Η Γαλλία «βράζει» στο καμίνι της οικονομικής κρίσης, με την κυβέρνηση Μπαϊρού να ανακοινώνει ένα μνημόνιο-σοκ που ανατρέπει ολόκληρο το κοινωνικό συμβόλαιο της χώρας. Περικοπές, απολύσεις, και η κατάργηση δύο εμβληματικών αργιών σηματοδοτούν μια νέα εποχή σκληρής λιτότητας, η οποία φέρνει τη Γαλλία στα όρια της κοινωνικής έκρηξης. Η πρόκληση είναι τεράστια: να σωθεί μια οικονομία που πνίγεται στα χρέη χωρίς να καταρρεύσει το ίδιο το κράτος.
Ο πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού δεν κρύβει πλέον την αγωνία του για το μέλλον της χώρας. Με το δημόσιο χρέος να αγγίζει το 114% του ΑΕΠ και το έλλειμμα σε ανεξέλεγκτα επίπεδα, η κυβέρνηση παίρνει μέτρα που κανείς δεν τόλμησε να εφαρμόσει τις τελευταίες δεκαετίες. Απολύσεις στον δημόσιο τομέα, πάγωμα συντάξεων και κοινωνικών επιδομάτων, και εργασιακή καθημερινότητα χωρίς δύο αργίες – αυτή είναι η «νέα κανονικότητα» που επιβάλλεται, παρά τις σφοδρές αντιδράσεις.
Η κοινωνία και τα πολιτικά κόμματα βρίσκονται σε αναβρασμό. Η απειλή πρότασης μομφής, οι μαζικές διαδηλώσεις και η κλιμάκωση της πολιτικής έντασης προμηνύουν μια δύσκολη περίοδο για το Παρίσι και ολόκληρη τη Γαλλία. Ένα ερώτημα πλανιέται πλέον παντού: Πόσο θα αντέξει η χώρα αυτή τη σκληρή θεραπεία πριν σπάσει;
Η κατάσταση του γαλλικού χρέους και η ανησυχία της κυβέρνησης
Στην ομιλία του στο Παρίσι, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Γαλλία βρίσκεται «σε μια κρίσιμη στιγμή της ιστορίας της», καθώς το δημόσιο έλλειμμα έφτασε στο 5,8% του ΑΕΠ το 2024. Ο Μπαϊρού επισήμανε πως κάθε δευτερόλεπτο το χρέος αυξάνεται κατά 5.000 ευρώ, καταδικάζοντας την «εθιστική» εξάρτηση της χώρας από τις δημόσιες δαπάνες.
Υπό το βάρος αυτών των αριθμών και με μια κυβέρνηση που δεν διαθέτει πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση, ο Μπαϊρού υιοθετεί ένα σκληρό σχέδιο που αποσκοπεί στη μείωση του χρέους και την αύξηση της παραγωγής μέσα από αυστηρούς δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Το Μνημόνιο της λιτότητας: Περικοπές, απολύσεις και κατάργηση αργιών
Το πρόγραμμα που παρουσίασε βασίζεται σε δύο βασικούς άξονες: τον έλεγχο των δαπανών και την ενίσχυση της παραγωγικής δραστηριότητας. Μεταξύ των βασικών μέτρων είναι:
Πάγωμα των κρατικών δαπανών το 2026 στο ίδιο επίπεδο με το 2025, εξαιρουμένων μόνο των εξόδων για την εξυπηρέτηση του χρέους και των ενισχύσεων προς τις ένοπλες δυνάμεις, των οποίων ο προϋπολογισμός θα αυξηθεί κατά 6,7 δισεκατομμύρια ευρώ λόγω των αυξανόμενων διεθνών εντάσεων.
Κατάργηση 3.000 θέσεων εργασίας στο δημόσιο τομέα από το 2026, σε μια προσπάθεια εξοικονόμησης πόρων και εξάλειψης «αντιπαραγωγικών υπηρεσιών» που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, διασκορπίζουν ενέργεια και πόρους.
Μη αύξηση των συντάξεων και πάγωμα των κοινωνικών επιδομάτων για το 2026, προκειμένου να συγκρατηθούν οι δαπάνες.
Μείωση των κοινωνικών δαπανών στον τομέα της υγείας κατά 5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, προκειμένου να περιοριστεί η υπερβολική κατανάλωση φαρμάκων και υπηρεσιών.
Κατάργηση δύο εθνικών αργιών: της Δευτέρας του Πάσχα και της 8ης Μαΐου, μέτρα που αναμένεται να αυξήσουν την παραγωγικότητα και να αποφέρουν σημαντικά έσοδα στον κρατικό προϋπολογισμό.
Η κυβέρνηση τονίζει πως η συνεισφορά στην προσπάθεια θα πρέπει να είναι δίκαιη, με τους πιο ευκατάστατους να καταβάλλουν περισσότερα, ενώ προγραμματίζεται αυστηρότερη καταπολέμηση της κοινωνικής απάτης.
Έντονες αντιδράσεις και πολιτική κρίση
Οι εξαγγελίες Μπαϊρού προκάλεσαν άμεσες και έντονες αντιδράσεις. Η Μαρίν Λε Πεν, πρόεδρος του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού (RN), κατηγόρησε την κυβέρνηση Μακρόν–Μπαϊρού για αποτυχία και σπατάλη, επισημαίνοντας ότι το βάρος πέφτει αδικαιολόγητα σε εργαζόμενους και συνταξιούχους, ενώ η σπατάλη και η γραφειοκρατία παραμένουν άθικτες. Απειλεί με πρόταση μομφής εάν το σχέδιο δεν αναθεωρηθεί.
Από την πλευρά της ριζοσπαστικής αριστεράς, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν του κόμματος Ανυπότακτη Γαλλία ζήτησε την άμεση απομάκρυνση του Μπαϊρού, καταγγέλλοντας την καταστροφή του κράτους και την ενίσχυση της αγοράς σε βάρος της πλειοψηφίας των πολιτών. «Πλησιάζουμε το σημείο χωρίς επιστροφή», τόνισε, προειδοποιώντας για κοινωνική έκρηξη.
Τα συνδικάτα έχουν ήδη προαναγγείλει μαζικές κινητοποιήσεις, ενώ το πολιτικό κλίμα μυρίζει έντονη σύγκρουση.
Ένα κρίσιμο σταυροδρόμι για τη Γαλλία
Η παρουσίαση του μνημονίου από τον Μπαϊρού αποτυπώνει την πίεση που ασκούν τα οικονομικά δεδομένα σε μια κυβέρνηση που καλείται να εφαρμόσει σκληρές αποφάσεις χωρίς να διαθέτει την απαραίτητη πλειοψηφία. Το παράδειγμα της Ελλάδας τη δεκαετία του 2010, που τέθηκε υπό διεθνή κηδεμονία λόγω χρέους, είναι διαρκές στο μυαλό των Γάλλων πολιτικών.
Ωστόσο, οι κοινωνικές αντιδράσεις και οι πολιτικές διαιρέσεις δείχνουν πως η εφαρμογή του προγράμματος θα είναι εξαιρετικά δύσκολη και μπορεί να πυροδοτήσει πολιτική αστάθεια. Η κατάργηση εθνικών αργιών, οι περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες και οι απολύσεις στον δημόσιο τομέα αγγίζουν βαθιά την καθημερινότητα των πολιτών και προκαλούν ανησυχία για το μέλλον.
Ο δρόμος για την ανάκαμψη της Γαλλίας φαίνεται μακρύς και γεμάτος προκλήσεις, ενώ η χώρα καλείται να βρει την ισορροπία ανάμεσα στην οικονομική βιωσιμότητα και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής.
