Υπερπλειοψηφία δύο τρίων της Βουλής πέτυχε στις εκλογές της Κυριακής 8ης Φεβρουαρίου η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σαναέ Τακαΐτσι, παρά την αποχώρηση παραδοσιακών της συμμάχων, απολαμβάνοντας πλέον απόλυτη δυνατότητα διαμόρφωσης πολιτικής.
Ο κυβερνητικός συνασπισμός της ιάπωνος πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι κέρδισε μια «υπερπλειοψηφία» δύο τρίτων στις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής, σύμφωνα με προβλέψεις του Nikkei, δίνοντας στην πρώτη γυναίκα ηγέτιδα της χώρας μια εντυπωσιακή νίκη στις κάλπες και ισχυρή εντολή για να αντιμετωπίσει την κρίση του κόστους ζωής και μια απαιτητική ατζέντα εθνικής ασφάλειας.
Διαβάστε επίσης: Ο ερχομός της ιαπωνικής άνοιξης και το τυχερό οχτάρι
Η Τακαΐτσι στις πρώτες δηλώσεις της ευχαρίστησε τον Ντόναλντ Τραμπ για την στήριξη της υποψηφιότητάς της.
Τις πρώτες ώρες της Δευτέρας, προβλέψεις που βασίζονται σε πραγματικές καταμετρήσεις ψήφων έδειξαν ότι το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (LDP) της Τακαΐτσι και ο μικρότερος κυβερνητικός εταίρος του, το Κόμμα Καινοτομίας της Ιαπωνίας, ξεπέρασαν τις 310 έδρες που απαιτούνται για πλειοψηφία δύο τρίτων στη 465μελή Βουλή των Αντιπροσώπων.
Νωρίτερα, τα exit polls του Nikkei υποδείκνυαν ότι το LDP θα ξεπερνούσε τις 233 έδρες που απαιτούνται για αυτοδύναμη πλειοψηφία, ενώ ο εταίρος του θα διατηρούσε τον τρέχοντα αριθμό εδρών του, περίπου 34. Η υπέρβαση των 261 εδρών συνιστά μια «απόλυτη σταθερή πλειοψηφία» στην κάτω βουλή, η οποία θα επέτρεπε στον συνασπισμό να μονοπωλεί τις θέσεις προέδρων, ενώ θα εξασφάλιζε επίσης πλειοψηφία σε όλες τις κοινοβουλευτικές επιτροπές. Η υπερπλειοψηφία σημαίνει ότι θα μπορούσε να υπερκεράσει την αντιπολίτευση στην άνω βουλή για τη νομοθεσία που καταθέτει.
Μια τόσο σαρωτική νίκη θα ισοδυναμούσε με δραματική ανατροπή, μετά από δύο συνεχόμενες βαριές ήττες σε εθνικές εκλογές το 2024-25, οι οποίες είχαν αφήσει το LDP να δυσκολεύεται ακόμη και να σχηματίσει κυβέρνηση. Η Τακαΐτσι είχε δεσμευθεί προεκλογικά ότι θα παραιτηθεί εάν δεν πετύχει πλειοψηφία για τον συνασπισμό της.
Οι πρόωρες εκλογές αποτέλεσαν μεγάλο ρίσκο για την 64χρονη πολιτικό, η οποία εξελέγη πρωθυπουργός τον Οκτώβριο και ανέλαβε να ανατάξει ένα κόμμα σε κατάσταση αποδιοργάνωσης. Το LDP κυβέρνησε την Ιαπωνία για μεγάλο μέρος της μεταπολεμικής περιόδου, όμως πριν από την Τακαΐτσι τα ποσοστά αποδοχής του συνασπισμού που ηγείτο είχαν κολλήσει περίπου στο 30%-40%. Μέχρι τον περασμένο Ιούλιο είχε περιέλθει σε μειοψηφική θέση και στα δύο σώματα του κοινοβουλίου.
Η πρωθυπουργός δήλωσε στο κρατικό δίκτυο NHK το βράδυ της Κυριακής: «Όταν η κυβέρνηση μετατοπίζει δραστικά τις βασικές πολιτικές της, πάντοτε ένιωθα μια αίσθηση ανησυχίας αν προχωρούσαμε σε οτιδήποτε χωρίς να ζητήσουμε την εμπιστοσύνη του λαού».
Στο πρώτο της μήνυμα όπου ανέφερε ξένο ηγέτη μετά τις εκλογές, ευχαρίστησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τα «θερμά λόγια» στήριξης όταν την υποστήριξε δημόσια την Πέμπτη. «Οι δυνατότητες της Συμμαχίας μας είναι ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΕΣ», έγραψε σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X.
Η εκλογή της Τακαΐτσι στην ηγεσία του κόμματος, μιας πολιτικού με άμεσο λόγο, που παράλληλα είναι ντράμερ σε heavy metal συγκρότημα και παθιασμένη μοτοσικλετίστρια, είχε αιχμαλωτίσει τη φαντασία του κοινού, ιδιαίτερα των γυναικών ψηφοφόρων. Η ευρεία δημόσια στήριξη προς μια πολιτικό που στο παρελθόν είχε συνδεθεί με τη σκληρή δεξιά πτέρυγα του LDP έδειξε ότι είχε αποδείξει πως είναι μια πραγματίστρια ηγέτιδα, ικανή να οικοδομήσει στενές σχέσεις με άλλα ασιατικά κράτη και να διαχειριστεί δύσκολα ζητήματα όπως η μετανάστευση και τα δημοσιονομικά ελλείμματα.
Πρόωρες εκλογές… η έξυπνη κίνηση
Επιδίωξε να κεφαλαιοποιήσει τη δημοτικότητά της όσο αυτή παρέμενε εξαιρετικά υψηλή, προκηρύσσοντας αιφνιδιαστικές πρόωρες εκλογές στη μέση του χειμώνα. Η απόφαση ήταν αμφιλεγόμενη, καθώς ανέστειλε τις ετήσιες διαβουλεύσεις για τον προϋπολογισμό και δημιούργησε οργανωτικές δυσκολίες σε περιοχές που είχαν καλυφθεί από χιόνι.
Η δημοτικότητα της πρώτης γυναίκας ηγέτιδας της Ιαπωνίας βοήθησε και άλλες γυναίκες υποψήφιες να κερδίσουν έδρες για το κόμμα της. Εδώ, η Τσισάτο Μορισίτα του LDP δέχεται συγχαρητήρια για τη νίκη της στην επαρχία Μιγιάγκι. (Φωτογραφία: Sae Kamae)
Με μεγάλο μέρος του Τόκιο και άλλων πόλεων σε όλη τη χώρα να ξυπνά καλυμμένο από χιόνι, η ψηφοφορία ξεκίνησε με αργούς ρυθμούς στα περισσότερα από 44.000 εκλογικά τμήματα. Μέχρι τις 19:30, 30 λεπτά πριν κλείσουν οι κάλπες, είχε ψηφίσει το 28,18% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, ποσοστό μειωμένο κατά 3,31 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση για την κάτω βουλή το 2024.
Η πρόωρη ψηφοφορία πριν από την Κυριακή έφθασε σε επίπεδα ρεκόρ. Σε εθνικό επίπεδο, οι πρόωρες ψήφοι ανήλθαν σε 27.017.098, αύξηση περίπου 6 εκατομμυρίων σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές για την κάτω βουλή το 2024. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο 26,10% όλων των εκλογέων που είχαν δικαίωμα ψήφου.
Συνολικά 1.284 υποψήφιοι διεκδίκησαν τις 465 έδρες της κάτω βουλής. Σε μια γενική εκλογική αναμέτρηση, οι 289 έδρες προέρχονται από μονοεδρικές περιφέρειες, ενώ οι υπόλοιπες 176 έδρες κατανέμονται μέσω αναλογικής εκπροσώπησης σε 11 περιφερειακά μπλοκ.
Νέες πολιτικές ισορροπίες
Το LDP, με ηγέτη τότε τον πρώην πρωθυπουργό Σιγκέρου Ισίμπα, έχασε την πλειοψηφία μαζί με τον πρώην σύμμαχό του Κομέιτο στις εκλογές του 2024 για την κάτω βουλή. Με πλειοψηφία για το LDP και τον νέο του εταίρο, το Κόμμα Καινοτομίας της Ιαπωνίας, τα δύο κόμματα θα μπορούσαν να διασφαλίσουν την ομαλή ψήφιση κρίσιμων νομοθετημάτων. Η κάτω βουλή διαθέτει μεγαλύτερες αρμοδιότητες από την άνω βουλή σε θέματα έγκρισης προϋπολογισμού, επικύρωσης συνθηκών και επιλογής πρωθυπουργού.
Η κυβέρνηση της Τακαΐτσι οδεύει προς τη νίκη βασιζόμενη στο υψηλό ποσοστό αποδοχής της, που φθάνει το 67%, ενώ η νεοσύστατη Κεντρώα Συμμαχία Μεταρρύθμισης (Centrist Reform Alliance), που δημιουργήθηκε από το Συνταγματικό Δημοκρατικό Κόμμα και το Κομέιτο, δεν κατάφερε να αποκτήσει ουσιαστική δυναμική. Σύμφωνα με το exit poll του Nikkei, η αντιπολιτευόμενη συμμαχία έχασε σημαντικό αριθμό εδρών σε σχέση με το προηγούμενο συνολικό άθροισμα των 167.
Ανακατατάξεις στην αντιπολίτευση
Ο Γιοσιχίκο Νόντα, συν-επικεφαλής της CRA και πρώην πρωθυπουργός, δήλωσε στο NHK: «Αφού διαμορφωθεί η πλήρης εικόνα, θέλω να συζητήσω διάφορα πράγματα». Όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο παραίτησής του, απάντησε: «Σε κάθε περίπτωση, έχω πάρει την απόφασή μου».
«Όταν η [πολιτική] τάση κλίνει υπερβολικά προς τα δεξιά, εμείς υποστηρίξαμε μια πορεία σταθερής προσήλωσης στον δρόμο ενός ειρηνικού έθνους. Είναι λυπηρό που δεν κερδίσαμε επαρκή κατανόηση», πρόσθεσε.
Η πολιτική Τακαΐτσι
Ο συνασπισμός της Τακαΐτσι αναμένεται να δώσει προτεραιότητα σε μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης κόστους ζωής. Κατά την προεκλογική εκστρατεία, ανέφερε ότι το κόμμα εξετάζει την αναστολή του φόρου κατανάλωσης στα τρόφιμα, ο οποίος σήμερα βρίσκεται στο 8%, για δύο χρόνια, αν και ένα τέτοιο μέτρο θα μείωνε τα φορολογικά έσοδα κατά εκτιμώμενα 5 τρισ. γιεν ετησίως. Επανειλημμένα τόνισε ότι η κυβέρνησή της ακολουθεί μια «υπεύθυνη ενεργητική δημοσιονομική πολιτική».
Η Τακαΐτσι σήλωσε στο NHK την Κυριακή: «Η συντριπτική πλειοψηφία των κομμάτων τάσσεται υπέρ της μείωσης του συντελεστή του φόρου κατανάλωσης. Το LDP είχε επίσης δεσμευθεί σταθερά για αυτό… Πιστεύω ακράδαντα ότι πρέπει να επιταχύνουμε τις συζητήσεις για αυτό το μείζον ζήτημα».
Η κυβέρνησή της θα συνεχίσει επίσης να εργάζεται για τη χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές αμυντικού εξοπλισμού και να επιδιώκει μεγαλύτερο αμυντικό προϋπολογισμό. Με δεδομένες τις συνεχιζόμενες εντάσεις με την Κίνα, η διπλωματία της Τακαΐτσι απέναντι στο Πεκίνο και την Ουάσιγκτον θα δοκιμαστεί.
Η πρωθυπουργός αναμένεται να παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, προκειμένου να σχολιάσει το εκλογικό αποτέλεσμα και τις μελλοντικές πολιτικές της.
