Νέα εργαλεία και επιλογές για τη στήριξη της αμυντικής βιομηχανίας εξετάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς ο αρχικός προϋπολογισμός των 150 δισ. του SAFE εξαντλήθηκε, με την Κομισιόν να συζητά πλέον τη χρήση της δομής και των κονδυλίων ακόμα και του ESM.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει δυνατότητες για νέα χρηματοδότηση στον τομέα της άμυνας, μετά το γεγονός ότι ένα αρχικό πρόγραμμα δανείων ύψους 150 δισ. ευρώ υπερκαλύφθηκε, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις σχετικές συνομιλίες.
Οι συζητήσεις βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ, εξακολουθεί να εκταμιεύει χρήματα από το υφιστάμενο πρόγραμμα δανείων, πρόσθεσαν οι ίδιες πηγές, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας προκειμένου να αναφερθούν σε ιδιωτικό σχεδιασμό. Αξιωματούχοι αναμένουν επίσης ότι θα απομείνουν αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ αδιάθετα από το ταμείο, λόγω αποκλίσεων μεταξύ των αιτημάτων των χωρών και των τελικών συμβάσεων.
Προσφάτως ο επικεφαλής του ESM δήλωσε ότι ο μηχανισμός διαθέτει τα κονδύλια και τη διάρθρωση ώστε να ενεργοποιηθεί στην κατεύθυνση στήριξης της αμυντικής βιομηχανίας. Παρά τη θετική πρόθεση, η χρήση των χρημάτων έκτακτης ανάγκης της ΕΕ θεωρείται αμφιλογόμενη κίνηση ως προς τα μηνύματα που θα εκπέμψει προς τις αγορές και για την αμοιβαιοποίηση των αμυντικών δαπανών.
Ωστόσο, μόλις τα κεφάλαια εξαντληθούν την άνοιξη, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη διαδικασία και θα εξετάσει τη δυνατότητα ενός νέου γύρου χρηματοδότησης, ο οποίος ενδέχεται να περιλαμβάνει και ένα δεύτερο πρόγραμμα δανείων, ανέφεραν οι πηγές.
Οι συνομιλίες αυτές αντανακλούν την πρόθεση της ΕΕ να κλιμακώσει ταχύτατα την εγχώρια αμυντική παραγωγή, ώστε να προστατευθεί από την επιθετική πολιτική της Ρωσίας και από την επιθυμία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να μειώσει δραστικά τις αμερικανικές δεσμεύσεις ασφαλείας στην Ευρώπη.
Ο αρχικός σχεδιασμός
Πέρυσι, η ΕΕ δημιούργησε το πρόγραμμα δανείων με στόχο να ενθαρρύνει τις κοινές αμυντικές προμήθειες και να απλοποιήσει τις διαδικασίες μεταφοράς στρατιωτικού εξοπλισμού σε όλη την ήπειρο. Το πρόγραμμα ονομάστηκε «SAFE».
Το σχέδιο προέβλεπε ότι η Επιτροπή θα αντλούσε κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές και θα τα διέθετε με τη μορφή δανείων, ώστε οι χώρες να αγοράσουν συγκεκριμένα προϊόντα που λείπουν από την ευρωπαϊκή ήπειρο, μεταξύ των οποίων πύραυλοι, χερσαίος εξοπλισμός και συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας.
Το εργαλείο αποδείχθηκε δημοφιλές: οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες υπέβαλαν αρχικά αιτήματα ύψους 190 δισ. ευρώ. Στη συνέχεια, η Επιτροπή ενέκρινε περίπου 150 δισ. ευρώ και ζήτησε από τις χώρες να καταρτίσουν σχέδια δαπανών. Το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ επεξεργάζεται τώρα αυτά τα σχέδια και εκταμιεύει τα χρήματα ως μακροπρόθεσμα δάνεια χαμηλού κόστους.
Τις τελευταίες ημέρες, η Επιτροπή ενέκρινε σχέδια για 19 χώρες, ενώ απομένουν αρκετές.
Έρχεται SAFE 2.0
«Η Επιτροπή αξιολογεί αυτή τη στιγμή τα εθνικά σχέδια SAFE των τριών εναπομεινάντων κρατών-μελών», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Τόμας Ρενιέ. «Σε αυτό το στάδιο δεν θα προβούμε σε εικασίες σχετικά με ένα πιθανό δεύτερο ταμείο SAFE».
Επειδή ορισμένα από τα σχέδια δαπανών απαιτούν τελικά λιγότερα χρήματα από όσα είχαν αρχικά εγκριθεί, είναι πιθανό να προκύψουν αδιάθετα κεφάλαια τα οποία η Επιτροπή θα μπορεί να κατανείμει, ανέφεραν οι πηγές. Οι αξιωματούχοι εργάζονται τώρα πάνω σε αυτή τη διαδικασία.
Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα εξετάσει τις επιλογές της για την παροχή πρόσθετων πόρων, με ένα νέο πρόγραμμα δανείων να αποτελεί μία από τις πιθανές λύσεις, πρόσθεσαν οι ίδιες πηγές.
