Τη μεγαλύτερη διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου που έχει καταγραφεί ποτέ προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), ο οποίος προειδοποιεί ότι η αγορά περνά μια εξαιρετικά κρίσιμη φάση, καθώς ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ και οι περικοπές παραγωγής από χώρες του Κόλπου περιορίζουν απότομα τις διαθέσιμες ποσότητες.
Στη μηνιαία του έκθεση, ο IEA εκτιμά ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα μειωθεί τον Μάρτιο κατά 8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο 8% της παγκόσμιας ζήτησης. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στο μπλοκάρισμα των Στενών του Ορμούζ, μετά την έναρξη των αεροπορικών επιθέσεων από ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Την ίδια ώρα, χώρες του Κόλπου όπως το Ιράκ, το Κατάρ, το Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία έχουν μειώσει συνολικά την παραγωγή τους κατά τουλάχιστον 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως εξαιτίας της σύγκρουσης. Ο οργανισμός προειδοποιεί ότι χωρίς ταχεία αποκατάσταση των θαλάσσιων ροών, οι απώλειες αυτές ενδέχεται να αυξηθούν.
Ο IEA σημειώνει ότι η επαναφορά της παραγωγής στα προ της κρίσης επίπεδα δεν θα είναι άμεση. Αντίθετα, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθούν εβδομάδες ή και μήνες, ανάλογα με την πολυπλοκότητα των κοιτασμάτων και τον χρόνο που θα χρειαστεί για να επιστρέψουν στην περιοχή προσωπικό, εξοπλισμός και υποστηρικτικοί πόροι.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο οργανισμός συμφώνησε την Τετάρτη στην αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα των χωρών-μελών του, κίνηση που αποτελεί τη μεγαλύτερη στην ιστορία του. Ο εκτελεστικός διευθυντής του IEA, Fatih Birol, δήλωσε ότι η απόφαση είχε ήδη «ισχυρό αντίκτυπο» στις αγορές ενέργειας.
Παρά την ένταση, ο IEA εκτιμά ότι από τον Απρίλιο θα μπορούσε να υπάρξει μερική βελτίωση στην προσφορά, καθώς ορισμένοι παραγωγοί του Κόλπου επιχειρούν να αξιοποιήσουν εναλλακτικές εξαγωγικές διαδρομές που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ. Εξακολουθεί επίσης να προβλέπει ότι, σε μέσα επίπεδα για το 2026, η παγκόσμια προσφορά θα αυξηθεί ταχύτερα από τη ζήτηση.
Ωστόσο, η κρίση επηρεάζει και την κατανάλωση. Σύμφωνα με την έκθεση, η ζήτηση πετρελαίου αναμένεται να είναι χαμηλότερη κατά περίπου 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο και τον Απρίλιο σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις, καθώς οι υψηλότερες τιμές, η επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών και οι ακυρώσεις πτήσεων επιβαρύνουν την παγκόσμια ενεργειακή εικόνα.
