Την προληπτική καθήλωση 6000 αεροσκαφών Airbus Α320 ανακοίνωσε η εταιρία, μετά από οδηγία της EASA που βασίστηκε στον έλεγχο της FAA, αφού εντοπίστηκε πρόβλημα στον πίνακα οργάνων σε πτήση της JetBlue τον Οκτώβριο, από το Μεξικό στις ΗΠΑ, όταν το αεροσκάφος έχασε απότομα ύψος με αποτέλεσμα τον τραυματισμό πολλών επιβατών.
Σύμφωνα με τον έλεγχο της FAA και των αρχών του Μεξικού διαπιστώθηκε ότι τα δεδομένα πτήσης αλοιώθηκαν και χάθηκαν εντελώς, προκαλώντας δυσλειτουργία στον αυτόματο πιλότο με αποτέλεσμα την απροειδοποίητη και μεγάλη απώλεια ύψους.
Η διεεύνηση ήταν άμεση και το πρόβλημα εντοπίστηκε στην έκδοση του λογισμικού που “φοράει” η βασική έκδοση των Α320. Σύμφωνα με την Airbus το ζήτημα επιλύεται με αναβάθμιση του λογισμικού. Οι αρχές σε ΗΠΑ και Ευρώπη εξλέδωσαν αποφάσεις διατάσσοντας την άμεση προληπτική καθήλωση όλων των αεροσκαφών που επηρεάζονται ώστε να εκτελεστεί η αναβάθμιση λογισμικού πριν από την επόμενη πτήση τους.
Σύμφωνα με τελευταία στοιχεία η ευαλωτότητα επηρεάζει επίσης τα Α318, Α319 και τα Α321.
Η σχετική οδηγία που εξέδωσε ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την Ασφάλεια της Αεροπορίας, καθηλώνει από σήμερα, τα συγκεκριμένα αεροσκάφη, τα οποία θα επιτρέπεται να μεταφέρουν επιβάτες μόνο αφότου επιδιορθωθούν. Πτήσεις χωρίς επιβάτες θα επιτρέπονται προκειμένου να μεταφερθούν στις προκαθορισμένες εγκαταστάσεις για την επιδιόρθωσή τους.
Πως θα λυθεί το πρόβλημα
Συνολικά επηρεάζεται το 50% του στόλου A320 της Airbus στην Ευρώπη, που αντιστοιχεί περίπου σε 6000 αεροσκάφη. Τέτοια αεροσκάφη διαφέτουν τόσο η Aegean όσο και η SkyExpress, η δεύτερη πάντως ανακοίνωσε ότι δεν επηρεάζεται. Οι επιπτώσεις στο πτητικό έργο των εταιριών, παρ’ όλα αυτά αναμένονται περιορισμένες και ελεγχόμενες, καθώς οι αναβαθμίσεις πραγματοποιούνται εντός τριών ωρών, χρόνος που επαρκεί για την άμεση επαναλειτουργία τους, καθώς το μεγαλύτερο μέρος ολοκλληρώθηκε σε νυχτερινές ώρες και κατά το downtime των αεροσκαφών.
Σύμφωνα με τελευταία στοιχεία για περίπου 5.100 αεροσκάφη Airbus το ζήτημα μπορεί να αντιμετωπιστεί με μια σχετικά απλή ενημέρωση λογισμικού, η οποία συνήθως διαρκεί περίπου τρεις ώρες. Ωστόσο, τα υπόλοιπα 900 αεροσκάφη, τα οποία είναι παλαιότερες εκδόσεις, θα χρειαστεί να αντικαταστήσουν φυσικά τους ενσωματωμένους υπολογιστές τους και δεν θα επιτραπεί να μεταφέρουν επιβάτες ξανά μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Η διάρκεια της εργασίας θα εξαρτηθεί από τη διαθεσιμότητα των υπολογιστών αντικατάστασης.
Η Airbus ανέφερε ότι αναγνωρίζει πως αυτό θα οδηγήσει σε «λειτουργική αναστάτωση για επιβάτες και πελάτες» και έχει ζητήσει συγγνώμη.
Η αναλύτρια αεροπορικών θεμάτων Σάλι Γκέθιν δήλωσε στο BBC News ότι η κατάσταση είναι «κάθε άλλο παρά συνηθισμένη», σημειώνοντας πως η αναστάτωση για τους επιβάτες θα εξαρτηθεί από τις «διαφορετικές προσεγγίσεις» που θα ακολουθήσουν οι αεροπορικές εταιρίες για την αναβάθμιση του λογισμικού τους.
Οι εταιρίες θα επωμιστούν επιπλέον κόστη, κυρίως καυσίμων και ωρών πτήσης για επαναπατρισμό αεροσκαφών χωρίς επιβάτες και την αναπλήρωση αεροσκαφών που θα αποσυρθούν προσωρινά. Ακόμα δεν είναι σαφές ποιό είναι το κόστος αυτός και αν προβλέπονται ρήτρες από ασφαλιστικές εταιρίες ή ανάλτησης από την Airbus.
Η πτήση της JetBlue
Το περιστατικό που προκάλεσε τη μεγάλη αυτή επιχείρηση επισκευής αφορούσε ένα αεροπλάνο της JetBlue Airways που εκτελούσε πτήση από το Κανκούν του Μεξικού με προορισμό το διεθνές αεροδρόμιο Νιούαρκ Λίμπερτι στο Νιου Τζέρσεϊ στις 30 Οκτωβρίου. Η πτήση 1230 πραγματοποίησε αναγκαστική προσγείωση στην Τάμπα της Φλόριντα. Αρκετοί άνθρωποι μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο, καθώς το Airbus A320 έχασε απότομα ύψος, έπειτα από πρόβλημα στον έλεγχο πτήσης.
Η ανακοίνωση της Airbus
Η Airbus στην ανακοίνωσή της για το πρόβλημα που έχει προκύψει με το λογισμικό αναφέρει: «Η ανάλυση ενός πρόσφατου συμβάντος που αφορούσε ένα αεροσκάφος της οικογένειας A320 αποκάλυψε ότι η έντονη ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να αλλοιώσει δεδομένα κρίσιμα για τη λειτουργία των συστημάτων ελέγχου πτήσης.
Κατά συνέπεια, η Airbus εντόπισε σημαντικό αριθμό αεροσκαφών της οικογένειας A320 που βρίσκονται επί του παρόντος σε υπηρεσία και ενδέχεται να επηρεαστούν.
Η Airbus συνεργάστηκε προληπτικά με τις αεροπορικές αρχές για να ζητήσει την άμεση λήψη προληπτικών μέτρων από τους αερομεταφορείς μέσω μιας ειδοποίησης προς τους αερομεταφορείς (AOT) με σκοπό την εφαρμογή της διαθέσιμης προστασίας λογισμικού και/ή υλικού και τη διασφάλιση της ασφάλειας πτήσης του στόλου. Αυτή η AOT θα αντικατοπτρίζεται σε μια οδηγία έκτακτης αεροναυτιλίας από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA).
Η Airbus αναγνωρίζει ότι αυτές οι συστάσεις θα οδηγήσουν σε διαταραχές στις πτήσεις για τους επιβάτες και τους πελάτες. Ζητούμε συγγνώμη για την ταλαιπωρία που προκαλείται και θα συνεργαστούμε στενά με τους αερομεταφορείς, διατηρώντας την ασφάλεια ως την πρώτη και υπέρτατη προτεραιότητά μας».
Η ανάλυση του προβλήματος
Το πρόβλημα που εντοπίστηκε στα αεροσκάφη A320 αφορά ένα τμήμα λογισμικού υπολογιστών το οποίο υπολογίζει το υψόμετρο του αεροσκάφους.
Η Airbus ανακάλυψε ότι, σε μεγάλα ύψη, τα δεδομένα αυτού του λογισμικού μπορούν να αλλοιωθούν από την έντονη ακτινοβολία που εκπέμπει περιοδικά ο Ήλιος.
Αυτό οδήγησε στο περιστατικό του Οκτωβρίου, κατά το οποίο ένα αεροσκάφος έχασε ξαφνικά ύψος — αν και ο κατασκευαστής δήλωσε ότι ήταν η μοναδική φορά που συνέβη τέτοιο συμβάν.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας (Easa) εξέδωσε επείγουσα οδηγία αξιοπλοΐας, διατάσσοντας να επιλυθεί το πρόβλημα προτού κάθε αεροσκάφος μπορέσει να μεταφέρει ξανά επιβάτες.
Θα επιτρέπονται μόνο οι λεγόμενες «πτήσεις μεταφοράς» (ferry flights), χωρίς επιβάτες, ώστε τα αεροσκάφη να μεταφέρονται σε εγκαταστάσεις συντήρησης.
Η οικογένεια A320 είναι αυτό που αποκαλείται «fly-by-wire» αεροσκάφη. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει άμεση μηχανική σύνδεση ανάμεσα στα χειριστήρια του πιλοτηρίου και τα μέρη του αεροσκάφους που ελέγχουν τη πτήση· οι ενέργειες του πιλότου επεξεργάζονται από υπολογιστή.
