Το Πακιστάν εξαπέλυσε ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση στο Αφγανιστάν, πλήττοντας τουλάχιστον 22 τοποθεσίες και κηρύσσοντας, διά του υπουργού Άμυνας, «ανοιχτό πόλεμο» μεταξύ των δύο χωρών.
Η κλιμάκωση ακολούθησε αλληλουχία διασυνοριακών επιθέσεων και αντιποίνων, με νυχτερινά πλήγματα που, σύμφωνα με αναφορές, έφθασαν έως την Καμπούλ. Αμφότερες οι πλευρές προβάλλουν σημαντικά επιχειρησιακά κέρδη, ενώ αυξάνονται οι απώλειες αμάχων και ενεργοποιούνται διπλωματικές τοποθετήσεις στην περιφέρεια.
Οι αφγανικές αρχές αναφέρουν ότι πακιστανικό βλήμα έπληξε οικία στην επαρχία Πακτίκα, σκοτώνοντας τρεις αμάχους και τραυματίζοντας επτά. Μάρτυρες περιγράφουν σκηνές πανικού, με οικογένειες να εγκαταλείπουν καταυλισμούς στη νοτιοανατολική χώρα και να χάνουν επαφή με παιδιά εν μέσω χάους. Το Πακιστάν υποστηρίζει ότι στοχοποίησε στρατιωτικές υποδομές και ηγετικά σημεία των Ταλιμπάν, κάνοντας λόγο για εκατοντάδες νεκρούς και τραυματίες μαχητές.
Η σύγκρουση υπερβαίνει πλέον τις τακτικές αψιμαχίες κατά μήκος της Γραμμής Ντουράντ. Το Ισλαμαμπάντ επικαλείται επιθέσεις του Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP), ενώ η Καμπούλ απορρίπτει κατηγορίες περί παροχής καταφυγίου ή στήριξης στην οργάνωση. Η Ινδία καταδίκασε δημοσίως τα πακιστανικά πλήγματα, ενισχύοντας τη γεωπολιτική διάσταση της κρίσης.
Τι πυροδότησε την κλιμάκωση
Το Πακιστάν κατηγορεί τους Αφγανούς Ταλιμπάν ότι προσφέρουν καταφύγιο ή επιχειρησιακή στήριξη στο TTP, οργάνωση που δρα εντός πακιστανικού εδάφους. Υποστηρίζει ότι η διασυνοριακή βία ξεπέρασε τα ανεκτά όρια, οδηγώντας σε αεροπορικά πλήγματα στο Αφγανιστάν.
Η αφγανική πλευρά απορρίπτει τις αιτιάσεις. Ο πολιτικός αναλυτής από την Καμπούλ Ομπαϊντουλάχ Μπαχίρ δηλώνει ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις για στήριξη των Ταλιμπάν προς το TTP και χαρακτηρίζει τους ισχυρισμούς αβάσιμους. Η Καμπούλ αναφέρει επίσης ότι πρότεινε μηχανισμό επαλήθευσης με τρίτο μέρος για εξέταση καταγγελιών περί επιθέσεων από αφγανικό έδαφος, πρόταση που το Πακιστάν απέρριψε.
Οι αφγανικές αρχές παρουσιάζουν τις δικές τους επιχειρήσεις ως αντίποινα για προηγούμενα πακιστανικά πλήγματα και για βομβιστική επίθεση σε μαντράσα και οικογένειες εντός Αφγανιστάν.
Χρονολόγιο εξελίξεων
Νωρίτερα εντός της εβδομάδας
– Πακιστανικά αεροπορικά πλήγματα στο Αφγανιστάν με επίκληση απειλής από το TTP.
Πέμπτη βράδυ
– Αφγανικές δυνάμεις πλήττουν πακιστανικές συνοριακές μονάδες ως αντίποινα.
– Μάρτυρες στη νοτιοανατολική χώρα αναφέρουν πλήγματα σε καταυλισμούς και φυγή αμάχων.
Κατά τη διάρκεια της νύχτας (τελευταία κλιμάκωση)
– Το Πακιστάν εξαπολύει διευρυμένα αεροπορικά πλήγματα, με αναφορές για στόχους έως και στην Καμπούλ.
– Το υπουργείο Άμυνας του Αφγανιστάν ανακοινώνει επιτυχείς επιθέσεις με drones σε στρατιωτικούς στόχους εντός Πακιστάν.
Παρασκευή (πρωινές ώρες GMT)
– Ο πακιστανός υπουργός Άμυνας μιλά για «ανοιχτό πόλεμο».
– Εκπρόσωπος του πακιστανικού στρατού επιβεβαιώνει πλήγματα σε 22 τοποθεσίες.
– Κλιμακώνονται οι ανακοινώσεις απωλειών.
– Η Ινδία εκδίδει επίσημη καταδίκη των πακιστανικών επιθέσεων.
Ποιές περιοχές έχουν βρεθεί στο στόχαστρο
Με βάση πακιστανικές ενημερώσεις και αφγανικές αναφορές, στοχοποιήθηκαν:
- Καμπούλ (αναφορές για νυχτερινά πλήγματα)
- Επαρχία Χοστ (νοτιοανατολικό Αφγανιστάν)
- Επαρχία Πακτίκα (οικία επλήγη, τρεις νεκροί και επτά τραυματίες άμαχοι)
- Επαρχία Λαγμάν (αναφορά για στόχευση ηγετικού σημείου Ταλιμπάν)
- Επαρχία Νανγκαρχάρ (ανακοινώσεις για απώλειες μαχητών και αμάχων)
Το Πακιστάν αναφέρει ότι:
– Πλήγηκαν 22 τοποθεσίες.
– Καταστράφηκαν 83 θέσεις Ταλιμπάν.
– Καταλήφθηκαν 17 θέσεις.
– Καταστράφηκαν 115 άρματα, τεθωρακισμένα οχήματα και πυροβόλα.
Οι αριθμοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Αντιφατικές ανακοινώσεις απωλειών
Ισχυρισμοί Πακιστάν
– 228–274 μαχητές Ταλιμπάν νεκροί.
– 314–400 τραυματίες.
– 12 πακιστανοί στρατιώτες νεκροί.
– 27 τραυματίες.
Ισχυρισμοί Ταλιμπάν
– 55 πακιστανοί στρατιώτες νεκροί.
– 19 πακιστανικές θέσεις καταλήφθηκαν.
– 8 μαχητές Ταλιμπάν νεκροί.
– 11 τραυματίες.
– 13 άμαχοι τραυματίες στη Νανγκαρχάρ.
Επιβεβαιωμένες επιπτώσεις σε αμάχους
– 3 νεκροί και 7 τραυματίες στην Πακτίκα.
– Αναφορές για εκτοπισμό οικογενειών και αγνοούμενα παιδιά.
Η κλίμακα των επιχειρήσεων υποδηλώνει μετάβαση από τοπικές αψιμαχίες σε συντονισμένη διασυνοριακή στρατιωτική αντιπαράθεση.
Η στάση της Ινδίας και οι ενδείξεις εμπλοκής
Το ινδικό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε τα πακιστανικά πλήγματα και επανέλαβε τη στήριξη της Ινδίας στην κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα του Αφγανιστάν. Η Καμπούλ επιβεβαιώνει καλές σχέσεις με το Νέο Δελχί.
Δεν προκύπτει επιβεβαιωμένη στρατιωτική εμπλοκή της Ινδίας. Ωστόσο, η τοποθέτησή της επηρεάζει το στρατηγικό περιβάλλον:
Διπλωματική τοποθέτηση
Η δημόσια καταδίκη ενισχύει το πολιτικό αποτύπωμα της Ινδίας στο Αφγανιστάν.
Στρατηγική πίεση στο Πακιστάν
Το Ισλαμαμπάντ διαχρονικά αξιολογεί την ινδική παρουσία στο Αφγανιστάν ως παράγοντα διμέτωπης πίεσης.
Πιθανή διεύρυνση συνεργασίας
Η εξέλιξη της κρίσης μπορεί να οδηγήσει σε ενίσχυση συνεργασίας σε επίπεδο πληροφοριών ή υποστήριξης, χωρίς έως τώρα αποδείξεις επιχειρησιακής εμπλοκής.
Επιχειρησιακή αποτίμηση
Η ταυτόχρονη στόχευση 22 σημείων υποδηλώνει προσχεδιασμένη εκστρατεία με ολοκληρωμένα πακέτα στόχων. Η αναφορά σε καταστροφή τεθωρακισμένων και πυροβολικού δείχνει πλήγματα σε σταθερές στρατιωτικές υποδομές.
Οι ανακοινώσεις της Καμπούλ για επιθέσεις με drones εντός Πακιστάν καταδεικνύουν πρόθεση επιβολής κόστους με μέσα ακριβείας. Οι ισχυρισμοί για συνεχιζόμενες πτήσεις αναγνώρισης στον αφγανικό εναέριο χώρο δείχνουν διαρκή συλλογή πληροφοριών και πιθανή προετοιμασία νέων επιχειρήσεων.
Στρατηγικοί κίνδυνοι
Παρατεταμένη σύγκρουση
Η ρητορική περί «ανοιχτού πολέμου» δυσχαιρένει την προοπτική αποκλιμάκωσης.
Ανθρωπιστική πίεση
Οι επιπτώσεις σε καταυλισμούς και συνοριακές περιοχές εντείνουν τον κίνδυνο εκτοπισμών.
Διεύρυνση τρομοκρατικής απειλής
Εκτεταμένες επιχειρήσεις ενδέχεται να αναδιατάξουν ένοπλα δίκτυα και να αυξήσουν ασύμμετρες επιθέσεις.
Περιφερειακή πόλωση
Η ινδική παρέμβαση σε διπλωματικό επίπεδο μεταβάλλει την ισορροπία στην ευρύτερη Νότια Ασία.
Προοπτικές
Οι δύο κυβερνήσεις διατυπώνουν αντικρουόμενες στοχεύσεις: το Πακιστάν επικαλείται ανάγκη αντιτρομοκρατικής δράσης, ενώ το Αφγανιστάν ζητεί διάλογο και δηλώνει ότι θα απαντήσει σε κάθε πακιστανική ενέργεια.
Χωρίς μηχανισμό ανεξάρτητης επαλήθευσης ή μεσολάβηση τρίτου μέρους, η δυναμική κλιμάκωσης παραμένει ενεργή. Η εισαγωγή αεροπορικών μέσων, drones και εκτεταμένων στόχων καταδεικνύει μετάβαση σε δομημένη στρατιωτική αντιπαράθεση με σαφείς περιφερειακές προεκτάσεις.
