Καθώς η φέρουσα ικανότητα πολλών περιοχών στην Ελλάδα φτάνει στα όριά της ή θεωρείται πεπερασμένη και το debate για την ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού μίγματος και τη διάχυση του εσόδου στην τοπική οικονομία εντείνεται, ο οινοτουρισμός αναδεικνύεται σε μείζονα παράγοντα προστιθέμενης αξίας και πολλαπλασιαστή αντικτύπου, συμβάλλοντας τόσο στην αύξηση της μέσης δαπάνης όσο και στην επαναληπτικότητα, διασφαλίζοντας τόσο την προβλεψιμότητα όσο και τη βιωσιμότητα.
Των Άγγελου Ζαμάνη, Φίλιππου Σταμέλου, Νίκου Χαλκιαδάκη
Η ενσωμάτωση τοπικών προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας στον τουρισμό δεν αποτελεί πλέον αφηρημένη στρατηγική branding, αλλά τεκμηριωμένο οικονομικό εργαλείο.
Το κρασί, ως φορέας πολιτισμού και γαστρονομικής ταυτότητας, επηρεάζει άμεσα κρίσιμους δείκτες του τουριστικού προϊόντος: τη διάρκεια διαμονής, τη μέση δαπάνη και κυρίως την επαναληπτικότητα. Οι περιπτώσεις της Κρήτη και της Κέρκυρας προσφέρουν χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της δυναμικής.
Κρήτη: από τη μαζικότητα στη στοχευμένη αξία
Η Κρήτη αποτελεί τον μεγαλύτερο τουριστικό προορισμό της χώρας, με περίπου 5 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως. Η μέση διάρκεια διαμονής κυμαίνεται στις 7,2–7,5 διανυκτερεύσεις, ενώ η μέση ημερήσια δαπάνη ανέρχεται σε περίπου 95–105€ ανά άτομο. Διεθνή δεδομένα από τον οινοτουρισμό δείχνουν ότι η συμμετοχή σε οργανωμένες οινικές και γαστρονομικές εμπειρίες παρατείνει τη διαμονή κατά 1,2–1,7 διανυκτερεύσεις. Στην περίπτωση της Κρήτης, αυτό σημαίνει ότι ένας επισκέπτης που εντάσσεται σε τέτοιες δραστηριότητες, παραμένει 8,5 έως 9,0 νύχτες, αντί για 7,3.
Σε οικονομικούς όρους, η παράταση αυτή ισοδυναμεί με +120 έως +180€ πρόσθετη δαπάνη ανά επισκέπτη. Αν μόλις το 20 % των επισκεπτών συμμετάσχει σε οινοτουριστικές εμπειρίες, το ετήσιο πρόσθετο έσοδο ξεπερνά τα 140 εκατομμύρια ευρώ, αποκλειστικά από την αύξηση της διάρκειας διαμονής χωρίς να υπολογίζονται οι άμεσες πωλήσεις κρασιού.
Παράλληλα, η Κρήτη εμφανίζει ποσοστά επαναληψιμότητας που προσεγγίζουν το 40%. Για τους επισκέπτες που χαρακτηρίζουν τη γαστρονομία και το κρασί ως βασικό στοιχείο της εμπειρίας τους, η πρόθεση επανάληψης κρατήσεων ανέρχεται σε 55–60%. Αυτό σημαίνει ότι η ανάπτυξη οινοτουριστικών διαδρομών και συνεργασιών με ξενοδοχεία δημιουργεί σταθερό επαναλαμβανόμενο τουριστικό ρεύμα, μειώνοντας τη μακροπρόθεσμη ανάγκη για δαπανηρή διεθνή προβολή.
Κέρκυρα: αναβάθμιση του ώριμου τουριστικού μοντέλου
Η Κέρκυρα αποτελεί έναν ώριμο και διεθνώς αναγνωρίσιμο προορισμό, με περίπου εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως. Η μέση διάρκεια διαμονής κυμαίνεται στις 6,5–7,0 διανυκτερεύσεις, ενώ η ημερήσια δαπάνη είναι ελαφρώς υψηλότερη από τον εθνικό μέσο όρο, φτάνοντας τα 100–115€. Η ενσωμάτωση οινικών εμπειριών μέσα από επισκέψεις σε τοπικά οινοποιεία, γευσιγνωσίες και θεματικές διαδρομές μπορεί να αυξήσει τη διαμονή κατά 1,0–1,5 επιπλέον νύχτες, οδηγώντας τη συνολική παραμονή στις 7,8–8,5 διανυκτερεύσεις. Αυτό μεταφράζεται σε +110 έως +170€ πρόσθετης δαπάνης ανά επισκέπτη.
Αν υποτεθεί ότι μόλις το 15% των επισκεπτών της Κέρκυρας έχουνενταχθεί σε τέτοιες εμπειρίες, το πρόσθετο ετήσιο οικονομικό όφελος ξεπερνά τα 40–50 εκατομμύρια ευρώ, ποσό ιδιαίτερα σημαντικό για έναν ώριμο προορισμό όπου η περαιτέρω αύξηση αφίξεων είναι περιορισμένη.
Σε επίπεδο επαναληπτικότητας, η Κέρκυρα κινείται ήδη κοντά στο 38–40%. Με την προσθήκη ισχυρής γαστρονομικής και οινικής ταυτότητας, το ποσοστό αυτό μπορεί να υπερβεί το 55%, δημιουργώντας έναν πυρήνα πιστών επισκεπτών με υψηλή μέση δαπάνη και μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής.
Από τον αριθμό των αφίξεων στην ποιότητα του εσόδου
Τα παραδείγματα της Κρήτης και της Κέρκυρας δείχνουν ξεκάθαρα ότι ο οινοτουρισμός δεν λειτουργεί ως συμπληρωματική δραστηριότητα, αλλά ως πολλαπλασιαστής αξίας. Η ενίσχυση της διάρκειας διαμονής κατά 15–25 % και η αύξηση της επαναληψιμότητας στις κρατήσεις κατά έως και 50 % σε σχέση με τον μέσο όρο μεταφράζονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ πρόσθετου εισοδήματος σε εθνικό επίπεδο.
Η συστηματική ενσωμάτωση του κρασιού στις τουριστικές εμπειρίες της Κρήτης και της Κέρκυρας αποδεικνύει ότι η μετάβαση από τον μαζικό στον ποιοτικό τουρισμό δεν απαιτεί αύξηση αφίξεων, αλλά έξυπνη αξιοποίηση του τοπικού προϊόντος. Με μετρήσιμα οικονομικά αποτελέσματα, υψηλότερη ικανοποίηση επισκεπτών και ισχυρότερη εξωστρέφεια, το κρασί λειτουργεί ως καταλύτης βιώσιμης ανάπτυξης για τους ελληνικούς προορισμούς.
Ο κ. Ζαμάνης είναι Συνιδιοκτήτης και Γενικός Διευθυντής του Sacred Mountain Hellas.
O κ. Σταμέλος είναι Γενικός Διευθυντής του Sentido Apollo Palace
Ο κ. Χαλκιαδάκης είναι Πρόεδρος Ξενοδόχων Ηρακλείου-CEO Cactus Hotel
