Στρατηγική σταθερά κλιμακούμενης πίεσης γύρω από τη Γροιλανδία ακολουθεί ο Ντόναλντ Τραμπ, καθιστώντας σαφές ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει απειλή τόσο από τη Ρωσία όσο και από τις ΗΠΑ.
Με νέο διαδικτυακό παραλήρημα ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με πόλεμο την Ευρώπη εφόσον δεν δεχθεί η Δανία να παραχωρήσει τη Γροιλανδία στις ΗΠΑ.
Μεταξύ άλλων, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα επιβάλει νέους δασμούς ύψους 10% στις ευρωπαϊκές χώρες από τον επόμενο μήνα, έως ότου συμφωνήσουν να στηρίξουν τη φιλοδοξία του να αποκτήσει τη Γροιλανδία.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε ότι τα νέα μέτρα θα ισχύσουν για τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία, τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία, ενώ θα αυξηθούν στο 25% τον Ιούνιο.
«Έχουμε επιδοτήσει τη Δανία, και όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και άλλες, επί πολλά χρόνια, μη επιβάλλοντάς τους δασμούς ή οποιαδήποτε άλλη μορφή αποζημίωσης», έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social το Σάββατο.
«Τώρα, μετά από αιώνες, ήρθε η ώρα η Δανία να ανταποδώσει — η παγκόσμια ειρήνη διακυβεύεται!»
Οι νέοι δασμοί απειλούν με απότομη κλιμάκωση των παγκόσμιων εντάσεων σε μια περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας και έρχονται παρά τη σειρά πρόσφατων εμπορικών συμφωνιών που έχει συνάψει η Ουάσινγκτον με ξένες πρωτεύουσες.
Το Crisis Monitor εχει αναδείξει το ενδεχόμενο ο Τραμπ να επιμένει στην πίεση για τη Γροιλανδία θέλοντας να πειθαναγκάσει τους Ευρωπαίους να περιορίσουν τη στήριξη στην Ουκρανία και να προσεγγίσουν τις θέσεις του Βλάντιμιρ Πούτιν.
Το ενδεχόμενο αναζωπύρωσης των γεωοικονομικών εντάσεων, επιπλέον των γεωπολιτικών και μάλιστα στις σχέσεις ΗΠΑ – Ευρώπης, τη στιγμή που η Κίνα κάνει ανοίγματα ακόμα και στον Καναδά, μπορεί να εντείνει την ανησυχία στις αγορές, καθώς θεωρείται βέβαιο ότι περιορίζει την ορατότητα. Η απόφαση του Τραμπ να ανεβάσει την ένταση με την Ευρώπη τη δεδομένη χρονική στιγμή, εν μέσω κρίσης με τη Fed στις ΗΠΑ και καθώς ακόμα δεν υπάρχει σαφήνεια για την επόμενη ημέρα στη Βενεζουέλα, την Ουκρανία, το Ιράν και τη Γάζα μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντοδράσεις.
Η στρατηγική Τραμπ
Ο Τραμπ έχει εντείνει τη ρητορική του τις τελευταίες εβδομάδες σχετικά με την επιθυμία του να αποκτήσει το δανικό έδαφος και δεν έχει αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής ισχύος για να το πάρει, προκαλώντας ανησυχία στους ευρωπαίους συμμάχους.
Το Σάββατο, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι νέοι δασμοί θα ισχύει «μέχρις ότου επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολοκληρωτική αγορά της Γροιλανδίας».
«Πολλοί πρόεδροι το έχουν προσπαθήσει, και για καλό λόγο, αλλά η Δανία πάντα αρνιόταν», έγραψε ο Τραμπ.
«Τώρα, λόγω του Golden Dome και των σύγχρονων οπλικών συστημάτων, τόσο επιθετικών όσο και αμυντικών, η ανάγκη για ΑΠΟΚΤΗΣΗ είναι ιδιαίτερα σημαντική», πρόσθεσε, αναφερόμενος στο σχέδιό του να κατασκευάσει ένα σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας για τις ΗΠΑ που θα μιμείται το Iron Dome του Ισραήλ.
Ετοιμάζουν αντίδρασοι οι Ευρωπαίοι
Οι ευρωπαίοι πρεσβευτές αναμένεται να συναντηθούν την Κυριακή για να συζητήσουν την αντίδραση, σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ.
«Οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα εγκυμονούσαν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής σπείρας», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Οι Ευρωπαϊκές χώρες-μήλη του ΝΑΤΟ, μεταξύ των οποίων και η Δανία, συμφώνησαν αυτή την εβδομάδα να στείλουν στρατεύματα για την ενίσχυση της ασφάλειας της Γροιλανδίας.
«Καμία μορφή εκφοβισμού ή απειλής δεν θα μας επηρεάσει — ούτε στην Ουκρανία, ούτε στη Γροιλανδία, ούτε οπουδήποτε αλλού στον κόσμο όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με τέτοιες καταστάσεις», δήλωσε ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν στο X.
«Οι απειλές για δασμούς είναι απαράδεκτες και δεν έχουν θέση σε αυτό το πλαίσιο».
Κοινωνικές αντιδράσεις
Η νέα εμπορική επίθεση του Τραμπ ήρθε καθώς χιλιάδες Δανοί και Γροιλανδοί συγκεντρώθηκαν σε περισσότερες από 10 τοποθεσίες για να διαμαρτυρηθούν κατά των αμερικανικών απειλών να αναλάβουν τον έλεγχο του αρκτικού νησιού.
Διαδηλωτές στη Δανία και τη Γροιλανδία ύψωσαν τη σημαία της Γροιλανδίας και εξέφρασαν την οργή τους για τα σχέδια του Τραμπ. «Το μέλλον μας το αποφασίζουμε εμείς», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν στη διαδήλωση στο Νουούκ.
Πολιτικές αντιδράσεις
Ο Μάνφρεντ Βέμπερ, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, της μεγαλύτερης πολιτικής ομάδας στην Ευρώπη, δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες θα πρέπει να αρνηθούν να εγκρίνουν επίσημα τη εμπορική συμφωνία που διαπραγματεύτηκαν με την Ουάσινγκτον πέρυσι, «δεδομένων των απειλών του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία».
Οι δασμοί που η ΕΕ είχε συμφωνήσει να μηδενίσει «πρέπει να τεθούν σε αναστολή», πρόσθεσε.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται να ψηφίσει για τη συμφωνία εντός των επόμενων δύο μηνών. Η ψηφοφορία, η οποία θα επιτρέψει στην ΕΕ να εφαρμόσει τη συμφωνία, είχε ήδη καθυστερήσει από ευρωβουλευτές μετά τις προηγούμενες απειλές του Τραμπ για τη Γροιλανδία.
Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ δήλωσε: «Η επιβολή δασμών σε συμμάχους επειδή επιδιώκουν τη συλλογική ασφάλεια των συμμάχων του ΝΑΤΟ είναι απολύτως λανθασμένη. Φυσικά θα το θέσουμε αυτό απευθείας στην αμερικανική κυβέρνηση».
Αναλυτές ανέφεραν ότι η απειλή του Τραμπ δείχνει πως ακόμη και η σύναψη εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, όπως έκανε ο Στάρμερ, δεν προσφέρει καμία προστασία από την οργή του προέδρου.
«Ο Στάρμερ φαίνεται εξαιρετικά εκτεθειμένος από τη νέα απειλή δασμών του Τραμπ, καθώς έχει επανειλημμένα προβάλει τη “ανώτερη” εμπορική συμφωνία του Ηνωμένου Βασιλείου ως μία δικαιολογία για τη πιο ήπια προσέγγιση της κυβέρνησής του απέναντι σε αυτή την κυβέρνηση», δήλωσε ο Μουτζτάμπα Ράχμαν, διευθύνων σύμβουλος για την Ευρώπη στον όμιλο Eurasia Group.
«Αυτό θα τον κάνει να φαίνεται ιδιαίτερα ανόητος στα μάτια πολλών ευρωπαϊκών κρατών-μελών που θεωρούν τον Τραμπ αναξιόπιστο εταίρο».
Θολό τοπίο στις ΗΠΑ
Δεν ήταν σαφές ποια νομική εξουσία θα επικαλεστεί ο Τραμπ για να επιβάλει δασμούς σε συμμάχους, ούτε αν τα νέα μέτρα θα ισχύσουν για αγαθά που έχουν εξαιρεθεί από αμερικανικούς δασμούς στο πλαίσιο πρόσφατων εμπορικών συμφωνιών.
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για διευκρινίσεις.
Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αναμένεται να αποφανθεί τις επόμενες εβδομάδες σχετικά με τη νομιμότητα της χρήσης έκτακτων εξουσιών από τον πρόεδρο των ΗΠΑ για την ταχεία επιβολή δασμών σε εμπορικούς εταίρους. Μια απόφαση κατά της αμερικανικής κυβέρνησης θα μπορούσε να αποτελέσει πλήγμα για την κεντρική οικονομική πολιτική του Τραμπ και να αναγκάσει την Ουάσινγκτον να ανακαλέσει μεγάλο μέρος των υφιστάμενων δασμών.
