Κινητικότητα, που περιπλέκει τις διαπραγματεύσεις και θα μπορούσε να αποτελέσει έναυσμα για ρήξη εμπιστοσύνης και βομβαρδισμούς, αναπτύσσει το Ιράν κοντά σε βομβαρδισμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου.
Οι επιθεωρητές ατομικής ενέργειας των Ηνωμένων Εθνών αναφέρουν ότι διαπιστώνουν τακτική δραστηριότητα του Ιράν σε εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου που έχουν βομβαρδιστεί, εξέλιξη που ενδέχεται να περιπλέξει τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον σχετικά με τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Οι εξελίξεις αυτές γίνονται γνωστές καθώς το Ισραήλ ανοίγει καταφύγια, η Βρετανία απομακρύνει προσωπικό από το Ιράν και οι ΗΠΑ συγκεντρώνουν δυνάμεις και αποσύρουν μη αναγκαίο προσωπικό ακόμη και από το Ιράκ. Ο συνδυασμός των εξελίξεων παραπέμπει είτε σε επικείμενο βομβαρδισμό και αντίποινα, είτε σε κλιμάκωση του ψυχολογικού πολέμου κατά της Τεχεράνης.
Να σημειωθεί ότι οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης την επόμενη εβδομάδα στη Γενεύη, με τις πληροφορίες για την πορεία των έως τώρα επαφών να παραμένουν συγκεχυμένες.
Τι συμβαίνει
Δορυφορικές εικόνες καταγράφουν συστηματικές κινήσεις σε εγκαταστάσεις που βομβαρδίστηκαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο, ενώ το Ιράν συνεχίζει να παρεμποδίζει την πρόσβαση των επιθεωρητών, ανέφερε την Παρασκευή ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA) Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσι. Την περασμένη εβδομάδα συναντήθηκε στη Γενεύη με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, σε μια προσπάθεια να αρθεί το αδιέξοδο μεταξύ της Τεχεράνης και των επιθεωρητών του οργανισμού σχετικά με την πρόσβαση σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.
«Η απώλεια της συνέχειας γνώσης του οργανισμού σχετικά με όλο το προηγουμένως δηλωθέν πυρηνικό υλικό στις πληγείσες εγκαταστάσεις στο Ιράν πρέπει να αντιμετωπιστεί με τη μέγιστη δυνατή επείγουσα προτεραιότητα», έγραψε ο Γκρόσι σε 12σέλιδη εμπιστευτική έκθεση που είδε το Bloomberg. Διπλωμάτες του IAEA συγκαλούνται την επόμενη εβδομάδα στη Βιέννη για να συζητήσουν το ιρανικό ζήτημα, ενώ τεχνικές συνομιλίες μεταξύ απεσταλμένων της Τεχεράνης και της Ουάσιγκτον αναμένεται να πραγματοποιηθούν στο περιθώριο.
Ο IAEA δεν έχει μπορέσει να επαληθεύσει την κατάσταση και την τοποθεσία του αποθέματος ουρανίου σχεδόν οπλικού βαθμού του Ιράν για περισσότερο από οκτώ μήνες. Οι επιθεωρητές του οργανισμού πραγματοποιούσαν εβδομαδιαίους τακτικούς ελέγχους πριν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ ξεκινήσουν αεροπορικά πλήγματα κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων τον Ιούνιο, μετά τα οποία η Τεχεράνη περιόρισε τις επισκέψεις.
Οι ΗΠΑ και το Ιράν πραγματοποίησαν την Πέμπτη τρίτο γύρο συνομιλιών με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για τις πυρηνικές δραστηριότητες της Τεχεράνης, ενώ νέες συζητήσεις προγραμματίζονται για την επόμενη εβδομάδα. Οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται υπό τη σκιά επαναλαμβανόμενων απειλών στρατιωτικής δράσης από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, με τις ΗΠΑ να συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη στρατιωτική τους δύναμη στη Μέση Ανατολή εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες.
Πρόσωπο με γνώση της θέσης της Ουάσιγκτον δήλωσε ότι ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Τζάρεντ Κούσνερ αποχώρησαν από τη Γενεύη απογοητευμένοι από την πρόοδο των συνομιλιών. Αξιωματούχοι από το Ιράν και τη διαμεσολαβήτρια χώρα Ομάν εμφανίστηκαν πιο αισιόδοξοι. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν Μπαντρ Αλμπουσαΐντι χαιρέτισε «σημαντική πρόοδο» με ανάρτησή του στο Χ.
Νέες δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι, εφόσον ο Τραμπ δώσει εντολή για στρατιωτική δράση, οι στρατιωτικοί σχεδιαστές θα βρεθούν αντιμέτωποι με ένα διασπαρμένο και εν μέρει καλυμμένο σύνολο στόχων, με περιορισμένες εγγυήσεις επιτυχίας. Παρότι η αμερικανική αεροπορική ισχύς μπορεί να καταστρέψει κτιριακές εγκαταστάσεις, ειδικοί στη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων επισημαίνουν ότι δεν μπορεί να εξαλείψει την επιστημονική τεχνογνωσία του Ιράν, το αποθηκευμένο υλικό ή την πολιτική βούληση για ανασυγκρότηση.
Η νεότερη έκθεση του IAEA ενισχύει αυτά τα συμπεράσματα. Οι επιθεωρητές αναφέρουν ότι, μέσω δορυφορικών εικόνων, παρατήρησαν «τακτική κυκλοφορία οχημάτων» κοντά σε εγκαταστάσεις όπου εκτιμάται ότι αποθηκεύεται εμπλουτισμένο ουράνιο. Επιπλέον δραστηριότητες εντοπίστηκαν στις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού στο Νατάνζ και το Φορντό.
«Χωρίς πρόσβαση σε αυτές τις εγκαταστάσεις, δεν είναι δυνατό για τον οργανισμό να επιβεβαιώσει τη φύση και τον σκοπό των δραστηριοτήτων», έγραψε ο Γκρόσι. «Ο οργανισμός δεν μπορεί να παράσχει καμία πληροφορία για το τρέχον μέγεθος, τη σύνθεση ή την τοποθεσία του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου».
Ο Γκρόσι επανέλαβε ότι ο οργανισμός του «δεν θα βρίσκεται σε θέση να παράσχει διαβεβαίωση ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είναι αποκλειστικά ειρηνικό» έως ότου η Τεχεράνη βελτιώσει τη συνεργασία της. Η χώρα δεν έχει ακόμη υποβάλει αποτίμηση των ζημιών ούτε εκτίμηση για την κατάσταση και την τοποθεσία των αποθεμάτων ουρανίου της.
Παρότι τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν δηλώνουν ότι εργάζονται προς μια διπλωματική λύση, ο Τραμπ έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι πρέπει να επιτευχθεί συμφωνία έως τις αρχές Μαρτίου. Το χαλαρό αυτό χρονοδιάγραμμα δημιουργεί προϋποθέσεις επανάληψης του σκηνικού του Ιουνίου, όταν το Ισραήλ ξεκίνησε επιθέσεις εντός 24 ωρών από την απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του IAEA να επιπλήξει το Ιράν για έλλειψη συνεργασίας με τους επιθεωρητές. Το συγκεκριμένο εύρημα επικαλέστηκαν τότε αμερικανοί αξιωματούχοι, οι οποίοι υποστήριξαν ότι παρείχε νομική βάση για στρατιωτική επέμβαση.
