Να διευρύνει το μέτωπο για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ επιτυγχάνοντας παράλληλα έμμεση εμπλοκή και άλλων χωρών στην κρίση της Μέσης Ανατολής επιδιώκει ο Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος στην τελευταία κίνησή του ζήτησε την αποστολή πολεμικών πλοίων από άλλες χώρες για τη διασφάλιση της ελεύθερσης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ενέτεινε τις εκκλήσεις για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, δηλώνοντας ότι πολεμικά πλοία θα σταλούν «ελπίζουμε» στην περιοχή κοντά στις ακτές του Ιράν ώστε να βοηθήσουν τα εμπορικά πλοία να διέρχονται με ασφάλεια.
Μέχρι στιγμής πάντως και παρά τις κυρώσεις και τις πολεμικές επιχειρήσεις οι εξαγωγές του Ιράν έχουν εκτοξευθεί σε επίπεδα ρεκόρ, με βασικό αγοραστή την Κίνα, ενώ ποσότητες πήραν και άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ινδία. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι τα προβλήματα από το κλείσιμο επικεντρώνονται και πλήττουν τους βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή και τον υπόλοιπο κόσμο, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε επαναξιολόγηση της στρατηγικής άλλων χωρών.
Τα σχόλιά του στην πλατφόρμα Truth Social — χωρίς να προσδιορίζει χρονοδιάγραμμα — έγιναν λίγες ώρες αφότου διέταξε πλήγμα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί Χαργκ, από το οποίο το Ιράν εξάγει σχεδόν όλο το πετρέλαιό του, ανεβάζοντας περαιτέρω την ένταση σε έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή που διαρκεί ήδη περισσότερο από δύο εβδομάδες και δεν εμφανίζει σημάδια αποκλιμάκωσης.
Η κίνηση του Τραμπ έρχεται αφού η προσπάθεια διάχυσης του ρίσκου στη ναυτιλιακή κοινότητα με την έκκληση για ανάληψη ρίσκου από τους εφοπλιστές για τον διάπλου του στενού κατέληξε σε μαζικές βυθίσεις πλοίων και λουτρό αίματος, ενώ οι τελευταίες επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν απαντήθηκαν με πλήγματα σε λιμάνια και εγκαταστάσεις μεταφόρτωσης στην ευρύτερη περιοχή, περιορίζοντας έτι περαιτέρω την προσφορά.
Οι τελευταίες κινήσεις Τραμπ αντιφάσκουν σφόδρα με τις δηλώσεις του περί άρνησής του για συνθηκολόγηση του Ιράν και την απαίτησή του για άνευ όρων παράδοση της ηγεσίας του, καταδεικνύοντας ότι πιθανότατα δεν λαμβάνει ο ίδιος τις αποφάσις για τις επιθέσεις και ότι οι ΗΠΑ παρακολουθούν και σύρονται από το Ισραήλ, το οποίο επιδιώκει έναν μακροσκελή πόλεμο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί Khang του Περσικού Κόλπου «εξαλείφθηκαν πλήρως», προσθέτοντας ότι επέλεξε να μην πλήξει πετρελαϊκές υποδομές «για λόγους ευπρέπειας». Προειδοποίησε ότι θα το πράξει εάν το Ιράν «κάνει οτιδήποτε για να παρεμποδίσει την ελεύθερη και ασφαλή διέλευση πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ».
Μέχρι στιγμής πάντως το Ιράν έχει ανακοινώσει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, έχει ναρκοθετήσει μέρος τους και μόνο πλοία με κατεύιθυνση την Κίνα και άλλους εταίρους του Ιράν έχουν καταφέρει να διέλθουν ασφαλώς.
Auditor’s note: Έμμεση εμπλοκή της Ελλάδας
Η Ελλάδα έχει ήδη στείλει δύο φρεγάτες και δύο F-16 για την προστασία της Κύπρου, με την νεοτευχθήσα φρεγάτα Κίμων που διαθέτει συστήματα αεράμυνας περιοχής και τα Ψαρρά που διαθέτουν το anti-drone σύστημα Κένταυρος να επιχειρούν περιμετρικά. Καλά πληροφορημένες πηγές αναφέρουν ότι οι δύο φρεγάτες χρησιμοποιούνται για την τροφοδοσία του NATO -και άρα των ΗΠΑ- με εικόνα της περιοχής, καθώς οι εγκαταστάσεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στην περιοχή έχουν πληγεί από το Ιράν.
Ψάχνει στα τυφλά για μέτωπο
«Πολλές χώρες, ιδιαίτερα όσες επηρεάζονται από την προσπάθεια του Ιράν να κλείσει το Στενό του Ορμούζ, θα στείλουν πολεμικά πλοία, σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, ώστε να διατηρηθεί το Στενό ανοικτό και ασφαλές», έγραψε στην τελευταία του ανάρτηση. Δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες, πέρα από το ότι εξέφρασε την ελπίδα πως η Κίνα, η Γαλλία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο θα στείλουν επίσης πολεμικά πλοία.
Δήλωσε επίσης ότι, παρότι ο στρατός του Ιράν είναι «ήδη καταστραμμένος κατά 100%», είναι «εύκολο» για την Τεχεράνη να συνεχίσει να απειλεί πλοία με drones, νάρκες και πυραύλους μικρού βεληνεκούς. Οι ΗΠΑ, όπως είπε, «θα βομβαρδίζουν ασταμάτητα» την ιρανική ακτογραμμή για να αντιμετωπίσουν αυτές τις απειλές.
Την ίδια περίπου ώρα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι το στενό — μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου — έχει κλείσει μόνο για πλοία «εχθρικών χωρών».
SitRep
Κατά τη διάρκεια της νύχτας και το Σάββατο, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέχισαν να πλήττουν το Ιράν, το οποίο με τη σειρά του εξακολουθεί να επιτίθεται σε αραβικά κράτη του Κόλπου.
Περίπου 3.750 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε ολόκληρη την περιοχή από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ βομβάρδισαν το Ιράν, σύμφωνα με στοιχεία κυβερνήσεων και μη κυβερνητικών οργανώσεων. Το Human Rights Activists News Agency με έδρα τις ΗΠΑ ανέφερε ότι περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν τις τελευταίες δύο εβδομάδες στο Ιράν. Η κυβέρνηση του Λιβάνου αναφέρει ότι περίπου 700 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από ισραηλινές επιθέσεις στη χώρα, στο πλαίσιο παράλληλου πολέμου που διεξάγει το Ισραήλ εναντίον της Χεζμπολάχ που υποστηρίζεται από το Ιράν. Δεκάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στον Κόλπο και στο Ισραήλ, ενώ οι ΗΠΑ έχουν χάσει 11 στρατιωτικούς.
Κλειστά τα Στενά του Ορμούζ
Παράλληλα, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παρουσιάζει σοβαρές καθυστερήσεις. Κατά τη διάρκεια της νύχτας, η κυβέρνηση Τραμπ βομβάρδισε το στρατηγικής σημασίας νησί Χαργκ, το οποίο διαχειρίζεται περίπου το 90% της παραγωγής πετρελαίου του Ιράν.
Το Ιράν, το οποίο υστερεί στρατιωτικά απέναντι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ, στρέφεται εναντίον γειτονικών κρατών, καθώς και εναντίον ναυτιλιακών και ενεργειακών εγκαταστάσεων, επιχειρώντας να προκαλέσει χάος στην περιοχή και στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, με στόχο να ασκήσει πίεση στον Τραμπ ώστε να τερματίσει τις εχθροπραξίες. Ο αμερικανός πρόεδρος δέχεται επίσης κριτική στο εσωτερικό, καθώς οι τιμές της βενζίνης αυξάνονται, ενώ πολιτικοί αντίπαλοί του υποστηρίζουν ότι υποτίμησε την αντίδραση και την ανθεκτικότητα του Ιράν.
Επίθεση σε λιμάνι
Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι δραστηριότητες στο σημαντικό πετρελαϊκό λιμάνι της Φουτζέιρα στον Κόλπο του Ομάν ανεστάλησαν μετά από επίθεση με drone και πυρκαγιά το πρωί του Σαββάτου, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν την υπόθεση.
Η φόρτωση αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων στη Φουτζέιρα, λίγο έξω από το Στενό του Ορμούζ, διακόπηκε προληπτικά ενώ αξιολογούνται οι ζημιές, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές που ζήτησαν να μην κατονομαστούν. Η Φουτζέιρα αποτελεί σημαντικό εξαγωγικό κόμβο τόσο για αργό πετρέλαιο όσο και για καύσιμα και έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία για τα ΗΑΕ και τις διεθνείς αγορές, καθώς είναι από τις λίγες εξόδους εξαγωγής πετρελαίου από τον Κόλπο που παρακάμπτουν το Στενό του Ορμούζ.
Ο Αραγτσί δήλωσε στο MS NOW ότι «είναι σαφές» πως οι πύραυλοι που έπληξαν το νησί Χαργκ κατά τη διάρκεια της νύχτας εκτοξεύθηκαν από δύο σημεία εντός των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Στο Ντουμπάι, οι αρχές ανακοίνωσαν ότι συντρίμμια από αναχαίτιση πυραύλου έπληξαν την πρόσοψη κτιρίου στο κέντρο της πόλης. «Δεν σημειώθηκε πυρκαγιά και δεν υπήρξαν τραυματισμοί», ανέφερε σε ανακοίνωση στο X το Dubai Media Office.
Κτίριο στο Dubai International Financial Centre παρουσίαζε ορατές ζημιές στην πρόσοψή του το Σάββατο, αν και η ακριβής αιτία δεν ήταν σαφής, σύμφωνα με ανθρώπους που βρίσκονταν στην περιοχή.
«Η πρόσβαση και οι επιχειρηματικές δραστηριότητες συνεχίζονται, με ορισμένους οργανισμούς να υιοθετούν εξ αποστάσεως εργασία», ανέφερε το Dubai Media Office σε γραπτή απάντηση. «Το χρηματοπιστωτικό οικοσύστημα παραμένει ανθεκτικό, με υψηλό επίπεδο επαγγελματικής και αγοραίας δραστηριότητας, και συνεχίζει να λειτουργεί ως κόμβος για τον κλάδο».
Η κυβέρνηση των ΗΑΕ ανακοίνωσε ότι εντόπισε εννέα πυραύλους και 33 drones που εκτοξεύθηκαν εναντίον της χώρας το Σάββατο. Ο αριθμός είναι περίπου αντίστοιχος με εκείνον των προηγούμενων ημερών.
Πλήγματα σε Ιορδανία και Ιράκ
Η Ιορδανία, όπου σταθμεύουν επίσης αμερικανικά στρατεύματα και αεροσκάφη, ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε 79 βαλλιστικούς πυραύλους και drones την τελευταία εβδομάδα. Τα συστήματα αεράμυνας δεν κατάφεραν να σταματήσουν άλλα έξι βλήματα. Εννέα άνθρωποι τραυματίστηκαν μέσα στην εβδομάδα, σύμφωνα με τον ιορδανικό στρατό.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν νέες επιθέσεις στην Τεχεράνη νωρίς το Σάββατο, ενώ οι ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας δήλωσαν ότι εξαπέλυσαν ξανά επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ και βάσεων στον Κόλπο που φιλοξενούν αμερικανικά στρατεύματα. Το Associated Press, επικαλούμενο ιρακινούς αξιωματούχους ασφαλείας, ανέφερε ότι πύραυλος έπληξε ελικοδρόμιο εντός του συγκροτήματος της αμερικανικής πρεσβείας στη Βαγδάτη.
Το Brent έκλεισε την Παρασκευή πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και βρίσκεται πλέον στο υψηλότερο επίπεδο σχεδόν τεσσάρων ετών. Η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, τα ΗΑΕ και το Κουβέιτ έχουν περιορίσει την παραγωγή πετρελαίου λόγω του de facto κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ, ενώ το Κατάρ έχει αναστείλει τις δραστηριότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η χώρα αποτελεί έναν από τους τρεις μεγαλύτερους προμηθευτές LNG παγκοσμίως.
Το Kharg παραμένει λειτουργικό
Δύο δεξαμενόπλοια βρίσκονταν αγκυροβολημένα στο νησί Kharg λίγες ώρες μετά την επίθεση των ΗΠΑ στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις του, σύμφωνα με την εταιρία Tankertrackers.com που ειδικεύεται στην παρακολούθηση κινήσεων πλοίων. Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν ανέφεραν ότι οι εξαγωγές συνεχίζονται κανονικά.
Παρά ταύτα, το Ιράν προειδοποίησε ότι θα στοχοποιήσει πετρελαϊκές και ενεργειακές εγκαταστάσεις που συνδέονται με τις ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή εάν πληγούν οι δικές του πετρελαϊκές υποδομές. Ιρανικά μέσα ανέφεραν ότι όλοι οι εργαζόμενοι της πετρελαϊκής βιομηχανίας στο νησί — που βρίσκεται περίπου 25 χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιράν — είναι ασφαλείς και δεν έχουν τραυματιστεί.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Fars, το κεντρικό στρατιωτικό επιτελείο της χώρας προειδοποίησε ότι «όλες οι πετρελαϊκές, οικονομικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις εταιριών πετρελαίου στην περιοχή που ανήκουν εν μέρει στις Ηνωμένες Πολιτείες ή συνεργάζονται με αυτές θα καταστραφούν αμέσως και θα μετατραπούν σε στάχτη» εάν πληγούν τα ενεργειακά και οικονομικά περιουσιακά στοιχεία του Ιράν.
Το πρακτορείο ανέφερε ότι περισσότερες από 15 εκρήξεις συγκλόνισαν το νησί Χαργκ, με στόχους που περιλάμβαναν συστήματα αεράμυνας, ναυτική βάση, πύργο ελέγχου αεροδρομίου και υπόστεγο ελικοπτέρων, χωρίς να διευκρινίζεται η έκταση των ζημιών.
Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι κατέστρεψε υποδομές αποθήκευσης πυραύλων και ναρκών θαλάσσης.
Ρεκόρ εξαγωγών από το Ιράν
Τις ημέρες που προηγήθηκαν των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων, το Ιράν αύξησε τις εξαγωγές από το Kharg σχεδόν σε επίπεδα ρεκόρ, πάνω από 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με ανάλυση της JPMorgan Chase & Co. και της ομάδας της Νατάσα Κανέβα. Ο όγκος αυτός ήταν σχεδόν τριπλάσιος από τον συνήθη ρυθμό αποστολών.
Οι αναλυτές της JPMorgan προειδοποίησαν ότι ένα πλήγμα στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Kharg «θα σταματούσε άμεσα το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών αργού του Ιράν, πιθανότατα προκαλώντας σφοδρή αντίδραση στο Στενό του Ορμούζ ή εναντίον ενεργειακών υποδομών στην περιοχή».
Θολό τοπίο
Η αβεβαιότητα για τη διάρκεια του πολέμου αυξάνεται, καθώς τα μηνύματα του Τραμπ εμφανίζονται αντιφατικά και το Ιράν συνεχίζει να αντιστέκεται. Την Παρασκευή ο πρόεδρος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν την εκστρατεία τους «όσο χρειαστεί» και άφησε να εννοηθεί ότι το αμερικανικό ναυτικό θα αρχίσει σύντομα να συνοδεύει πλοία μέσω του Στενού του Ορμούζ. Η τοποθέτηση αυτή διαφοροποιείται από προηγούμενες δηλώσεις του ότι οι στρατιωτικοί στόχοι των ΗΠΑ είχαν «σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί».
Το Σάββατο, ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Ισραέλ Κατζ χαιρέτισε την επίθεση στο Χαργκ και δήλωσε ότι ο πόλεμος εισέρχεται στη «φάση της νίκης». Πρόσθεσε επίσης ότι οι συγκρούσεις θα συνεχιστούν «για όσο απαιτείται».
