Νέο γύρο ρητορικής όξυνσης της σύγκρουσης με την Τεχεράνη άνοιξε ο Ντόναλντ Τραμπ, εκμεταλλευόμενος τον χρόνο του Σαββατοκύριακου που είναι κλειστές οι αγορές για να στείλει μηνύματα -πολλά από τα οποία θα ανασκευάσει- αργότερα για να αποφευχθεί πανικός.
Ακόμα και ότι “θα βομβαρδίζουμε το Ιράν για πλάκα” είπε ο Ντόναλντ Τραμπ σε τηλεφωνική συνέντευξη που παραχώρησε στο NBC, δήλωση που σηματοδτεί ρητορική κλιμάκωση και προκαλεί διεθνή αποστροφή.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου για πιθανό νέο πλήγμα στο νησί Χαργκ —τον βασικό πετρελαϊκό κόμβο εξαγωγών του Ιράν— εντάσσονται σε στρατηγική ψυχολογικής πίεσης προς την ιρανική ηγεσία, η οποία επιχειρεί να μεταφέρει το μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να πλήξει το οικονομικό κέντρο βάρους της χώρας.
Η ρητορική αυτή ακολουθεί το μοτίβο που έχει διαμορφώσει ο Τραμπ σε σειρά διεθνών κρίσεων: Αρχική κλιμάκωση με εξαιρετικά επιθετικές δηλώσεις, οι οποίες λειτουργούν ως εργαλείο διαπραγματευτικής πίεσης, και στη συνέχεια μερική αναδίπλωση όταν οι αγορές αντιδρούν έντονα. Το μοτίβο αυτό επαναλαμβάνεται και στη σημερινή κρίση, καθώς οι αγορές ενέργειας, τα ομόλογα και η μεταβλητότητα στις αγορές συναλλάγματος αντιδρούν άμεσα σε κάθε ένδειξη πιθανής επέκτασης του πολέμου στον Περσικό Κόλπο.
Η ένταση των δηλώσεων έχει όμως και ένα σαφές όριο. Όταν το κλίμα πανικού στις αγορές αρχίζει να ενισχύει τον πληθωρισμό μέσω των τιμών πετρελαίου ή να αυξάνει τις αποδόσεις των ομολόγων, υπονομεύεται ένας από τους βασικούς οικονομικούς στόχους του Λευκού Οίκου: η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής και η μείωση των επιτοκίων. Έτσι, η ρητορική κλιμάκωσης λειτουργεί ως εργαλείο πίεσης προς την Τεχεράνη, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί έναν επικίνδυνο κύκλο αβεβαιότητας για τις αγορές.
Απειλές για νέο πλήγμα στον ενεργειακό κόμβο του Ιράν
Σε τηλεφωνική συνέντευξη στο NBC News, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ενδέχεται να βομβαρδίσουν ξανά το νησί Χαργκ, το οποίο αποτελεί τον σημαντικότερο κόμβο εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν.
Το Χαργκ βρίσκεται στον Περσικό Κόλπο και διακινεί μεγάλο μέρος των ιρανικών εξαγωγών αργού. Ένα πλήγμα σε αυτή την υποδομή επηρεάζει άμεσα τις ενεργειακές ροές της χώρας και συνεπώς τα κρατικά έσοδα της Τεχεράνης.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι τα προηγούμενα αμερικανικά πλήγματα «κατεδάφισαν εντελώς» το νησί, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ «μπορεί να το πλήξουν μερικές φορές ακόμη για πλάκα».
Η συγκεκριμένη διατύπωση θεωρείται από αναλυτές εξαιρετικά επιθετική και ενδεικτική της στρατηγικής ψυχολογικής πίεσης που επιχειρεί να ασκήσει η Ουάσιγκτον προς το ιρανικό καθεστώς.
Παράλληλα, απέρριψε το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης για τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησε μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου, υποστηρίζοντας ότι «οι όροι δεν είναι αρκετά καλοί ακόμη».
Δεν διευκρίνισε αν αναφερόταν στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ ή στο αίτημα για άνευ όρων παράδοση της Τεχεράνης.
Μήνυμα για τον έλεγχο του Ορμούζ
Ιδιαίτερη σημασία είχε και η αναφορά του αμερικανού προέδρου στα Στενά του Ορμούζ, το σημαντικότερο θαλάσσιο πέρασμα μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν είναι σαφές αν το Ιράν έχει ποντίσει νάρκες στην περιοχή, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω στρατιωτικής δράσης.
Ταυτόχρονα ανέφερε ότι και άλλες χώρες θα συμβάλουν στην ασφάλεια των Στενών.
«Δεν θέλω να τις κατονομάσω. Υπάρχουν χώρες που θα σας εκπλήξουν», είπε χαρακτηριστικά.
Η δήλωση αυτή ερμηνεύεται ως προσπάθεια να μεταφερθεί το μήνυμα ότι η στρατιωτική πίεση προς το Ιράν δεν περιορίζεται μόνο στις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αλλά μπορεί να εξελιχθεί σε ευρύτερη διεθνή επιχείρηση.
Φήμες για τον νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ αναφέρθηκε και στον νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ, λέγοντας ότι «ακούει» πως μπορεί να μην βρίσκεται πλέον στη ζωή.
Ο ίδιος χαρακτήρισε την πληροφορία «φήμη», χωρίς να παρουσιάσει στοιχεία.
Η δήλωση αυτή θεωρείται επίσης μέρος της επικοινωνιακής πίεσης προς το ιρανικό καθεστώς, καθώς η σταθερότητα της ηγεσίας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την εσωτερική συνοχή της χώρας σε περίοδο πολέμου.
Ιρανικές απειλές κατά Νετανιάχου
Την ίδια ώρα, οι Φρουροί της Επανάστασης προχώρησαν σε ιδιαίτερα επιθετική ρητορική κατά του Ισραήλ.
Σε ανακοίνωσή τους μέσω του Sepah News δήλωσαν ότι θα «κυνηγήσουν και θα σκοτώσουν» τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο ισραηλινός ηγέτης χαρακτηρίστηκε «εγκληματίας» και «δολοφόνος παιδιών», με τους Φρουρούς της Επανάστασης να υποστηρίζουν ότι θα συνεχίσουν να τον καταδιώκουν «εφόσον βρίσκεται ακόμη στη ζωή».
Η δήλωση αυτή επιβεβαιώνει το επίπεδο ρητορικής κλιμάκωσης που επικρατεί μεταξύ των δύο πλευρών.
Επιθέσεις Ιράν στο κεντρικό Ισραήλ
Στο στρατιωτικό πεδίο, σειρά ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων έπληξε το κεντρικό Ισραήλ τις πρώτες ώρες της Κυριακής.
Θραύσματα πυραύλων προκάλεσαν ζημιές σε πόλη κοντά στο Τελ Αβίβ. Αυτοκίνητα καταστράφηκαν, ενώ ένα όχημα αναποδογύρισε.
Τρεις άνθρωποι τραυματίστηκαν ελαφρά σύμφωνα με την τοπική αστυνομία, ενώ οι αρχές ελέγχουν κτίρια που υπέστησαν ζημιές.
Καθώς η σύγκρουση εισέρχεται στην τρίτη εβδομάδα, και οι δύο πλευρές προετοιμάζονται για παρατεταμένη σύγκρουση.
Η Τεχεράνη έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα εξετάσει κατάπαυση του πυρός όσο συνεχίζονται οι αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Στοχευμένες επιθέσεις στην ιρανική κοινότητα πληροφοριών
Παράλληλα, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι σκότωσε δύο υψηλόβαθμους αξιωματούχους των ιρανικών μυστικών υπηρεσιών σε αεροπορική επιδρομή στην Τεχεράνη.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι Αμπντουλάχ Τζαλάλι-Νασάμπ και Αμίρ Σαριάτ είχαν σημαντικό ρόλο στη διεύθυνση πληροφοριών του κοινού κέντρου διοίκησης Χατάμ αλ Ανμπίγια.
Το συγκεκριμένο κέντρο είναι υπεύθυνο για την ανάλυση πληροφοριών που μεταφέρονται στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του Ιράν για τον συντονισμό του πολέμου.
