Σε τροχιά περαιτέρω κλιμάκωση του γεωοικονομικού ρίσκου εισέρχεται η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, καθώς μετά το πρώτο πλήγμα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν από ΗΠΑ και Ισραήλ, η Τεχεράνη δήλωσε ότι θα πραγματοποιήσει αντίποινα.
Αν το πρώτο πλήγμα ΗΠΑ και Ισραήλ σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν εκτόξευσε το brent στα 108 δολάρια και το φυσικό αέριο στην Ευρώπη πάνω από τα 55 ευρώ η μεγαβατώρα, τα αντίποινα του Ιράν είναι προφανές ότι θα ενισχύον την τάση, ανοίγοντας τον δρόμο για το τρομακτικό ορόσημο των 130 δολαρίων και για 60 ευρώ. Το χειρότερο όμως δεν είναι η κούρσα ανόδου, αλλά η σταθεροποίηση σε επίπεδα που εντείνουν τις πληθωριστικές πιέσεις και δένουν πισθάγκωνα τα χέρια των κεντρικών τραπεζών.
Το α καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου του Ιράν και είναι κρίσιμο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας
Το Ιράν δεσμεύτηκε να προχωρήσει σε αντίποινα κατά εγκαταστάσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου σε ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο, μετά από πλήγμα με πυραύλους στο South Pars, τμήμα του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο και βασικό πυλώνα του ενεργειακού συστήματος της χώρας.
Το πλήγμα, το οποίο Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν προειδοποιήσει ότι θα οδηγήσει σε σημαντική κλιμάκωση της σύγκρουσης, ήταν το πρώτο που στόχευσε ιρανικές εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα, στόχευσε επίσης πετροχημικές εγκαταστάσεις που τροφοδοτούνται από το κοίτασμα.
Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου κατέγραψαν άνοδο, καθώς οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν εξέδωσαν ειδοποιήσεις εκκένωσης για ορισμένες από τις μεγαλύτερες ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή, περιλαμβανομένου του τερματικού LNG Ras Laffan στο Κατάρ, εγκαταστάσεων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και του διυλιστηρίου Samref της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Στις αρχές της απογευματινής συνεδρίασης, το Brent ενισχυόταν πάνω από 5% φθάνοντας σχεδόν τα 109 δολάρια ανά βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο από τις 9 Μαρτίου, ενώ οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά 6,6% αγγίζοντας σχεδόν τα 55 ευρώ ανά MWh.
Η επίθεση στο South Pars αποτελεί την πρώτη φορά που στοχεύεται η παραγωγή φυσικού αερίου του Ιράν. Ιρανικά κρατικά μέσα είχαν προηγουμένως αναφέρει ότι οι εγκαταστάσεις καλύπτουν περισσότερο από τα δύο τρίτα της εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου της χώρας. Ούτε οι ΗΠΑ ούτε το Ισραήλ δήλωσαν άμεσα ποιος ευθύνεται για την επίθεση.
Το φυσικό αέριο αποτελεί τη βασική πηγή καυσίμου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στο Ιράν, αντιπροσωπεύοντας το 85% της συνολικής παραγωγής, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ.
Πρώην Ιρανός αξιωματούχος του πετρελαϊκού τομέα δήλωσε ότι ο πόλεμος εισέρχεται πλέον στην «αρχή μιας πολύ πιο επικίνδυνης φάσης» και πρόσθεσε ότι το Ιράν «θα ισοπεδώσει» τις πλατφόρμες φυσικού αερίου του Κατάρ «αν πληγούν τα κύρια διυλιστήριά του».
Ιρανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι τέσσερα τμήματα των πετροχημικών εγκαταστάσεων του South Pars επλήγησαν και τέθηκαν εκτός λειτουργίας «για τον έλεγχο και την αποτροπή εξάπλωσης της φωτιάς», ενώ η πλήρης έκταση των ζημιών δεν ήταν άμεσα σαφής.
Δεν αναφέρθηκαν θάνατοι από την επίθεση.
Το Κατάρ καταδίκασε την αεροπορική επίθεση κατά των εγκαταστάσεων φυσικού αερίου, χαρακτηρίζοντάς την «επικίνδυνο» και «ανεύθυνο βήμα εν μέσω της τρέχουσας στρατιωτικής κλιμάκωσης στην περιοχή».
Το South Pars αποτελεί τμήμα του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο και συνδέεται με το North Field του Κατάρ, το οποίο πριν από τη σύγκρουση είχε καταστήσει τη Ντόχα έναν από τους μεγαλύτερους προμηθευτές υγροποιημένου φυσικού αερίου παγκοσμίως. Το Κατάρ έχει ήδη αναγκαστεί να αναστείλει την παραγωγή του μετά από επίθεση ιρανικού drone στην κύρια εγκατάσταση LNG.
Η διάρκεια είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα
Ο πόλεμος έχει ήδη προκαλέσει σοβαρή διαταραχή στον ενεργειακό εφοδιασμό, καθώς η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει σχεδόν παραλύσει μετά από ιρανικά πλήγματα σε σειρά πλοίων.
Κανονικά, περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG διέρχεται καθημερινά από το στενό αυτό πέρασμα, ενώ ορισμένες ασιατικές χώρες αντιμετωπίζουν πλέον τον κίνδυνο ελλείψεων ή δελτίων κατανάλωσης.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, που είχε θέσει ως βασικό προεκλογικό στόχο τη διατήρηση χαμηλών τιμών ενέργειας, ενέκρινε την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου σε συντονισμό με άλλα μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, με στόχο τη συγκράτηση των τιμών.
Ωστόσο, ο κίνδυνος παρατεταμένης διαταραχής ή διεύρυνσης των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές ενδέχεται να οδηγήσει σε περαιτέρω άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ο διοικητής του ενεργειακού και πετροχημικού κόμβου του Ιράν στο Ασαλουγιέχ, που τροφοδοτείται από το South Pars, δήλωσε ότι τα πλήγματα σημαίνουν πως «το εκκρεμές του πολέμου έχει μετακινηθεί» προς έναν «πλήρους κλίμακας οικονομικό πόλεμο».
Ο Εσκαντάρ Πασαλά χαρακτήρισε την επίθεση «πολιτική αυτοκτονία» από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και υποστήριξε ότι σηματοδοτεί «μια νέα φάση των πολεμικών εξισώσεων».
«Η ενεργειακή ασφάλεια στην περιοχή έχει φθάσει στο μηδέν», δήλωσε σε κρατικά μέσα.
Η κεντρική στρατιωτική διοίκηση του Ιράν ανέφερε ότι επίκειται σφοδρή απάντηση στην επίθεση.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου, το Ιράν έχει πλήξει ενεργειακές εγκαταστάσεις σε όλο τον Κόλπο, περιλαμβανομένων διυλιστηρίων στα ΗΑΕ και τη Σαουδική Αραβία, καθώς και κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στις δύο χώρες.
