Υψηλής σημειολογικής, διπλωματικής και στρατηγικής αξίας κίνηση έκανε στην Ανατολική Λιβύη η Τουρκία, καθώς η φρεγάτα TCG Kinaliada κατέπλευσε στη Βεγγάζη, ενώ στην Αθήνα η κυβέρνηση αγωνίζεται να καθυστερήσει την κύρωση του τουρκολιβυκού Μνημονίου από τη Βουλή που ελέγχει ο Χάφαταρ.
Έχοντας εξ αρχής χάσει την Τρίπολη, μετά την απέλαση του πρέσβη στην Ελλάδα -που έγινε ο μεταβατικός πρωθυπουργός της χώρας- η Αθήνα βασιζόταν στην υποστήριξη του Χάφταρ για να περιορίσει τη δυναμική της Τουρκίας στην περιοχή. Ωστόσο, η Άγκυρα όχι μόνο πέτυχε να διευρύνει τις σχέσεις με την Τρίπολη υπογράφοντας Μνημόνιο σε επίπεδο εταιριών πετρελαίου για την εκμετάλλευση των οικοπέδων, σε συνέχεια του τουρκολιβυκού Μνημονίου, υπέγραψε και συμφωνίας στρατιωτικής συνδρομής και ακολούθως -όπως αποδεικνύνεται- προσέγγιση και τον Χάφταρ με τον οποίο ανοίγει νέους λογαριασμούς και αναμένεται άμεσα να κερδίσει την κύρωση των Μνημονίων που υπέγραψε με την Τρίπολη.
Ο Λιβυκός Εθνικός Στρατός (LNA) της ανατολικής Λιβύης, που ευθυγραμμίζεται με τη Βουλή των Αντιπροσώπων στη Βεγγάζη, ανακοίνωσε την Κυριακή ότι ο αναπληρωτής διοικητής του, Σαντάμ Χάφταρ, υποδέχθηκε στο λιμάνι της Βεγγάζης το τουρκικό πολεμικό πλοίο TCG Kinaliada. Η επίσκεψη αυτή θεωρείται ένδειξη βελτίωσης των σχέσεων ανάμεσα στην Άγκυρα και τις ανατολικές λιβυκές αρχές.
Σύμφωνα με τον LNA, η τουρκική αντιπροσωπεία περιλάμβανε τον πρέσβη Γκιουβέν Μπεγκέτς, τον αξιωματούχο του Υπουργείου Άμυνας Ιλκάι Αλτιντάγ και τον Σερκάν Καρμανλίογλου, πρόξενο της Τουρκίας στη Βεγγάζη.
Εκ βάθρων ανατροπή
Η προσέγγιση αυτή έρχεται ύστερα από χρόνια εχθρότητας, σηματοδοτώντας μια δειλή αλλά υπαρκτή αποκατάσταση σχέσεων. Τον Απρίλιο του 2025, ο Σαντάμ Χάφταρ είχε πραγματοποιήσει σπάνιες συνομιλίες στην Άγκυρα με ανώτατους Τούρκους στρατιωτικούς. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι το ανατολικό κοινοβούλιο εξετάζει το ενδεχόμενο να παραχωρήσει στην Τουρκία δικαιώματα έρευνας για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στα λιβυκά ύδατα, αν και δεν έχει ληφθεί ακόμη καμία απόφαση. Η Άγκυρα συζητά επίσης την επαναλειτουργία του προξενείου της στη Βεγγάζη.
Η Λιβύη παραμένει διχασμένη από το 2014, με αντίπαλες διοικήσεις στην ανατολή και τη δύση. Η εκεχειρία που επιτεύχθηκε με τη διαμεσολάβηση του ΟΗΕ τον Οκτώβριο του 2020 σταμάτησε τις μεγάλες συγκρούσεις, ωστόσο οι εθνικές εκλογές έχουν επανειλημμένα καθυστερήσει. Η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας στην Τρίπολη, υπό τον πρωθυπουργό Αμπντούλ-Χαμίντ Ντμπεϊμπά, λειτουργεί παράλληλα με την ανατολική διοίκηση που στηρίζεται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Οι γραμμές του μετώπου έχουν παραμείνει σε γενικές γραμμές αμετάβλητες από την εκεχειρία.
Οι συμφωνίες Άγκυρας – Τρόπλης
Η Τουρκία υπέγραψε συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης και ασφάλειας με την Τρίπολη το 2019 και στη συνέχεια έστειλε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και στρατιωτικούς συμβούλους, συμβάλλοντας στην απόκρουση της επίθεσης του LNA εναντίον της λιβυκής πρωτεύουσας την περίοδο 2019–2020. Εκείνη την εποχή οι σχέσεις με την ανατολή ήταν εχθρικές, και το 2020 οι ανατολικές δυνάμεις είχαν αναχαιτίσει πλοίο που συνδεόταν με την Τουρκία.
Η τουρκική πρεσβεία γνωστοποίησε ότι το TCG Kinaliada επισκέφθηκε το λιμάνι της Τρίπολης την περασμένη εβδομάδα. Σύμφωνα με τουρκικές και λιβυκές ανακοινώσεις, το πλοίο πραγματοποίησε επίσης άσκηση διέλευσης στα ανοικτά της Τρίπολης.
