Την απόφασή της ιταλικής κυβέρνησης να μη στηρίξει το project του East Med, υπαναχωρώντας από τις έως τώρα συμφωνίες, ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός της χώρας Τζιουζέπε Κόντι, με ρητορική που δείχνει να αφήνει ανοιχτό το παράθυρο για περαιτέρω διαπραγματεύσεις, αλλά σε μια περίοδο που δίνει την αίσθηση ότι αυτές ενταχθούν σε ένα ευρύτερο πακέτο, με τη συμμετοχή της Ρωσίας.
Ο Ιταλός πρωθυπουργός, Τζουζέπε Κόντε, μεταξύ άλλων υποστήριξε πως η Ρώμη δεν ενδιαφέρεται για την ολοκλήρωση του έργου, καθώς δεν θεωρεί ότι έχει σημαντικά οφέλη.
«Η κυβέρνηση δεν ενδιαφέρεται καθόλου στην παρούσα φάση για την κατασκευή του τελευταίου τμήματος του Poseidon, όπως προβλέπει το αρχικό σχέδιο»,
δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε σε εκδήλωση κοντά στη Ρώμη.
Η αναφορά του Ιταλού πρωθυπουργού στο “αρχικό σχέδιο” καθώς και οι δηλώσεις του για “μικρά οφέλη” διαμορφώνουν πλαίσιο επαναδιαπραγμάτευσης, χωρίς ωστόσο να καθίσταται σαφές, εξ αυτών, προς ποιά κατεύθυνση.
Με δεδομένο ότι η Ρώμη διατηρεί ιδιαίτερα καλές σχέσεις με τη Μόσχα, αναζητά διόδους συνεννόησης με την ΕΕ και ιδιαίτερα με τη Γαλλία, δεν έχει ιδιαίτερες επαφές με τις ΗΠΑ και συμμετέχει σε κοινό project ανάπτυξης πυραύλων με την Τουρκία, οι παραπάνω διατυπώσεις φαίνεται να αντικατοπτρίζουν σε μεγάλο βαθμό αυτό το σύνθετο σκηνικό.
Χωρίς τη συμμετοχή της Ιταλίας και άρα την υλοποίηση του αγωγού Poseidon η μελέτη βιωσιμότητας του East Med, δυναμιτίζεται, καθώς δεν πληρούνται οι προδιαγραφές οικονομικής βιωσιμότητας και η εκπόνηση νέου θα πάρει καιρό, ενώ είναι αμφίβολη η επίτευξη άλλης αντίστοιχα αποδοτικής διαδρομής.
Η ΕΕ, βρίσκεται επίσης σε τριβές με τις ΗΠΑ, για τα ενεργειακά, καθώς η Ουάσιγκτον πιέζει για να μπλοκάρει τον Nord Stream 2, το ενδεχόμενο η Ιταλία να υιοθετεί τη στάση αυτή στον East Med, θέλοντας να εξυπηρετήσει γερμανικά συμφέροντα, δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Το ακροδεξιό σκέλος της ιταλικής κυβέρνησης, που φαίνεται ότι θα βγει ενισχυμένο από τις Ευρωεκλογές, έχει κατ΄επανάληψη τοποθετηθεί υπέρ των στενότερων δεσμών με τη Ρωσία, σε σειρά θεμάτων, ενώ ο γραμματέας της Λέγκας και υπουργός Εσωτερικών, Ματέο Σαλβίνι, επισκέφθηκε πρόσφατα τη Μόσχα, με ανοιχτή ατζέντα.
Αν και η αρνητική προδιάθεση της Ρώμης, έναντι του Poeidon, ήταν γνωστή, η επιλογή της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου για την επίσημη δημοσιοποίηση της, ενισχύει τα σημειολογικά μηνύματα, δεδομένου ότι δρα υποστηρικτικά στις τουρκικές θέσεις και κατ΄επέκταση σε αυτές του Βλάντιμιρ Πούτιν, ενώ συμπίπτει με νέες προειδοποιήσεις από τον Λίβανο.
Ο αγωγός Poseidon, που έχει λάβει άδεια για να φτάσει από την Ελλάδα στην πόλη Otranto της νότιας Ιταλίας, αποτελεί το τελευταίο τμήμα ενός άλλου αγωγού που βρίσκεται στα χαρτιά, του EastMed, που στόχο έχει την μεταφορά φυσικού αερίου από την ανατολική Μεσόγειο στην Ιταλία.
Πριν από δύο χρόνια ΔΕΠΑ και Edison υπέγραψαν συμφωνία συνεργασίας με την ρωσική Gazprom για την από κοινού προσπάθεια δημιουργίας νότιου διαδρόμου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Οι ΗΠΑ πιέζουν την ΕΕ να βρει εναλλακτικούς προμηθευτές φυσικού αερίου, εκτός της Ρωσίας. Παρόλα αυτά ο Κόντε είπε ότι ο αγωγός θα μπορούσε να διασυνδεθεί με τον TAP που είναι υπό κατασκευή και θα μεταφέρει αζέρικο άεριο στη νότια Ιταλία.
East Med: Η διαδρομή
Το τρέχον σχέδιο του EastMed προβλέπει έναν αγωγό ανοικτής θαλάσσης μήκους 1.300 χιλιομέτρων και έναν μικρότερο 600 χιλιομέτρων. Ο αγωγός έχει αφετηρία νέα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και περιλαμβάνει τα ακόλουθα τμήματα:
- 200 χλμ. Υπεράκτιου αγωγού που εκτείνεται από τις πηγές της Ανατολικής Μεσογείου προς την Κύπρο.
- 700 χιλιόμετρα υπεράκτιου αγωγού που συνδέει την Κύπρο με την Κρήτη.
- 400 χιλιόμετρα υπεράκτιου αγωγού από την Κρήτη στην ηπειρωτική Ελλάδα (Πελοπόννησος).
- 600 χιλιόμετρα χερσαίο αγωγό που διασχίζει την Πελοπόννησο και τη Δυτική Ελλάδα.
Ο αγωγός EastMed έχει σχεδιαστεί αρχικά για να έχει σημεία εξόδου στην Κύπρο, την Κρήτη, την ηπειρωτική Ελλάδα καθώς και το σημείο σύνδεσης με τον αγωγό Poseidon.
Ευρωπαϊκή στήριξη
Το 2015, με την υποστήριξη της κυπριακής, ελληνικής και ιταλικής κυβέρνησης και ως αποτέλεσμα των πλεονεκτημάτων που προσφέρει το έργο στην Ευρώπη, ο αγωγός EastMed επιβεβαιώθηκε ως έργο κοινού ενδιαφέροντος (PCI), που συμπεριλήφθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο δεύτερο κατάλογο PCI μεταξύ των έργων του νότιου διαδρόμου αερίου.
Το έργο EastMed έχει επίσης συμπεριληφθεί στο τελευταίο δεκαετές αναπτυξιακό σχέδιο (TYNDP), σύμφωνα με το στόχο του Ευρωπαϊκού Διαχειριστή Συστημάτων Μεταφοράς Αερίου (ENTSOG) να δημιουργήσει μια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου και ένα αξιόπιστο και ασφαλές δίκτυο μεταφοράς ικανή να καλύψει τις τρέχουσες και μελλοντικές ανάγκες της Ευρώπης.
Το έργο έλαβε το 2015 ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις ύψους 2 εκατομμυρίων ευρώ μέσω του προγράμματος Διευκόλυνση της Συνδιάσκεψης της Ευρώπης (CEF) που είναι απαραίτητο για τη συγχρηματοδότηση των προπαρασκευαστικών δραστηριοτήτων (PRE-FEED).
Τον Απρίλιο του 2017, κατά τη διάρκεια της Υπουργικής Διάσκεψης που πραγματοποιήθηκε στο Τελ Αβίβ, παρουσία του Ευρωπαίου Επιτρόπου Miguel Arias Canete, οι Υπουργοί Ενέργειας της Ιταλίας, της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ υπέγραψαν κοινή δήλωση για να επιβεβαιώσουν την υποστήριξή τους στην ταχεία υλοποίηση του Έργου .
Κατάσταση ανάπτυξης
Κατά τη διάρκεια της περιόδου 2015-2016, η IGI Poseidon ολοκλήρωσε, χάρη στη χρηματοδοτική συνεισφορά της ΕΕ στο πλαίσιο του προγράμματος CEF, με την υποστήριξη πρωτοπόρων διεθνών μελετών (consortium Intecsea και C & M consortium) και παγκόσμιων συμβούλων (IHS-Cera) FEED μελέτες, επιβεβαιώνοντας οριστικά ότι το EastMed Pipeline Project είναι:
τεχνικά εφικτό: Βιομηχανικές μονάδες επιβεβαίωσαν τη διαθεσιμότητα των κατάλληλων σωλήνων και πολλαπλών σκαφών τοποθέτησης ικανών να εξασφαλίσουν την υλοποίηση του έργου ·
οικονομικά βιώσιμο: η τρέχουσα εκτίμηση των απαιτήσεων για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες του σχεδίου αποδεικνύει ότι τα συνολικά κόστη είναι χαμηλότερα από αντίστοιχα έργα εισαγωγής, παρόμοιων δυνατοτήτων της ΕΕ, ενώ έχει κριθεί βιώσιμο και ως προς τα σενάρια τιμών αερίου της ΕΕ·
Συμπληρωματικά προς άλλες επιλογές : οι τρέχουσες ανακαλύψεις από την περιοχή θα διατηρούσαν εξαγωγές περίπου 30 Bcm / έτος στις παγκόσμιες αγορές, χωρίς να υπολογίζονται οι μελλοντικές ανακαλύψεις σε μια περιοχή που παραμένει ανεξερεύνητη και ως εκ τούτου θα υποστηρίξει πολλαπλά συστήματα εξαγωγής, συμπεριλαμβανομένων των παγκόσμιων αγορών μέσω ΥΦΑ Ευρώπη μέσω του αγωγού EastMed.
Οι δραστηριότητες ανάπτυξης του έργου EastMed Pipeline επικεντρώνονται τώρα στη διεξαγωγή θαλάσσιων ερευνών κατά μήκος της διαδρομής, προκειμένου να βελτιωθεί η ακρίβεια δρομολόγησης και να ολοκληρωθεί η προετοιμασία των προσφορών για την έναρξη της κατάλληλης φάσης ανάπτυξης, που θα επιτρέψει στο έργο να φτάσει στην κατάσταση των επενδυτικών αποφάσεων.
