Με σαφές μήνυμα προς την Ευρώπη και την Τουρκία, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε για πρώτη φορά δημοσίως σε τερματισμό της έμμεσης ροής ρωσικού φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά μέσω τρίτων χωρών, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε “πίσω πόρτα” υπονομεύει τη στρατηγική ενεργειακής ανεξαρτησίας της ηπείρου.Μιλώντας στο συνέδριο P-TEC (Partnership for Transatlantic Energy and Climate Cooperation) που πραγματοποιείται στην Αθήνα, ο κ. Μητσοτάκης έδωσε το στίγμα της ελληνικής ενεργειακής πολιτικής, υπογραμμίζοντας πως η Ελλάδα έχει πλέον αναδειχθεί σε κομβικό πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας και διαμετακομιστικό κόμβο για το φυσικό αέριο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
«Όχι ρωσικό αέριο από την πίσω πόρτα»
«Η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να εισάγει ρωσικό αέριο από την πίσω πόρτα μέσω τρίτων χωρών, όπως η Τουρκία», δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός, προσθέτοντας πως η στρατηγική αυτή «αναιρεί τις θυσίες και τις αποφάσεις που λάβαμε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επεσήμανε ότι η ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης δεν είναι μόνο ζήτημα οικονομικό, αλλά βαθιά γεωπολιτικό: «Η ενεργειακή πολιτική είναι ζήτημα κυριαρχίας και σταθερότητας. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε σε καμία χώρα να χρησιμοποιεί το φυσικό αέριο ως μοχλό πολιτικής πίεσης», ανέφερε, αφήνοντας σαφές υπονοούμενο για τον ρόλο της Μόσχας στην περιοχή.
Η Ελλάδα ως φυσική πύλη LNG
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε πως η Ελλάδα έχει ήδη αναδειχθεί στη φυσική πύλη εισόδου του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, μέσα από μια αλυσίδα έργων που ενισχύουν τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο.
Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στους τερματικούς σταθμούς της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης, στη διασύνδεση Ελλάδας–Βουλγαρίας (IGB), καθώς και στα σχέδια νέων υποδομών που θα επιτρέψουν τη ροή LNG προς Ρουμανία, Ουγγαρία και Ουκρανία.
«Η Ελλάδα σήμερα δεν είναι μόνο καταναλωτής. Είναι διανομέας, κόμβος, εγγυητής ενεργειακής σταθερότητας. Και το αποδεικνύει στην πράξη», σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας ότι οι υποδομές που έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια «μετατρέπουν τη χώρα από ενεργειακά ευάλωτη σε ενεργειακά κρίσιμο παράγοντα για όλη την περιοχή».
Η συμφωνία AKTOR–ΔΕΠΑ–Venture Global και ο νέος ρόλος της Ελλάδας
Η παρέμβαση του πρωθυπουργού ήρθε λίγες ώρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας του σχήματος AKTOR–ΔΕΠΑ με την αμερικανική Venture Global, ενός από τους μεγαλύτερους παραγωγούς LNG στις ΗΠΑ. Το deal, διάρκειας 20 ετών, προβλέπει τη μεταφορά σημαντικών ποσοτήτων υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την Ουκρανία, με σημείο διέλευσης την Ελλάδα και χρήση των υποδομών του Κάθετου Διαδρόμου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η συμφωνία προβλέπει ετήσια εξαγωγή περίπου 700 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων LNG, που θα μεταφέρονται με ειδικά πλοία και θα διοχετεύονται σταδιακά στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Η συμφωνία υπεγράφη παρουσία των υπουργών Ενέργειας και Εσωτερικών των ΗΠΑ, του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και της Αμερικανίδας πρέσβειρας στην Αθήνα, Kimberly Guilfoyle.
Όπως σημείωσε ο πρωθυπουργός, πρόκειται για «μια συνεργασία που επιβεβαιώνει την εμπιστοσύνη των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα και αναδεικνύει τη στρατηγική μας θέση στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης».
Ενεργειακή διπλωματία και γεωπολιτική σταθερότητα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη εμβάθυνσης της διατλαντικής συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας, επισημαίνοντας ότι η μετάβαση σε καθαρότερες πηγές ενέργειας «δεν μπορεί να γίνει χωρίς ασφάλεια εφοδιασμού».
«Η πράσινη μετάβαση και η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι έννοιες αντίθετες. Είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η Ευρώπη πρέπει να προστατεύσει την ενεργειακή της ανεξαρτησία, χωρίς να υπονομεύει τη βιωσιμότητα της οικονομίας της», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Επιπλέον, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει επενδύσει σημαντικά στην περιφερειακή συνεργασία, τόσο μέσω των αγωγών φυσικού αερίου όσο και των ηλεκτρικών διασυνδέσεων με Κύπρο, Ισραήλ και Αίγυπτο, που θα επιτρέψουν στο μέλλον τη μεταφορά καθαρής ενέργειας από τη Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη.
«Ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος: να καταστεί η Ελλάδα ενεργειακός κόμβος, που θα συνδέει τρεις ηπείρους και θα υπηρετεί την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρης της Ευρώπης», τόνισε.
Η επόμενη μέρα του P-TEC
Το συνέδριο P-TEC, στο οποίο συμμετέχουν υπουργοί, αξιωματούχοι, στελέχη εταιρειών ενέργειας και επενδυτές από Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες, αποτέλεσε για την Αθήνα μια ευκαιρία να επιβεβαιώσει τη στρατηγική της θέση στο επίκεντρο της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής.
Στο περιθώριο των εργασιών, πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και εκπροσώπων αμερικανικών ενεργειακών ομίλων, με αντικείμενο επενδύσεις σε νέες υποδομές LNG, αποθήκευσης και μεταφοράς ενέργειας.
Ο πρωθυπουργός έκλεισε την ομιλία του στέλνοντας μήνυμα ευρωπαϊκής ενότητας:
«Η Ελλάδα δεν θέλει να είναι απλώς ένας κρίκος στην αλυσίδα. Θέλει να είναι ο κόμβος που συνδέει, σταθεροποιεί και ενώνει. Όχι μόνο ενεργειακά, αλλά και πολιτικά. Γιατί η ενεργειακή ασφάλεια σημαίνει και πολιτική ανεξαρτησία.»
