Η έκκληση, απαίτηση και εν τέλει εκβιασμός του Ντόναλντ Τραμπ για μαζική αποστολή πλοίων από Ευρωπαίους, Ιάπωνες και Κινέζους, έλαβε ένα ηχηρό όχι, καθώς άπαντες είδαν την κίνηση ως προσπάθεια εμπλοκής τους σε μια σύραξη που δεν είναι δική τους.
Άρνηση από βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ συναντά η έκκληση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για αποστολή πολεμικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ με στόχο την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας αρτηρίας που έχει κλείσει από το Ιράν. Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία και Γαλλία εμφανίζονται απρόθυμες να συμμετάσχουν σε στρατιωτική επιχείρηση στον Περσικό Κόλπο, ενώ ανάλογη στάση καταγράφεται και από ασιατικές δυνάμεις όπως η Ιαπωνία και η Κίνα.
Οι τοποθετήσεις αυτές έρχονται μετά τη δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ στους Financial Times ότι το ΝΑΤΟ θα αντιμετωπίσει «πολύ κακό μέλλον» εάν οι σύμμαχοι δεν στηρίξουν τις αμερικανικές προσπάθειες για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ενός από τους σημαντικότερους διαύλους μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως.
Η αντίδραση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων αποτυπώνει μια σαφή πολιτική επιλογή: αποφυγή άμεσης εμπλοκής σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Περσικό Κόλπο και προτίμηση σε διπλωματικές ή μεταπολεμικές πρωτοβουλίες ασφάλειας της ναυσιπλοΐας.
Η γαλλική στάση: συμμετοχή μόνο μετά το τέλος των συγκρούσεων
Η Γαλλία απέρριψε αίτημα για αποστολή στρατιωτικής βοήθειας με σκοπό το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τη θέση του Παρισιού, η Γαλλία θα εξετάσει την ανάπτυξη ναυτικών δυνάμεων μόνο όταν θα έχουν τερματιστεί οι εχθροπραξίες μεταξύ των ΗΠΑ, του Ιράν και των γειτονικών κρατών.
Το Παρίσι εξετάζει διαφορετική προσέγγιση. Βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με ευρωπαϊκές χώρες και κράτη του Κόλπου για τη δημιουργία κοινής δύναμης θαλάσσιας περιπολίας μετά το τέλος της σύγκρουσης, με στόχο τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Η θέση της Ελλάδας: καμία εμπλοκή στον Περσικό Κόλπο
Στην ίδια γραμμή κινείται και η Ελλάδα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι η Αθήνα δεν θα συμμετάσχει σε στρατιωτική επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ.
Η ελληνική συμμετοχή περιορίζεται στην ευρωπαϊκή ναυτική αποστολή Aspides στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία έχει ως στόχο την προστασία της εμπορικής ναυτιλίας από επιθέσεις.
Ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης διευκρίνισε ότι η Ελλάδα δεν εξετάζει αποστολή δυνάμεων στον Περσικό Κόλπο και ότι η υφιστάμενη δέσμευση της χώρας επικεντρώνεται αποκλειστικά στη διασφάλιση των εμπορικών θαλάσσιων διαδρομών μέσω της αποστολής της ΕΕ.
Η Ιταλία επιφυλακτική για επέκταση της αποστολής Aspides
Σκεπτικισμό εκφράζει και η Ιταλία σχετικά με την πιθανότητα επέκτασης της ευρωπαϊκής ναυτικής αποστολής Aspides ώστε να συμπεριλάβει επιχειρήσεις στα Στενά του Ορμούζ.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας Αντόνιο Ταγιάνι δήλωσε στις Βρυξέλλες, στο περιθώριο συνεδρίασης των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, ότι μια τέτοια επέκταση θα ήταν «πολύπλοκη».
Η αποστολή Aspides έχει σχεδιαστεί ως αποστολή κατά της πειρατείας στην Ερυθρά Θάλασσα. Επιχειρήσεις στο Ορμούζ θα είχαν διαφορετικό χαρακτήρα και θα εντάσσονταν σε στρατιωτικό πλαίσιο άμυνας.
«Είμαστε διατεθειμένοι να ενισχύσουμε την αποστολή Aspides, αλλά δεν πιστεύω ότι μπορεί να επεκταθεί στα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε ο Ταγιάνι σύμφωνα με το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων ANSA.
Η Γερμανία αμφισβητεί το αίτημα Τραμπ
Ακόμη πιο σαφής ήταν η στάση της Γερμανίας. Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους εξέφρασε αμφιβολίες για το σκεπτικό της αμερικανικής έκκλησης προς τους Ευρωπαίους συμμάχους.
«Τι ακριβώς περιμένει ο Τραμπ από μια χούφτα ευρωπαϊκών φρεγατών στα Στενά του Ορμούζ; Τις χρειάζεται για να πετύχει κάτι που το ισχυρό αμερικανικό ναυτικό δεν μπορεί να κάνει μόνο του;» δήλωσε.
Ο Πιστόριους υπογράμμισε ότι η κύρια ευθύνη της Γερμανίας αφορά την επιτήρηση του εδάφους του ΝΑΤΟ. Συμμετοχή σε αποστολή εκτός των ορίων της Συμμαχίας θα απαιτούσε διεθνές νομικό πλαίσιο και έγκριση από τη Bundestag.
«Δεν βλέπω κανέναν λόγο να γίνει κάτι τέτοιο. Δεν είναι δικός μας πόλεμος. Θέλουμε διπλωματική λύση και γρήγορο τέλος», ανέφερε.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Γερμανίας Στέφαν Κορνέλιους επανέλαβε την ίδια θέση: «Αυτός δεν είναι πόλεμος του ΝΑΤΟ».
Τόνισε ότι η γερμανική κυβέρνηση επιδιώκει ένα ταχύ σχέδιο για τον τερματισμό της σύγκρουσης και προειδοποίησε ότι η χώρα δεν πρέπει να οδηγηθεί σε έναν παρατεταμένο πόλεμο.
«Όσο αυτός ο πόλεμος συνεχίζεται δεν θα υπάρξει καμία συμμετοχή, ούτε καν σε στρατιωτική προσπάθεια για τη διατήρηση ανοικτών των Στενών του Ορμούζ», πρόσθεσε.
Το Λονδίνο αποφεύγει εμπλοκή στον πόλεμο
Παρόμοιο μήνυμα έστειλε και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι η Βρετανία δεν σχεδιάζει να στείλει πολεμικά πλοία στον Περσικό Κόλπο.
«Δεν θα εμπλακούμε στον ευρύτερο πόλεμο», δήλωσε.
Το Λονδίνο δηλώνει έτοιμο να προστατεύσει τους βρετανούς πολίτες στην περιοχή και να υπερασπιστεί συμμάχους εφόσον χρειαστεί. Παράλληλα υπογραμμίζει ότι προτεραιότητα αποτελεί η ταχεία εξεύρεση λύσης που θα επαναφέρει την ασφάλεια και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
Ο Στάρμερ αναγνώρισε τη σημασία των Στενών του Ορμούζ για τη σταθερότητα της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας, προειδοποιώντας ότι η επαναλειτουργία τους αποτελεί εξαιρετικά σύνθετο ζήτημα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Βρετανία συνεργάζεται με συμμάχους και ευρωπαϊκούς εταίρους για τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου συλλογικού σχεδίου που θα μπορέσει να αποκαταστήσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στην περιοχή το ταχύτερο δυνατό.
