Πλέγμα συμφωνιών που θα ενισχύουν την ύφανση της σταθερότητας στην ανατολική Μεσόγειο, μέσω της διαμόρφωσης γεωοικονομικού υπόβαθρου και με ενίσχυση των μέτρων ασφάλειας αναμένεται να ανακοινώσουν Μητσοτάκης – Ερντογάν στο πλαίσιο της συνεδρίασης του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας που συνεδριάζει σήμερα στην Άγκυρα.
Με περιορισμένες προσφδοκίες για πρόοδο στα ανοιχτά μέτωπα, αλλά με προοπτική για μεγαλύτερα βήματα στη θετική ατζέντα μεταβαίνει σήμερα στην Άγκυρα ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος θα συναντηθεί με τον Ταγίπ Ερντογάν μετά από 17 μήνες και εν μέσω έντονης γεωπολιτικής και γεωοικονομικής κινητικότητας.
Ο Ταγίπ Ερντογάν θα αυποδεχθεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην Άγκυρα, ενώ θα ακολουθήσει και η συνεδρίαση του 6ου Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ).
Εξελίξεις δεν αναμένονται στα μείζονα θέματα, με τις δύο πλευρές να μετρούν το πολιτικό κόστος, καθώς η αρχική δυναμική έχει απολεσθεί και αμφότερες οι κυβερνήσειες βρίσκονται σε προεκλογική χρονιά, ενόψει των αναμετρήσεων του 2027. Ωστόσο, η σύνθεση και ο όγκος της ελληνικής αποστολής προδιαθέτουν για σειρά συμφωνιών από το μεταναστευτικό και την εσωτερική ασφάλεια, ως την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και την οικονομική συνεργασία, οι οποίες εντάσσονται στη θετική ατζέντα και θα συμβάλλουν στην προώθηση και των αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή.
Μικροπροβλήματα
Εσχάτως, ερωτηματικά προκάλεσε η αντισυμβατική κίνηση του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν να διαχωρίσει ανοιχτά την ελληνική κυβέρνηση ανάμεσα σε υποστηρικτές της λύσης στα ελληνοτουρκικά, συγκεκριμένα τον κ. Μητσοτάκη και τον ομόλογό του Γιώργο Γεραπετρίτη, και άλλους κινούμενους σε διαφορετική κατεύθυνση, κατονομάζοντας τον υπουργό Εθνικής Αμυνας Νίκο Δένδια. Οι δηλώσεις δεν θεωρούνται τυχαίες, ούτε εσωτερικής κατανάλωσης, η ερμηνεία τους όμως δεν είναι πάντα εύκολη και σίγουρα όχι προφανής.
Ο κ. Φιντάν, περίπου 36 ώρες πριν από την προγραμματισμένη για σήμερα στις 2 το μεσημέρι συνάντηση των κ. Μητσοτάκη και Ερντογάν στην Αγκυρα, ανέφερε (τ/σ CNN Turk) ότι ο πρωθυπουργός και ο κ. Γεραπετρίτης «έχουν την πρόθεση και την ικανότητα να λύσουν το πρόβλημα, δηλαδή να πάνε το θέμα ακόμη παραπέρα». Σε αντίθεση, ο κ. Φιντάν αναφέρθηκε στον κ. Δένδια, χωρίς να τον κατονομάσει, λέγοντας τα εξής: «Υπάρχει αυτός (σ.σ. Δένδιας), υπάρχει το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται, υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι εκτός από αυτόν, οπότε αυτό το πολιτικό περιβάλλον και ο πολιτικός ανταγωνισμός δυστυχώς δεν δημιουργούν ένα περιβάλλον που να ευνοεί την επίλυση τέτοιων στρατηγικών προβλημάτων στην ελληνική πολιτική».
Η αντίδραση της Αθήνας
Από την Αθήνα έγινε επιλογή ουσιαστικά να μη δοθεί συνέχεια, καθώς η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα ανέφερε ότι «η Ελλάδα ασκεί ενεργή εξωτερική πολιτική στη βάση του διεθνούς δικαίου και επιδιώκει εμπράκτως την ειρήνη και τη σχέση καλής γειτονίας». Η κ. Ζωχιού υπενθύμισε ότι ο κ. Δένδιας θα απουσιάζει στις Βρυξέλλες (όπως και ο ομόλογός του Γιασάρ Γκιουλέρ), καθώς σήμερα και αύριο είναι προγραμματισμένες συνεδριάσεις των υπουργών Αμυνας σε επίπεδο Ε.Ε. και ΝΑΤΟ.
Κατά τα λοιπά, ο κ. Φιντάν ανέφερε ότι οι ηγέτες «βρίσκονται σε διαρκές δίλημμα ανάμεσα στην επίλυση αυτού του ιστορικού προβλήματος και του πολιτικού κόστους», ενώ υποστήριξε ότι κατά τις ελληνοτουρκικές επαφές η Αγκυρα έχει προτείνει «πολύ δημιουργικές λύσεις», δίχως πάντως να δώσει οποιαδήποτε λεπτομέρεια σχετικά με το τι ακριβώς εννοεί με αυτή τη διατύπωση.
Η ατζέντα
Στην τουρκική πρωτεύουσα αυτό που επιθυμούν είναι η συνέχιση του διαλόγου και η ενίσχυση των διμερών σχέσεων σε όλους τους τομείς των αρμοδιοτήτων των υπουργών που θα φτάσουν στην Αγκυρα. Αντίστοιχη είναι η βούληση και της Αθήνας. Παράλληλα, στην Αγκυρα δεν αποκλείουν ότι θα συζητηθούν τα ελληνοτουρκικά ζητήματα και οι διαφορές, αλλά η κάθε πλευρά θα θέσει τις απόψεις της στο πλαίσιο των θέσεών της, δίχως να προχωρήσει παραπέρα στην παρούσα φάση. Θα τεθούν ζητήματα μειονοτικών δικαιωμάτων, καθημερινών προβλημάτων, όπως οι βίζες, το μεταναστευτικό, η ασφάλεια των συνόρων κ.λπ., έτσι ώστε να επιλυθούν.
Στο δείπνο που θα παραθέσει ο πρόεδρος της Τουρκίας προς τιμήν του πρωθυπουργού είναι προσκεκλημένος και ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος και, όπως λένε αναλυτές, ίσως νωρίτερα ο κ. Ερντογάν να συζητήσει και το ζήτημα της πιθανότητας επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Στην Τουρκία εκφράζουν την ικανοποίησή τους από τη διοργάνωση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας, καθώς, όπως υπενθυμίζουν, ήταν να διοργανωθεί πριν από ένα χρόνο. Σχετικά με τις δηλώσεις του εκπροσώπου του κυβερνώντος κόμματος Ομέρ Τσελίκ, ο οποίος είχε θέσει και ζήτημα στρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου, η εκτίμηση είναι ότι δεν υπάρχει πρόθεση να τεθούν τέτοια ζητήματα στη συνάντηση κορυφής.
Η Αθήνα, για την προώιθηση της θετικής ατζέντας στην οικονομία θέτει ως προαπαιτούμενο τη διαρκή αντιμετώπιση της μετανάστευσης και τη συνεργασία στον τομέα της πολιτικής προστασίας -ζήτημα που έχει αποδειχθεί όμως δίκοπο μαχαίρι- καθώς και οι δύο χώρες αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις λόγω των ζημιών από φυσικές καταστροφές.
Από την πορεία του ΑΣΣ θα κριθεί και η ανακοίνωση επιχειρηματικών συμφωνιών που έχουν ωριμάσει από καιρό αλλά είχαν μπει στον πάγο λόγω της επιδείνωσης των διμερών σχέσεων.
Η ελληνική αποστολή
Η υπουργική συνοδεία που θα πλαισιώσει σήμερα τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας – Τουρκίας, το οποίο θα διεξαχθεί στην Αγκυρα μετά τη συνάντηση των δύο ηγετών, θα είναι πολυάριθμη. Στην τουρκική πρωτεύουσα θα μεταβούν οι υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης, Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης. Οι υπουργοί θα συμμετάσχουν στο ΑΣΣ με τους ομολόγους τους της Τουρκίας, ενώ αναμένεται να γίνουν και πολλαπλές διμερείς επαφές ανάμεσα στα κυβερνητικά στελέχη.
Ανασχηματισμός στην Τουρκία
Αργά το βράδυ της Τρίτης 10 Φεβρουαρίου, ο κ. Ερντογάν ανακοίνωσε μίνι ανασχηματισμό. Στο υπουργείο Εσωτερικών διορίστηκε ο Μουσταφά Τσιφτσί, αντικαθιστώντας τον Αλί Γερλίκαγια, ο οποίος θα συμμετείχε στο ΑΣΣ. Νέος υπουργός Δικαιοσύνης αναλαμβάνει ο Ακινήτων Γκιουρλέκ, ο οποίος μέχρι και σήμερα ασκούσε τα καθήκοντα του γενικού εισαγγελέα της Κωνσταντινούπολης, κίνηση που γίνεται αντιληπτή ως “ανταμοιβή” για τα κατηγορητήρια εναντίον του Εκρέμ Ιμάμογλου και πολλών άλλων δημάρχων.
