Σε τροχιά για τη χειρότερη εβδομάδα του μήνα βρίσκονται οι αγορές διεθνώς, καθώς οι προσδοκίες για μειώσεις επιτοκίων έχουν τριμαριστεί, η οικονομική ευρωστία των ΗΠΑ θολώνει, το αφήγημα της AI τίθεται σε reality check και οι υποβόσκουσες γεωπολιτικές και γεωοικονομικές εντάσεις ασκούν επίσης επιρροή στη διάθεση ανάληψης ρίσκου.
Παράλληλα, η υποχώρηση κρύπτο, χρυσού και αποδόσεων στα ομόλογα καταδεικνύει φυγή επενδυτών από assets που έχουν δώσει υψηλές αποδόσεις και αναζητούν σταθερότητα και καταφύγιο και εργαλεία αντιστάθμισης, περιορίζοντας το εύρος της έκθεσης συνολικά.
Ο MSCI All Country World έχει υποχωρήσει κατά 3% αυτή την εβδομάδα, εξέλιξη που τον φέρνει σε τροχιά για τη βαθύτερη εβδομαδιαία διόρθωση από τις 4 Απριλίου, όταν οι δασμοί του νυν Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναστάτωσαν τις αγορές. Στην Ασία, οι μετοχές σημειώνουν πτώση 1,7%, επίσης στην πορεία για τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία κάμψη από τον Απρίλιο, μετά τη βουτιά της Wall Street.
Το επενδυτικό κλίμα επιβαρύνεται περαιτέρω από την υποχώρηση των κρυπτονομισμάτων, με το Bitcoin να βρίσκεται κάτω από τα 86.000 δολάρια, στοιχείο που σηματοδοτεί διάθεση μείωσης ρίσκου και στις πιο «θερμές» γωνιές της αγοράς. Αν και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στις ΗΠΑ δείχνουν προσπάθεια σταθεροποίησης, με τα futures του S&P 500 να κινούνται σε μικρή άνοδο μετά την πτώση του βασικού δείκτη στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο, το υπόβαθρο παραμένει εύθραυστο. Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα εγκατέλειψαν μέρος των πρόσφατων κερδών, με την απόδοση του 10ετούς να κινείται ελαφρά υψηλότερα, στο 4,09%, ενώ οι ευρωπαϊκές μετοχές προδιαγράφονται πτωτικές.
Η δυναμική που οδήγησε τη φετινή άνοδο –η εκρηκτική αισιοδοξία γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και η ισχυρή κερδοφορία του τεχνολογικού κλάδου– δείχνει να χάνει έδαφος, καθώς η αγορά αμφισβητεί τη δυνατότητα των εταιριών να μετατρέψουν τις τεράστιες κεφαλαιουχικές δαπάνες σε βιώσιμη, μακροχρόνια ανάπτυξη κερδών. Η αβεβαιότητα ενισχύεται από την διαίρεση εντός της Fed, καθώς αμφισβητείται πλέον η προοπτική νέας μείωσης επιτοκίων, με τις πρόσφατες δηλώσεις αξιωματούχων να δείχνουν ξεκάθαρη ανησυχία για τον κίνδυνο πρόωρης χαλάρωσης. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η άνοδος της μεταβλητότητας και η ευρύτερη διόρθωση σε μετοχές, crypto και εμπορεύματα παραπέμπουν σε φάση αναπροσαρμογής προσδοκιών μετά από ένα παρατεταμένο ράλι.
Στα ύψη η μεταβλητότητα – Roller-coster η Wall
Στις ΗΠΑ, ο S&P 500 κατέγραψε νέα πτώση, φθάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο και διαμορφώνοντας πλέον συνολική διόρθωση 5% από το πρόσφατο υψηλό του. Την Πέμπτη, ο δείκτης σημείωσε ενδοσυνεδριακή αναστροφή της τάξης του 3,6%, τη μεγαλύτερη από το αποκορύφωμα της «ταραχής των δασμών» τον Απρίλιο, σύμφωνα με στοιχεία της Bloomberg. Το πλήγμα στον τεχνολογικό κλάδο ήταν ιδιαίτερα έντονο, με τη Nvidia –σύμβολο της παγκόσμιας άνθησης στην AI– να υποχωρεί κατά 3,2%, ασκώντας πίεση σε όλο το φάσμα των μετοχών υψηλής ανάπτυξης.
Ιστορικά, παρόμοια επεισόδια βίαιων αναστροφών δεν σηματοδότησαν απαραίτητα είσοδο σε παρατεταμένες πτωτικές αγορές. Ο John Flood της Goldman Sachs επισημαίνει ότι από το 1957 έχουν καταγραφεί μόλις οκτώ συνεδριάσεις όπου ο S&P 500 άνοιξε με άνοδο άνω του 1% και έκλεισε στο κόκκινο, όπως συνέβη την Πέμπτη. Στις περιπτώσεις αυτές, η μέση απόδοση την επόμενη ημέρα και την επόμενη εβδομάδα ήταν θετική, με κέρδη τουλάχιστον 2,3%, ενώ τον επόμενο μήνα η μέση άνοδος έφθανε το 4,7%. Παρά αυτά τα ενθαρρυντικά ιστορικά στοιχεία, η τρέχουσα πίεση στις μετοχές και η ευρύτερη μεταβλητότητα αποτυπώνουν ένα περιβάλλον αυξημένης νευρικότητας.
Ο δείκτης μεταβλητότητας Cboe Volatility Index (VIX) σκαρφάλωσε στο 26,42, το υψηλότερο επίπεδο από τον Απρίλιο. Ωστόσο, δεν έκλεισε στο ενδοσυνεδριακό υψηλό του, ένδειξη ότι η αγορά δεν έχει περάσει ακόμη σε κατάσταση πανικού, όπως σημείωσε ο Chris Murphy της Susquehanna. Η έξαρση της μεταβλητότητας συνέπεσε με τη λήξη παραγώγων ονομαστικής αξίας περίπου 3,1 τρισ. δολαρίων, γεγονός που παραδοσιακά επιτείνει τις κινήσεις αναδιάρθρωσης θέσεων και ενισχύει τις ταλαντώσεις τιμών.
Reality check για το AI
Η τεχνητή νοημοσύνη αποτέλεσε τον βασικό μοχλό της φετινής ανόδου στις αγορές, τροφοδοτώντας ένα ράλι σε μετοχές που σχετίζονται με ημιαγωγούς, υποδομές cloud, data centers και λογισμικό. Όμως, όσο οι αποτιμήσεις απομακρύνονται από τα ιστορικά τους μέσα, τόσο εντονότερα τίθεται το ερώτημα αν οι προεξοφλημένες ροές κερδών είναι ρεαλιστικές. Η διόρθωση της Nvidia, παρ’ ότι η εταιρία συνεχίζει να εμφανίζει ισχυρή ζήτηση και ισχυρό guidance, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αγοράς που έχει χτίσει υπερβολικές προσδοκίες στην κορυφή του κύκλου.
Η Charlotte Daughtrey, investment director μετοχών στη Federated Hermes, σημείωσε ότι «η αγορά βρέθηκε υπό πίεση αυτή την εβδομάδα καθώς η επενδυτική ψυχολογία υποχώρησε, με ολοένα και περισσότερα ερωτήματα να αναδύονται γύρω από τη βιωσιμότητα της άνθησης της τεχνητής νοημοσύνης». Παρότι, όπως επισημαίνει, οι περισσότεροι αναλυτές βλέπουν την κίνηση ως διορθωτική και όχι ως απαρχή παρατεταμένης bear market, η ουσία είναι ότι ο κύκλος της άνευ όρων αισιοδοξίας γύρω από την AI δείχνει να ολοκληρώνεται, αφήνοντας χώρο σε πιο επιλεκτική και απαιτητική αποτίμηση.
Η Fed περιορίζει το ανοδικό σενάριο
Στο μακροοικονομικό μέτωπο, η δημοσίευση μιας επί μακρόν καθυστερημένης έκθεσης της αμερικανικής κυβέρνησης για την αγορά εργασίας έδειξε ότι η δημιουργία θέσεων εργασίας ενισχύθηκε τον Σεπτέμβριο, την ώρα που το ποσοστό ανεργίας σημείωσε άνοδο. Η εικόνα αυτή παραπέμπει σε αγορά εργασίας που σταθεροποιείται μετά τη φάση υπερθέρμανσης, χωρίς όμως να δίνει ακόμη σαφή σήματα εξασθένησης. Τα στοιχεία δημοσιοποιήθηκαν μία ημέρα μετά τη δημοσίευση των πρακτικών της τελευταίας συνεδρίασης της Fed, όπου αποτυπώθηκε μια βαθιά διχασμένη επιτροπή αναφορικά με την ανάγκη νέας μείωσης επιτοκίων.
Ένας από τους κυβερνήτες της Fed, ο Michael Barr, υπογράμμισε ότι η κεντρική τράπεζα πρέπει να προχωρήσει με μεγάλη προσοχή σε τυχόν περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων, δεδομένου ότι ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο. Η πρόεδρος της Fed του Κλίβελαντ, Beth Hammack, τόνισε ότι η υπερβολική στήριξη της αγοράς εργασίας μέσω γρήγορων μειώσεων θα μπορούσε να παρατείνει την περίοδο υπερβάλλοντος πληθωρισμού και να αυξήσει τους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Ο ομόλογός της στο Σικάγο, Austan Goolsbee, εμφανίστηκε επίσης επιφυλακτικός απέναντι σε νέα μείωση τον Δεκέμβριο.
Οι αγορές σήμερα
Τα futures του S&P 500 σημείωναν άνοδο 0,4% στις 6:53 π.μ. ώρα Λονδίνου, υποδηλώνοντας προσπάθεια τεχνικής αντίδρασης μετά τη διόρθωση. Τα συμβόλαια του Nasdaq 100 κινούνται επίσης ανοδικά, κατά 0,2%, αποτυπώνοντας πιο συγκρατημένο τόνο για τον τεχνολογικό κλάδο.
Ο MSCI Asia Pacific υποχώρησε κατά 1,7%, καθώς οι ασιατικές αγορές ακολούθησαν τη Wall Street στη φάση απομόχλευσης. Στο Χονγκ Κονγκ, ο Hang Seng κατέγραψε πτώση 1,9%, ενώ ο Shanghai Composite στη Σανγκάη υποχώρησε κατά 2,3%.
Στην Ευρώπη, τα futures του Euro Stoxx 50 κινούνταν 1,5% χαμηλότερα, δείχνοντας ότι το ευρωπαϊκό άνοιγμα θα είναι σαφώς αρνητικό.
Στις αγορές συναλλάγματος, ο δείκτης Bloomberg Dollar Spot υποχώρησε κατά 0,1%, καθώς οι επενδυτές περιόρισαν ελαφρά τις καθαρές τοποθετήσεις στο δολάριο. Το ευρώ ενισχύθηκε κατά 0,1% και διαμορφώθηκε στα 1,1541 δολάρια, ενώ το ιαπωνικό γιεν κινήθηκε επίσης ελαφρώς ανοδικά, κατά 0,2%, στα 157,18 γιεν ανά δολάριο, παρά τις γενικότερες πιέσεις που αντιμετωπίζει. Το offshore γουάν παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητο, στα 7,1159 ανά δολάριο, ενώ η στερλίνα κέρδισε 0,1%, στα 1,3091 δολάρια, δείχνοντας περιορισμένη αλλά σταθερή ενίσχυση.
Στα κρυπτονομίσματα, η διόρθωση έχει αποκτήσει δυναμική: Το Bitcoin υποχώρησε κατά 1,9% και διαμορφώθηκε στα 85.534,79 δολάρια, συνεχίζοντας ένα μοτίβο αυξανόμενης μεταβλητότητας και δοκιμάζοντας την αντοχή των επενδυτών υψηλού ρίσκου. Το Ether κινήθηκε ακόμη πιο έντονα πτωτικά, με απώλειες 2,9%, στα 2.792,79 δολάρια, αντικατοπτρίζοντας πιο επιθετική ρευστοποίηση σε δευτερεύοντα crypto assets σε σχέση με τον «πρωταθλητή» του χώρου.
Ομόλογα
Στις αγορές κρατικού χρέους, η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη, στο 4,09%, έχοντας ωστόσο εγκαταλείψει μέρος των πρόσφατων κερδών των τιμών που είχαν προκύψει από τη φυγή προς την ασφάλεια. Στην Ιαπωνία, η απόδοση του 10ετούς υποχώρησε κατά 3,5 μονάδες βάσης, στο 1,780%, γεγονός που αντανακλά τις παρεμβάσεις πολιτικής και το μείγμα μεταξύ δημοσιονομικής χαλάρωσης και νομισματικής αβεβαιότητας. Στην Αυστραλία, η απόδοση του 10ετούς παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη, γύρω στο 4,46%, υποδεικνύοντας μια πιο σταθερή αλλά υψηλή καμπύλη αποδόσεων για την περιφέρεια Ασίας–Ειρηνικού.
Εμπορεύματα: Στο κόκκινο πετρέλαιο και χρυσός
Στα εμπορεύματα, το πετρέλαιο οδεύει σε εβδομαδιαίες απώλειες της τάξης του 2%. Το Brent διαπραγματεύεται κάτω από τα 63 δολάρια το βαρέλι, ενώ το West Texas Intermediate (WTI) υποχώρησε κατά 1,2%, στα 58,29 δολάρια το βαρέλι. Η κίνηση αυτή αντανακλά αφενός τις μειωμένες προσδοκίες ζήτησης, αφετέρου την προσαρμογή της αγοράς στις γεωπολιτικές εξελίξεις, καθώς ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι συμφώνησε να εργαστεί για ειρηνευτικό σχέδιο την ίδια ώρα που οι αμερικανικές κυρώσεις σε δύο ρωσικούς ενεργειακούς κολοσσούς αναμένεται να τεθούν σε ισχύ.
Ο χρυσός, αντί να λειτουργήσει ως κλασικό καταφύγιο, υποχωρεί επίσης, με την τιμή spot να υποχωρεί κατά 1,1%, στα 4.034,24 δολάρια η ουγγιά. Η παράλληλη υποχώρηση του χρυσού και των μετοχών δείχνει ότι, σε αυτή τη φάση, οι επενδυτές δεν μεταφέρουν κεφάλαια μαζικά από τα ριψοκίνδυνα assets στα αμυντικά, αλλά επιλέγουν γενικευμένη μείωση έκθεσης και αυξημένη ρευστότητα.
Οργασμός deals εν μέσω αβεβαιότητας
Παρά την ευρύτερη νευρικότητα, οι εταιρικές συμφωνίες συνεχίζονται με υψηλό ρυθμό. Η Abbott Laboratories συμφώνησε να εξαγοράσει την εταιρία ελέγχων καρκίνου Exact Sciences, σε συμφωνία συνολικής αξίας περίπου 21 δισ. δολαρίων, τη μεγαλύτερη στον κλάδο υγείας τα τελευταία δύο χρόνια. Η GE HealthCare Technologies ανακοίνωσε την εξαγορά της Intelerad, εταιρίας λογισμικού ιατρικής απεικόνισης, έναντι 2,3 δισ. δολαρίων σε μετρητά, ενισχύοντας την παρουσία της στη διαγνωστική AI.
Η OpenAI προχωρά σε στρατηγική συνεργασία με τη Hon Hai Precision Industry (Foxconn), με στόχο τον σχεδιασμό και την κατασκευή εξειδικευμένου hardware για data centers, κίνηση που υποστηρίζει την επόμενη φάση ανάπτυξης των υπολογιστικών της υποδομών. Στην Ευρώπη, η Veolia Environnement ανακοίνωσε συμφωνία για την εξαγορά της Clean Earth από την Enviri, με αποτίμηση επιχείρησης 3 δισ. δολαρίων, διευρύνοντας το αποτύπωμά της στην επεξεργασία επικίνδυνων αποβλήτων στις ΗΠΑ. Αντίθετα, η νοτιοκορεατική Pinkfong Co. είδε τη μετοχή της να υποχωρεί έως τα 35.050 γουόν, σημειώνοντας πτώση 7,7% σε σχέση με την τιμή της αρχικής δημόσιας προσφοράς.
Οι αγορές διορθώνουν – Η αλλαγή τάσης απέχει
Το επόμενο διάστημα θα κριθεί από τρεις βασικούς άξονες: Την ικανότητα των εταιριών AI να αποδείξουν με αριθμούς τις προσδοκίες που έχουν ενσωματωθεί στις αποτιμήσεις τους, την ισορροπία που θα επιδιώξει η Federal Reserve ανάμεσα στην καταπολέμηση του πληθωρισμού και τη στήριξη της οικονομίας, και την ένταση των γεωπολιτικών και ενεργειακών πιέσεων. Προς το παρόν, το κυρίαρχο αφήγημα μεταξύ των αναλυτών είναι ότι η κίνηση έχει χαρακτήρα διόρθωσης έπειτα από ένα ανοδικό overshooting.
Ωστόσο, οι έντονες ενδοσυνεδριακές αναστροφές, η άνοδος του VIX και η παράλληλη διόρθωση σε μετοχές, κρυπτονομίσματα και εμπορεύματα δείχνουν ότι οι επενδυτές αντιμετωπίζουν πλέον τις αγορές με μεγαλύτερη δυσπιστία απέναντι σε κάθε ανοδική κίνηση. Οι επόμενες εβδομάδες, με νέες ανακοινώσεις μακροοικονομικών στοιχείων και παρεμβάσεις κεντρικών τραπεζών, θα είναι καθοριστικές για το αν η τρέχουσα φάση θα παραμείνει μια «υγιής» διόρθωση μέσα σε ανοδικό κύκλο ή αν θα σηματοδοτήσει την αρχή μιας πιο δομικής επανεκτίμησης κινδύνου.
