Σε νέα επικίνδυνη φάση εισέρχεται η αντιπαράθεση ανάμεσα στο Πακιστάν και τη de facto κυβέρνηση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, μετά από πακιστανικές αεροπορικές επιδρομές σε στόχους στην Καμπούλ, την Κανταχάρ και την Πακτία, αλλά και νέα επεισόδια κατά μήκος των συνόρων.
Ο Πακιστανός υπουργός Άμυνας, Khawaja Asif, χαρακτήρισε την κατάσταση «ανοιχτό πόλεμο», λέγοντας ότι «το ποτήρι της υπομονής έχει ξεχειλίσει», σε μια ρητορική που ανεβάζει το διακύβευμα πολύ πέρα από τα συνήθη μεθοριακά επεισόδια.
Σύμφωνα με την πακιστανική πλευρά, τα πλήγματα στράφηκαν εναντίον «αμυντικών στόχων» των Αφγανών Ταλιμπάν. Οι Ταλιμπάν επιβεβαίωσαν ότι οι συγκεκριμένες περιοχές δέχθηκαν χτυπήματα, ενώ ανέφεραν ότι απάντησαν με νέες επιθέσεις κατά πακιστανικών στρατιωτικών θέσεων στην παραμεθόριο. Εκπρόσωπος των Ταλιμπάν υποστήριξε ότι, μετά τα αεροπορικά πλήγματα, πραγματοποιήθηκαν «επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας» ξανά εναντίον θέσεων Πακιστανών στρατιωτών.
Το τοπίο περιπλέκεται από αντικρουόμενες αναφορές για απώλειες. Από πακιστανικής πλευράς, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Mosharraf Zaidi έκανε λόγο για 133 νεκρούς μαχητές των Ταλιμπάν και πάνω από 200 τραυματίες, ενώ ανέφερε επίσης καταστροφή δεκάδων θέσεων και κατάληψη ορισμένων από αυτές. Οι Ταλιμπάν, από την άλλη, υποστήριξαν ότι οι απώλειές τους ήταν πολύ μικρότερες, ενώ η Καμπούλ προέβαλε δικούς της ισχυρισμούς για πλήγματα σε πακιστανικές βάσεις και φυλάκια. Σε ξεχωριστή αναφορά, αφγανικός στρατιωτικός εκπρόσωπος δήλωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «σφοδρές επιθέσεις» και ότι τουλάχιστον 15 πακιστανικά φυλάκια έχουν καταληφθεί, χωρίς να είναι δυνατόν να επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Στο ίδιο πλαίσιο, η κλιμάκωση συνδέεται με τα πλήγματα του προηγούμενου Σαββατοκύριακου στις αφγανικές επαρχίες Νανγκαρχάρ και Πάκτικα, τα οποία το Ισλαμαμπάντ παρουσίασε ως αντίποινα για επιθέσεις στο πακιστανικό έδαφος. Εδώ καταγράφεται και ένα κρίσιμο στοιχείο τρίτης πηγής: σύμφωνα με ανακοίνωση της αποστολής αρωγής των Ηνωμένων Εθνών στο Αφγανιστάν (UNAMA), οι βομβαρδισμοί αυτοί προκάλεσαν τον θάνατο τουλάχιστον 13 ανθρώπων, ενώ η κυβέρνηση των Ταλιμπάν μίλησε για 18 νεκρούς.
Η ρητορική, πάντως, δείχνει να ξεφεύγει από τα στενά στρατιωτικά γεγονότα. Διοικητής των Ταλιμπάν, μιλώντας σε αφγανικά μέσα, δήλωσε ότι «αν το Πακιστάν είναι περήφανο για τα πυρηνικά και τους πυραύλους», τότε η απάντηση θα έρθει με «τάγματα βομβιστών αυτοκτονίας». Η αναφορά αυτή δεν συνιστά από μόνη της ένδειξη άμεσης αλλαγής πυρηνικού δόγματος, όμως καταγράφει ότι η αντιπαράθεση ακουμπά πλέον και το θέμα του πυρηνικού οπλοστασίου του Πακιστάν σε επίπεδο απειλητικής ρητορικής, κάτι που εντείνει τις ανησυχίες για ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Στο διπλωματικό πεδίο, οι εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση πληθαίνουν. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ κάλεσε τις δύο πλευρές να τηρήσουν το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, με έμφαση στην προστασία των αμάχων. Η Ρωσία ζήτησε άμεσο τερματισμό των διασυνοριακών επιθέσεων και προσφέρθηκε να μεσολαβήσει, ενώ το Ιράν δήλωσε έτοιμο να βοηθήσει στη διευκόλυνση διαλόγου. Στο κάδρο μπαίνει πλέον και η Κίνα, η οποία εξέφρασε «βαθιά ανησυχία» για την κλιμάκωση και ανέφερε ότι κινείται μέσω δικών της διαύλων, δηλώνοντας πρόθυμη να παίξει «εποικοδομητικό ρόλο» για την εκτόνωση.
Σημειώνεται ότι Πακιστάν και Αφγανιστάν βρίσκονται σε σποραδικές συγκρούσεις από την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021, ενώ οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης αποδείχθηκαν εύθραυστες. Η κατάπαυση πυρός που είχε συμφωνηθεί τον Οκτώβριο με μεσολάβηση του Κατάρ και της Τουρκίας δεν κράτησε, ενώ έκτοτε οι γύροι επαφών δεν έλυσαν τη βασική διαφωνία: το Πακιστάν κατηγορεί την Καμπούλ ότι παρέχει καταφύγιο σε ένοπλες οργανώσεις που δρουν στο πακιστανικό έδαφος, κάτι που οι Ταλιμπάν αρνούνται. Σε μια ένδειξη του πόσο σύνθετο είναι το πεδίο, αναφέρεται επίσης ότι προηγούμενη παρέμβαση της Σαουδικής Αραβίας είχε οδηγήσει στην απελευθέρωση τριών Πακιστανών στρατιωτικών που είχαν αιχμαλωτιστεί.
Με την ανταλλαγή πληγμάτων να επεκτείνεται από την παραμεθόριο σε μεγάλα αστικά κέντρα, το ερώτημα πλέον είναι αν οι δύο πλευρές θα περιορίσουν τη σύγκρουση σε «ελεγχόμενα» επεισόδια ή αν οδηγούνται σε μια πιο παρατεταμένη αναμέτρηση. Σε κάθε περίπτωση, οι αντικρουόμενες αναφορές για αριθμούς θυμάτων και καταστροφών, αλλά και η κλιμάκωση της ρητορικής, δείχνουν ότι η κρίση βαθαίνει σε ένα ήδη εύφλεκτο περιβάλλον.
