπει να καθοριστούν με αυτή την καθολική συμφωνία, και η Ε.Ε. δεν πρέπει να καθυστερήσει άλλο και να δράσει προς την κατεύθυνση αυτή”,
Αναφερόμενη στην πρόσφατη μεταναστευτική κρίση, είπε πως η Τουρκία χρησιμοποιούσε τους μετανάστες σαν μοχλό πίεσης για να εκβιάσει την Ευρώπη. “Η Ελλάδα κατάφερε με επιτυχία να κλείσει τα σύνορα και η Ε.Ε. στάθηκε στο πλευρό της Ελλάδας και είπε ανοικτά στον κ. Ερντογάν ότι αυτός ο εκβιασμός δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός”, τόνισε η κ. Μπακογιάννη και συνέχισε:
“Ξέρουμε ότι βρισκόμαστε ενόψει ενός νέου κύματος, δεν θα επιτρέψουμε να συμβεί κάτι τέτοιο, όμως το μεταναστευτικό θα παραμείνει και τις επόμενες δεκαετίες και δεν μπορεί να το αντιμετωπιστεί μεμονωμένα από καμία χώρα αλλά μόνο από την Ε.Ε.. Πρέπει να πάρουμε αποφάσεις να δούμε το θέμα του ασύλου, δεν μπορούμε να αφήσουμε τις χώρες που είναι στα σύνορα να το αντιμετωπίσουν μόνες τους”.
Συνεχίζοντας η βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας επισήμανε ότι
“Το μεταναστευτικό και η μη αποτελεσματική προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων οδηγούν στην άνοδο της ακροδεξιάς. Ανάχωμα σε αυτό είναι μια ισχυρή ευρωπαϊκή ηγεσία. Πρέπει να υιοθετήσουμε κοινές πολιτικές σε ζητήματα ασύλου. Και οφείλουμε να προστατεύσουμε τα ευρωπαϊκά σύνορα”.
Αναφερόμενη στις συνέπειες της πανδημίας, η κ. Μπακογιάννη εκτίμησε πως στο μέλλον θα ζήσουμε σ’ ένα καινούργιο κόσμο, καθώς “πολλές αντιλήψεις έχουν αλλάξει ριζικά”.
“Η Ευρώπη επλήγη από αυτή, εν μέσω αλλαγών που συνέβαιναν ούτως ή άλλως λόγω του Brexit και της ανόδου του λαικισμού, και υπήρχαν ερωτήματα για το μέλλον της Ευρώπης. Η Ευρώπη βρέθηκε απροετοίμαστη, αιφνιδιάστηκε και μας πήρε αρκετό χρόνο. Το κάθε κράτος αντέδρασε με τον δικό του τρόπο, γιατί η υγεία δεν είναι ευρωπαϊκή πολιτική”,
συνέχισε η κ. Μπακογιάννη και τόνισε:
“Η Ελλάδα ήταν μία από τις χώρες που αντέδρασαν πολύ γρήγορα και αποφάσισε να πάρει μέτρα, ακόμη και πριν να εμφανιστούν οι πρώτοι θάνατοι. Αντιμετωπίσαμε την κρίση με μεγάλη επιτυχία και αυτό κατέδειξε πως η Ελλάδα, που ήταν το μαύρο πρόβατρο της ευρωπαϊκής οικογένειας επί δέκα χρόνια, είναι τώρα μια χώρα η οποία χαίρει μεγάλου σεβασμού, διότι κατάφερε να αντιμετωπίσει την υγειονομική κρίση και να διασώσει το σύστημα υγείας που ήταν η μεγαλύτερη ανησυχία μας”.
