Στη Μαδρίτη, ξεκίνησε ο νέος γύρος επαφών ΗΠΑ – Κίνας για την εκτόνωση του εμπορικού πολέμου, ενώ τις τελευταίες ώρες Πεκίνο και Ουάσιγκτον φάνηκαν να εκδηλώνουν διάθεση κλιμάκωσης με δηλώσεις και ανακοινώσεις.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα ξεκίνησαν την Κυριακή έναν νέο γύρο εμπορικών συνομιλιών στην ισπανική πρωτεύουσα, τη Μαδρίτη, εν μέσω των απαιτήσεων της Ουάσιγκτον προς τους Ευρωπαίους συμμάχους της να επιβάλουν δασμούς στο Πεκίνο για τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, καθώς και την κίνηση της Κίνας να ξεκινήσει έρευνα ανταγωνισμού για τα αμερικανικά μικροτσίπ.
Η επιλογή της Μαδρίτης δεν είναι τυχαία. Προηγουμένως οι δύο πλευρές συναντώνταν στη Γενεύη. Η στάση του Ισπανού πρωθυπουργού, που διατήρησε ανοιχτούς διαύλους με το Πεκίνο και οι κινήσεις του διεθνή γεωοικονομική και γεωπολιτική σκακιέρα, μεταξύ των οποίων και η άρνηση συμμόρφωσης με την οδηγία του NATO για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5%, έδωσαν στον Σάντσεθ την έξωθεν καλή μαρτυρία.
Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Άλμπαρες υποδέχθηκε τις δύο αντιπροσωπείες στο υπουργείο Εξωτερικών στη Μαδρίτη, όπου πραγματοποιήθηκε νέος γύρος εμπορικών διαπραγματεύσεων. «Η ισπανική εξωτερική πολιτική εργάζεται για τον διάλογο και τη συμφωνία. Τιμή μου η εμπιστοσύνη και των δύο στην επιλογή της Μαδρίτης», δήλωσε ο Άλμπαρες στην πλατφόρμα Χ.
Τις τελευταίες ημέρες έχει καταγραφεί μια κλιμάκωση, με την Κινα να ξεκινά έρευνα anti-dumping για αμερικανικά μικροτσίπ, ενώ προηγουμένως είχε απαγορεύσει τη χρήση τους σε εθνικά έργα. Στο μεταξύ ο Τραμπ απείλησε με δασμούς 200% εφόσον η Κίνα δεν διασφαλίσει την απρόσκοπτη προμήθεια σπάνιων γαιών στις ΗΠΑ, ενώ εντάσεις καταγράφονται και στο μέτωπο ΗΠΑ – ΕΕ με αφμορή το πρόστιμο της Κομισιόν στη Google.
Το Crisis Monitor αποκάλυψε ότι, παρ’ όλα αυτά, έχουν ξεκινήσει οι προετοιμασίες για τη Σύνοδο Κορυφής Σι – Τραμπ στην Κίνα στα τέλη Οκτωβρίου – αρχές Νοεμβρίου.
Σε κρίσιμη καμπή
Ο Κινέζος αντιπρωθυπουργός Χε Λιφένγκ και ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ηγούνται των αντιπροσωπειών τους σε κρίσιμες συνομιλίες, με την ανακωχή στους δασμούς για τις κινεζικές εισαγωγές να έχει παραταθεί έως τον Νοέμβριο. Οι συνομιλίες θα διαρκέσουν τέσσερις ημέρες, έως και την Τετάρτη.
Οι συνομιλίες, που αποτελούν την τέταρτη συνάντηση σε διάστημα τεσσάρων μηνών, ξεκίνησαν λίγες ώρες μετά την άφιξη των αντιπροσωπειών στην πρωτεύουσα την Κυριακή, σε μια ακόμη προσπάθεια να αποτραπεί η κατάρρευση των τεταμένων εμπορικών σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας λόγω του εμπορικού πολέμου με δασμούς που έχει εξαπολύσει ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, οι συνομιλίες θα περιλαμβάνουν «καίρια ζητήματα εθνικής ασφάλειας, οικονομίας και εμπορίου αμοιβαίου ενδιαφέροντος, μεταξύ των οποίων το TikTok και η συνεργασία στην αντιμετώπιση δικτύων ξεπλύματος χρήματος που απειλούν τόσο τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και την Κίνα».
Επί τάπητος και το TikTok
Το TikTok αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο απαγόρευσης σε εθνικό επίπεδο στις ΗΠΑ για λόγους εθνικής ασφάλειας.
Το Κογκρέσο των ΗΠΑ ενέκρινε το 2024 διακομματική νομοθεσία που απαιτεί από την ByteDance, τη μητρική εταιρία του TikTok στην Κίνα, να αποεπενδύσει τις δραστηριότητές της στις ΗΠΑ ή να αντιμετωπίσει πλήρη απαγόρευση, λόγω ανησυχιών ότι τα δεδομένα των χρηστών θα μπορούσαν να διαμοιράζονται με το Πεκίνο.
Το timeline των διαπραγματεύσεων
Ωστόσο, με εκτελεστικό διάταγμα τον Ιούνιο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ παρέτεινε κατά 90 ημέρες, έως τις 17 Σεπτεμβρίου, την προθεσμία για την εφαρμογή των μέτρων κατά του TikTok – την τρίτη κατά σειρά καθυστέρηση της ενδεχόμενης απαγόρευσης.
Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εμπορίου κάλεσε την περασμένη εβδομάδα τις ΗΠΑ να επιλύσουν το ζήτημα μέσω διαλόγου, στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού και της διαβούλευσης, καθώς και να διασφαλίσουν «ένα ανοικτό, δίκαιο, αμερόληπτο και μη-διακριτικό επιχειρηματικό περιβάλλον» για τις κινεζικές εταιρίες που δραστηριοποιούνται στις ΗΠΑ.
Στις αρχές Αυγούστου, ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο παρέτεινε την αναστολή των δασμών κατά της Κίνας για ακόμη 90 ημέρες, έως τις 10 Νοεμβρίου.
Ωστόσο, ένας αμοιβαίος δασμός 10% παραμένει σε ισχύ κατά τη διάρκεια της αναστολής.
Οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου είχαν εμπλακεί σε εμπορικό πόλεμο με δασμούς, που ξεκίνησε ο Τραμπ, προκαλώντας αναταράξεις στις αγορές, προτού προχωρήσουν σε αμοιβαία άρση των εξοντωτικών επιβαρύνσεων.
Ο Τραμπ έχει συνάψει συμφωνίες με το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, μεταξύ άλλων χωρών, και συνεχίζει να διεξάγει συνομιλίες με πολλές ακόμη.
Οι τελευταίες συνομιλίες ανάμεσα στο Πεκίνο και την Ουάσιγκτον πραγματοποιούνται εν μέσω αυξανόμενων προσδοκιών ότι Κινέζοι και Αμερικανοί ηγέτες θα μπορούσαν να συναντηθούν τον επόμενο μήνα στο περιθώριο συνόδου του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού στη Νότια Κορέα.
Η προπτική για σύνοδο κορυφής Σι -Τραμπ
Η Κίνα έχει απευθύνει επίσημη πρόσκληση στον Ντόναλντ Τραμπ για μια σύνοδο κορυφής με τον Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, αλλά ο Λευκός Οίκος δεν έχει ακόμη απαντήσει, καθώς οι δύο χώρες παραμένουν σε απόσταση σε ζητήματα εμπορίου και στη ροή φαιντανύλης. Ο Μπέσεντ συναντά εκ νέου τον Χε Λιφένγκ στη Μαδρίτη, σε αυτόν τον τέταρτο γύρο διαπραγματεύσεων, που ορισμένοι εκτιμούν ότι μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για πιθανή επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο, λίγο πριν τη σύνοδο APEC στη Νότια Κορέα στις 31 Οκτωβρίου.
Δύο κορυφαίοι υπουργοί της αμερικανικής κυβέρνησης — ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ — μίλησαν πρόσφατα με τους Κινέζους ομολόγους τους, τροφοδοτώντας εικασίες για μια συνάντηση των δύο προέδρων. Ωστόσο, η ανεπαρκής πρόοδος στις συνομιλίες μειώνει τις πιθανότητες για σύνοδο κορυφής στο Πεκίνο και αυξάνει τις πιθανότητες συνάντησης χαμηλότερου προφίλ στο APEC, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις διαβουλεύσεις.
Αναλυτές όπως η Σάρα Μπέραν, πρώην ανώτερη αξιωματούχος του Λευκού Οίκου για θέματα Κίνας, εκτιμούν ότι οι τηλεφωνικές επαφές και η συνάντηση της Μαδρίτης είναι «ξεκάθαρες προετοιμασίες για μια συνάντηση σε επίπεδο ηγετών», αλλά παραμένει ασαφές αν αυτή θα γίνει στο Πεκίνο ή στο APEC. Ο Ράιαν Χας, ειδικός στην Κίνα από το Brookings Institution, σημειώνει ότι η λογική για μια σύνοδο στο Πεκίνο «διαβρώνεται» λόγω της έλλειψης προόδου, ενώ ο Γκέιμπ Γουάιλνταου της Teneo υπογράμμισε ότι ο Τραμπ απολαμβάνει το τελετουργικό των επισκέψεων υψηλού προφίλ, αλλά δύσκολα θα ταξίδευε χωρίς μια ουσιαστική συμφωνία.
Παράγοντες επισημαίνουν ως βασικό εμπόδιο την αμερικανική απογοήτευση για τη μη αποφασιστική στάση του Πεκίνου στο θέμα της φαιντανύλης. Η Κίνα προσφέρθηκε να δράσει μόνο σε συνδυασμό με την κατάργηση των σχετικών δασμών που έχει επιβάλει ο Τραμπ, ενώ η Ουάσινγκτον απαιτεί πρώτα χειροπιαστά αποτελέσματα πριν από οποιαδήποτε άρση. Παράλληλα, νέες αμερικανικές κινήσεις, όπως η προσθήκη κινεζικών εταιριών σε λίστα ελέγχου εξαγωγών και η πρόσφατη προτροπή του Τραμπ στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ για δασμούς 50%-100% στην Κίνα, περιπλέκουν περαιτέρω το σκηνικό.
Η Κίνα, από την πλευρά της, ανακοίνωσε αντι-ντάμπινγκ έρευνα για ορισμένα αμερικανικά τσιπ, σε απάντηση των αμερικανικών ελέγχων στις εξαγωγές. Ο πρώην πρέσβης Κουί Τιενκάι επισκέφθηκε πρόσφατα την Ουάσινγκτον σε μια προσπάθεια να βελτιώσει τις πιθανότητες συνάντησης, ενώ ο Κινέζος πρωθυπουργός Λι Τσιανγκ αναμένεται τον επόμενο μήνα να παραστεί στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, πιθανόν ανοίγοντας χώρο για υψηλού επιπέδου επαφές.
Παρά τις αβεβαιότητες, ο Λευκός Οίκος δηλώνει ότι ο Τραμπ «είναι ανοιχτός» σε μια συνάντηση με τον Σι, χωρίς ωστόσο ανακοινώσεις για το πού ή πότε θα γίνει. Όπως σχολίασε ο Έβαν Μεντέιρος του Georgetown University, η απόφαση θα κριθεί κυριολεκτικά «στο παρά πέντε», σε μια εσωτερική σύγκρουση ανάμεσα στην επιθυμία του Τραμπ για απτά αποτελέσματα και στην ανάγκη του για το τελετουργικό μιας επίσκεψης κορυφής.
