Σε περιστατικό υψωηλής στρατηγικής σημασίας για τη Λιβύη, την Τουρκία και το ευρύτερο περιβάλλον ασφάλειας της Ανατολικής Μεσογείου, εξελίσσεται η συντριβή του Falcon 50 στο οποίο επέβαινε ο επικεφαλής των δυνάμεων της αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Λιβύης.
Το αεροσκάφος μετέφερε τον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Λιβύης, στρατηγό Μοχάμαντ Αλι Αχμάντ αλ-Χαντάντ, ο οποίος συγκαταλέγεται μεταξύ των νεκρών.
Η απώλεια του ανώτατου στρατιωτικού διοικητή της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας (GNU) αποτελεί σοβαρό πλήγμα για την εύθραυστη ισορροπία ισχύος στη Λιβύη, σε μια περίοδο όπου οι εσωτερικές αντιπαραθέσεις, οι ανταγωνισμοί μεταξύ ενόπλων σχηματισμών και οι διεθνείς παρεμβάσεις παραμένουν ενεργές. Ταυτόχρονα, η επιλογή της Τουρκίας ως σημείου αναχώρησης, αλλά και ο τρόπος εξέλιξης του ατυχήματος, εγείρουν εύλογα ερωτήματα για τις τεχνικές, επιχειρησιακές και γεωπολιτικές παραμέτρους της υπόθεσης.
Παρά την εκτεταμένη διεθνή κάλυψη, κρίσιμα στοιχεία –όπως ο ακριβής αριθμός των επιβαινόντων, η ταυτότητα των μελών του πληρώματος και τα αίτια της συντριβής– παραμένουν υπό διερεύνηση, ενώ μέρος της δημόσιας συζήτησης βασίζεται ακόμη σε μη διασταυρωμένες πληροφορίες.
Επιχειρησιακά δεδομένα της πτήσης και τεχνικό προφίλ του αεροσκάφους
Το αεροσκάφος ήταν Dassault Falcon 50, επιχειρούμενο ως business jet από την εταιρεία Harmony Jets, με νηολόγιο 9H-DFJ και έτος κατασκευής το 1988. Απογειώθηκε από το αεροδρόμιο Εσένμπογα της Άγκυρας στις 20:10 τοπική ώρα, με προορισμό την Τρίπολη της Λιβύης.
Περίπου 30 έως 40 λεπτά μετά την απογείωση, το πλήρωμα εξέπεμψε σήμα κινδύνου, ζητώντας αναγκαστική προσγείωση στην περιοχή Χαϊμάνα, νότια της Άγκυρας. Σύμφωνα με διαθέσιμες τεχνικές και αεροπορικές πηγές, το αίτημα συνδέθηκε με σοβαρή ηλεκτρική ή ηλεκτρονική βλάβη. Λίγο αργότερα, χάθηκε κάθε επικοινωνία με το αεροσκάφος και το ίχνος του εξαφανίστηκε από τα ραντάρ.
Δεδομένα από εξειδικευμένες πλατφόρμες παρακολούθησης πτήσεων δείχνουν ότι το Falcon 50 είχε ανέλθει σε ύψος περίπου 32.000–32.500 ποδιών, προτού ξεκινήσει διαδικασία επιστροφής προς Άγκυρα. Ακολούθησε απότομη και ανεξέλεγκτη κάθοδος, με τελική πρόσκρουση σε λοφώδη περιοχή κοντά στο χωριό Kesikkavak, σε απόσταση περίπου 100–105 χιλιομέτρων από το Εσένμπογα.
Θύματα, σύνθεση αποστολής και ασάφειες στον αριθμό των νεκρών
Οι επίσημες ανακοινώσεις της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης και του πρωθυπουργού Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα επιβεβαιώνουν τον θάνατο του στρατηγού αλ-Χαντάντ και τεσσάρων ακόμη Λίβυων αξιωματούχων. Παράλληλα, τουρκικές και λιβυκές πηγές συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι συνολικά επέβαιναν είτε πέντε είτε οκτώ άτομα στο αεροσκάφος.
Μεταξύ των Λίβυων θυμάτων φέρονται να περιλαμβάνονται, πέραν του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων, ο αρχηγός των χερσαίων δυνάμεων, ο επικεφαλής του οργανισμού στρατιωτικής βιομηχανίας, σύμβουλος του αρχηγού ΓΕΕΘΑ και φωτογράφος του γραφείου Τύπου του λιβυκού στρατού. Οι αναφορές αυτές εμφανίζονται σε λιβυκά και τουρκικά μέσα, χωρίς όμως πλήρη ονομαστική επιβεβαίωση από όλες τις επίσημες αρχές.
Σε ό,τι αφορά το πλήρωμα, τα περισσότερα τουρκικά αεροπορικά μέσα αναφέρουν τρία μέλη: δύο πιλότους και ένα μέλος cabin crew. Σε ορισμένα δημοσιεύματα γίνεται λόγος για συνολικά οκτώ νεκρούς –πέντε Λίβυους επιβαίνοντες και τρία μέλη πληρώματος– χωρίς ωστόσο να παρέχονται εθνικότητες ή ονόματα για το πλήρωμα.
Φήμες για Ελληνίδα νεκρή
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αναφορά σε πιθανή Ελληνίδα μέλος του πληρώματος, η οποία κυκλοφόρησε σε ορισμένα ελληνικά δημοσιεύματα. Μέχρι στιγμής, η πληροφορία αυτή δεν έχει επιβεβαιωθεί από καμία τουρκική, λιβυκή ή διεθνή επίσημη πηγή.
Στα τουρκικά mainstream μέσα –συμπεριλαμβανομένων των Anadolu, Daily Sabah, NTV και αναμεταδόσεων του TASS– δεν υπάρχει καμία μνεία σε ελληνική υπηκοότητα ή καταγωγή μέλους πληρώματος. Οι αναφορές περιορίζονται αποκλειστικά στον αριθμό των μελών του πληρώματος. Αντίστοιχα, τα αραβόφωνα μέσα της περιοχής MENA εστιάζουν στον θάνατο του αλ-Χαντάντ και των Λίβυων αξιωματούχων, καθώς και στις τεχνικές συνθήκες της συντριβής, χωρίς οποιαδήποτε αναφορά σε εθνικότητες πληρώματος.
Το ίδιο μοτίβο ακολουθούν και τα μεγάλα διεθνή αγγλόφωνα πρακτορεία και μέσα, όπως Reuters, Deutsche Welle, New York Times και CNBC, τα οποία αποφεύγουν κάθε ονομαστική αναφορά σε μέλη πληρώματος και περιορίζονται σε αριθμητικά δεδομένα.
Η απουσία επίσημης ανακοίνωσης από τις τουρκικές ή ελληνικές αρχές, καθώς και η έλλειψη επιβεβαίωσης από διεθνή πρακτορεία, καθιστούν σαφές ότι η πληροφορία περί Ελληνίδας μέλους πληρώματος παραμένει, σε αυτό το στάδιο, ανεπιβεβαίωτη.
Εκτίμηση κατάστασης και στρατηγικές επιπτώσεις
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, τα διαθέσιμα στοιχεία συγκλίνουν προς σοβαρό τεχνικό πρόβλημα ως άμεση αιτία της συντριβής, χωρίς μέχρι στιγμής ενδείξεις δολιοφθοράς ή εχθρικής ενέργειας. Ωστόσο, η παρουσία κορυφαίων στρατιωτικών αξιωματούχων σε ιδιωτικό αεροσκάφος και η απώλειά τους σε μία μόνο πτήση δημιουργεί σοβαρό κενό διοίκησης για τη λιβυκή κυβέρνηση.
Σε πολιτικοστρατηγικό επίπεδο, ο θάνατος του αλ-Χαντάντ ενδέχεται να επηρεάσει τις εσωτερικές ισορροπίες στη Λιβύη, τις σχέσεις της GNU με την Τουρκία και τη συνοχή των ενόπλων δομών της Τρίπολης. Παράλληλα, η υπόθεση αναμένεται να παραμείνει στο μικροσκόπιο των διεθνών υπηρεσιών ασφαλείας έως ότου ολοκληρωθεί η τεχνική διερεύνηση και δημοσιοποιηθούν πλήρεις λίστες θυμάτων.
Με βάση τα μέχρι στιγμής επιβεβαιωμένα δεδομένα, κάθε αναφορά σε ελληνική υπηκοότητα μέλους πληρώματος θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη έως την έκδοση επίσημων ανακοινώσεων. Το Crisis Monitor συνεχίζει να παρακολουθεί την υπόθεση, αξιολογώντας τόσο τα τεχνικά πορίσματα όσο και τις γεωπολιτικές επιπτώσεις που ενδέχεται να προκύψουν από ένα γεγονός με σαφή χαρακτηριστικά υψηλού ρίσκου και διεθνούς σημασίας.
