Την Τρίτη, η Μόσχα επιχείρησε να ψαλιδίσει τις προσδοκίες για μια πολυαναμενόμενη πρόσωπο με πρόσωπο συνάντηση ανάμεσα στον πρόεδρο της Ουκρανίας Volodymyr Zelenskyy και τον Vladimir Putin, παρά τον ενθουσιασμό που είχε προκαλέσει η συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump στον Λευκό Οίκο με κορυφαίους Ευρωπαίους ηγέτες τη Δευτέρα.
Ο Trump προωθεί με ενθουσιασμό την ιδέα μιας τριμερούς συνόδου με τον ίδιο, τον Putin και τον Zelenskyy, θεωρώντας την τον καλύτερο δρόμο για τον τερματισμό του πολέμου του Κρεμλίνου στην Ουκρανία. Ωστόσο, η Ρωσία έδειξε ότι δεν βιάζεται να φτάσει εκεί.
«Βήμα προς βήμα, σταδιακά» λέει ο Lavrov
Σε συνέντευξή του στο κρατικό τηλεοπτικό κανάλι Rossiya-24 την Τρίτη, ο Ρώσος ΥΠΕΞ Sergey Lavrov δήλωσε ότι η Μόσχα δεν αρνείται συνομιλίες με την Ουκρανία – αλλά τόνισε πως οποιαδήποτε σύνοδος κορυφής θα πρέπει να προετοιμαστεί «βήμα προς βήμα, σταδιακά, ξεκινώντας από το επίπεδο των ειδικών και κατόπιν περνώντας από όλα τα απαραίτητα στάδια».
Η προσεκτική γλώσσα της Ρωσίας ακολουθεί, όπως επισημαίνει το Politico, ένα γνώριμο μοτίβο: συναίνεση κατ’ αρχήν, κωλυσιεργία στην πράξη. Παρόμοια κατάσταση εκτυλίχθηκε τον Μάιο, όταν ο Putin πρότεινε συνάντηση με τον Zelenskyy για ειρηνευτικές συνομιλίες, αλλά τελικά έστειλε μια αντιπροσωπεία δεύτερης διαβάθμισης.
Το τηλεφώνημα
Αυτήν τη φορά, ο Trump έφερε τον Putin προ τετελεσμένου, τηλεφωνώντας στον Ρώσο ηγέτη ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες και ο Zelenskyy βρίσκονταν ακόμη στον Λευκό Οίκο. «Στο τέλος των συναντήσεων, κάλεσα τον πρόεδρο Putin και ξεκίνησα τις διευθετήσεις για μια συνάντηση, σε τοποθεσία που θα καθοριστεί, ανάμεσα στον πρόεδρο Putin και τον πρόεδρο Zelenskyy», είπε ο Trump.
«Νομίζω ότι θέλει να κάνει μια συμφωνία. Νομίζω ότι θέλει να κάνει μια συμφωνία για μένα», ακούστηκε να λέει σε ανοιχτό μικρόφωνο στον Γάλλο πρόεδρο Emmanuel Macron, πριν καθίσει στο τραπέζι της πολυμερούς συνάντησης με τον Zelenskyy και τους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες.
Επιφυλακτικότητα
Οι Ρώσοι, ωστόσο, ήταν πιο επιφυλακτικοί ως προς το περιεχόμενο της κλήσης Trump-Putin.
«Ο Putin και ο Trump συζήτησαν την ιδέα ανύψωσης του επιπέδου των άμεσων ρωσο-ουκρανικών διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Yuri Ushakov, προσθέτοντας ότι και οι δύο πρόεδροι «τάχθηκαν υπέρ της συνέχισης των άμεσων διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις αντιπροσωπείες της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Ουκρανίας».
Η κλήση του Trump προς τον Putin ήταν αρκετή για να πυροδοτήσει εικασίες ότι μια πρόοδος στις συνομιλίες μπορεί να είναι κοντά. «Είμαστε έτοιμοι», είπε ο Zelenskyy σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, προσθέτοντας ότι τα σχέδια για μια σύνοδο θα «τυποποιηθούν με κάποιον τρόπο μέσα στην επόμενη εβδομάδα ή δέκα ημέρες».
Υποβάθμιση προσδοκιών
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio χαιρέτισε τη φαινομενική λεκτική διάθεση του Putin για συνομιλίες, δηλώνοντας στο Fox News: «Μόνο το γεγονός ότι ο Putin λέει, “εντάξει, θα συναντηθώ με τον Zelenskyy” – είναι σημαντικό».
Ωστόσο, ο κορυφαίος διπλωμάτης υποβάθμισε τις προσδοκίες. «Δεν είμαστε ακόμα εκεί, αλλά αυτός είναι ο στόχος μας και αυτό είναι κάτι που συζητήθηκε σήμερα, πώς θα φτάσουμε σε αυτό το σημείο», είπε.
Διάλογος και αδιαλλαξία
Κατά τη συνάντησή του με τον Trump στην Αλάσκα την Παρασκευή, ο Putin είπε ότι οι «ρίζες του προβλήματος» της σύγκρουσης με την Ουκρανία πρέπει να αντιμετωπιστούν για να επιτευχθεί μια διαρκής ειρήνη, δείχνοντας για άλλη μια φορά ότι δεν έχει υπαναχωρήσει από τους πολεμικούς του στόχους.
Οι φιλοδοξίες αυτές περιλαμβάνουν μια εκτεταμένη λίστα απαιτήσεων που η Ρωσία δεν έχει καταφέρει να επιβάλει κατά τη διάρκεια του πολέμου, όπως το να γίνει η Ουκρανία ουδέτερο κράτος, να παραχωρήσει επιπλέον εδάφη στην ανατολική χώρα, να μειώσει δραστικά τις ένοπλες δυνάμεις της και να εγκαταλείψει την επιθυμία ένταξης στο ΝΑΤΟ.
Κρίσιμες οι επόμενες 15 ημέρες
Σύμφωνα με τον Γερμανό καγκελάριο Friedrich Merz, ο Trump και ο Putin είχαν συμφωνήσει τηλεφωνικά σε συνάντηση «εντός των επόμενων δύο εβδομάδων». Όμως ακόμα και εκείνος ήταν επιφυλακτικός: «Δεν γνωρίζουμε αν ο Ρώσος πρόεδρος θα έχει το θάρρος να παραστεί σε μια τέτοια σύνοδο. Γι’ αυτό χρειάζεται πειθώ».
«Οι επόμενες 15 ημέρες είναι απολύτως κρίσιμες για να ολοκληρώσουμε τη δουλειά με τους Αμερικανούς και να δώσουμε υπόσταση σε αυτές τις εγγυήσεις ασφαλείας», είπε ο Macron σε συνέντευξή του στο γαλλικό τηλεοπτικό δίκτυο LCI, η οποία δημοσιεύθηκε την Τρίτη.
Η τελική απόφαση του Putin να συμμετάσχει ή όχι στην τριμερή, υποστήριξε ο Macron, θα «ξεκαθαρίσει τις ασάφειες» και θα δείξει αν είναι πράγματι σοβαρός για την ειρήνη.
Προς το παρόν, όμως, το μήνυμα της Μόσχας παραμένει σαφές: μην κρατάτε την αναπνοή σας. Η Ρωσία είναι πρόθυμη να μιλήσει για συνομιλίες, αλλά όχι να δεσμευθεί για σύνοδο κορυφής.
