Την προαναγγελθείσα απόδαση για επιβολή επιπλέον δασμών 25% στην Ινδία ανακοίνωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, λόγω των συνεχιζόμενων αγορών ρωσικής ενέργειας, κλιμακώνοντας την αντιπαράθεση με έναν σημαντικό ασιατικό εταίρο παραμονές της ενεργοποίησης ευρύτερων δασμολογικών μέτρων.
Ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο καθορίζεται ο νέος δασμός, όπως ανακοίνωσε την Τετάρτη ο Λευκός Οίκος, και το οποίο προστίθεται στον ήδη υπάρχοντα δασμό 25% για τις ινδικές εισαγωγές που είχε ανακοινωθεί την προηγούμενη εβδομάδα. Ο υψηλότερος δασμός θα τεθεί σε ισχύ εντός 21 ημερών.
Μετά την ανακοίνωση του Τραμπ, ο δείκτης iShares MSCI India ETF υποχώρησε στα χαμηλότερα επίπεδα της ημέρας. Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν, ενώ η ρουπία Ινδίας παρέμεινε σταθερή στις 87,91 ανά δολάριο στην αγορά εξωτερικού.
Δεδομένης της ταχείας μεταβολής του γεωπολιτικού σκηνικού, η απόφαση Τραμπ για επιβολή τιμωρητικών δασμών στην Ινδία μπορεί να ανακληθεί στο ενδεχόμενο συνεννόησης με τη Ρωσία…
ΗΠΑ-Ινδία: Επιδείνωση σχέσεων λόγω Ρωσίας
Η κίνηση του Τραμπ έγινε λίγες ώρες μετά την αποτυχία των συνομιλιών Ουάσιγκτον-Μόσχας για τον πόλεμο στην Ουκρανία να αποφέρουν άμεσα αποτελέσματα. Ο Πρωθυπουργός της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι δήλωσε ότι η χώρα του στοχοποιείται αδικαιολόγητα από τις ΗΠΑ και υπερασπίστηκε την κατανάλωση ρωσικού πετρελαίου ως απαραίτητη για την οικονομία της Ινδίας. Ο Τραμπ δεν πείστηκε:
«Τροφοδοτούν τη ρωσική πολεμική μηχανή. Και αν συνεχίσουν να το κάνουν, δεν πρόκειται να είμαι ευχαριστημένος», δήλωσε την Τρίτη στο CNBC.
Εκπρόσωπος του ινδικού Υπουργείου Εξωτερικών χαρακτήρισε την ανακοίνωση του Τραμπ «άδικη, αδικαιολόγητη και παράλογη» και δεσμεύτηκε ότι η κυβέρνηση «θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία των εθνικών συμφερόντων».
Η Ινδία παραμένει κορυφαίος εξαγωγικός προορισμός για τις ΗΠΑ
Σύμφωνα με το ΔΝΤ (δεδομένα 2024), οι ΗΠΑ παραμένουν ο σημαντικότερος προορισμός ινδικών εξαγωγών. Ωστόσο, από την Πέμπτη αυξάνονται οι δασμοί σε εισαγωγές από δεκάδες εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας, στο πλαίσιο της προσπάθειας Τραμπ να περιορίσει τα ελλείμματα εμπορικού ισοζυγίου, να ενισχύσει τη βιομηχανική παραγωγή και να αυξήσει τα κρατικά έσοδα.
Ο Ajay Sahai, Γενικός Διευθυντής της Ομοσπονδίας Ινδικών Εξαγωγικών Οργανισμών, χαρακτήρισε την κίνηση των ΗΠΑ «σοβαρό πλήγμα» για τις ινδικές επιχειρήσεις, τονίζοντας ότι παραγγελίες βρίσκονται ήδη σε αναστολή και «αυτό το επιπλέον πλήγμα μπορεί να οδηγήσει τους εξαγωγείς στην απώλεια μακροχρόνιων πελατών».
Διπλωματικό παρασκήνιο
Κυβερνήσεις επιχείρησαν μέχρι την τελευταία στιγμή να εξασφαλίσουν ευνοϊκότερους όρους από την κυβέρνηση Τραμπ. Η Πρόεδρος της Ελβετίας, Karin Keller-Sutter, συναντήθηκε την Τετάρτη με τον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Marco Rubio, σε μια ύστατη προσπάθεια να μειώσει τον δασμό 39% που επιβάλλεται στις ελβετικές εισαγωγές.
Ο Τραμπ δήλωσε ανοιχτός σε περαιτέρω διαπραγματεύσεις, ωστόσο παραμένει αμετακίνητος έναντι συγκεκριμένων εταίρων, όπως η Ινδία. Μετά από μήνες αποτυχημένων συνομιλιών με το Νέο Δελχί, ο Τραμπ επέβαλε μονομερώς τον δασμό 25%, κατηγορώντας την ινδική κυβέρνηση ότι δεν ανοίγει τις αγορές της στα αμερικανικά προϊόντα και επικρίνοντας τη συμμετοχή της στο μπλοκ BRICS. Ιδιαίτερα, η Ινδία αρνείται να αυξήσει τις εισαγωγές γεωργικών προϊόντων για την προστασία των εγχώριων αγροτικών και γαλακτοκομικών τομέων.
Από σύμμαχος σε στόχος
Η απειλή του Τραμπ να επιβάλει δασμούς στον φαρμακευτικό τομέα μπορεί να πλήξει σοβαρά την Ινδία, καθώς οι εξαγωγές φαρμάκων συγκαταλέγονται στις τρεις σημαντικότερες προς τις ΗΠΑ. Η Ινδία εξήγαγε φαρμακευτικά προϊόντα αξίας άνω των 10,5 δισ. δολαρίων το 2024–2025, σύμφωνα με το Υπουργείο Εμπορίου. Ενδεχόμενοι δασμοί στα φάρμακα θα επηρέαζαν άνω του 40% των ινδικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, προσθέτοντας επιπλέον επιβάρυνση στους ήδη υπάρχοντες δασμούς σε χάλυβα, αλουμίνιο και αυτοκίνητα.
Οι ινδικές αρχές παραμένουν σταθερές στις εμπορικές συνομιλίες, χαρακτηρίζοντας τις κυρώσεις του Τραμπ αδικαιολόγητες και κατηγορώντας τις ΗΠΑ και την ΕΕ για υποκρισία, αφού συνεχίζουν τις εισαγωγές ορισμένων ρωσικών προϊόντων.
Πίεση σε Ρωσία και νέες απειλές
Ο Τραμπ χρησιμοποιεί τους δασμούς ως εργαλείο πίεσης για να αναγκάσει τον Ρώσο ηγέτη Βλαντίμιρ Πούτιν να σταματήσει την εισβολή στην Ουκρανία, η οποία διανύει πλέον τον τέταρτο χρόνο. Αν και είχε δηλώσει προεκλογικά το 2024 ότι θα τερμάτιζε τον πόλεμο από την πρώτη ημέρα του στη θητεία, η πραγματικότητα τον διαψεύδει και εκφράζει πλέον δημόσια τη δυσφορία του για την αδυναμία επίτευξης ειρήνης.
Έχει δώσει διορία έως τις 8 Αυγούστου στη Μόσχα για να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός, διαφορετικά θα επιβάλει πρόσθετες κυρώσεις και δευτερογενείς δασμούς σε χώρες που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσική ενέργεια, όπως η Κίνα και η Ινδία.
«Σήματα» από Μόσχα
Το Κρεμλίνο, μέσω δήλωσης συμβούλου του Πούτιν, αναφέρει ότι η συνάντηση μεταξύ του Πούτιν και του Αμερικανού απεσταλμένου Steve Witkoff την Τετάρτη οδήγησε σε «ανταλλαγή σημάτων». Ο Γιούρι Ουσακόφ, σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Ρώσου προέδρου, δήλωσε:
«Από τη δική μας πλευρά μεταβιβάστηκαν κάποια σήματα για το ουκρανικό ζήτημα», ενώ πρόσθεσε ότι «αντίστοιχα σήματα λήφθηκαν και από τον Πρόεδρο Τραμπ.»
Η συνάντηση διήρκεσε σχεδόν τρεις ώρες και σύμφωνα με τον Ουσακόφ ήταν «χρήσιμη και εποικοδομητική». Η Μόσχα αναμένει την αναφορά του Witkoff στον Τραμπ προτού προβεί σε περαιτέρω σχόλια.
Προσερχόμενος στις συνομιλίες, ο Τραμπ είχε ήδη απειλήσει με επιβολή επιπλέον δασμών σε χώρες όπως η Κίνα, οι οποίες –όπως και η Ινδία– συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσική ενέργεια.
«Θα το δούμε σύντομα, και θα κάνουμε αρκετά από αυτά», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους.
Οι σύμμαχοι της Ουκρανίας έχουν κατηγορήσει αγοραστές όπως η Ινδία και η Κίνα ότι με τις αγορές τους διατηρούν ζωντανή την οικονομία του Πούτιν, αποδυναμώνοντας την πίεση για τον τερματισμό του πολέμου.
