Ο πρώην Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα και Υφυπουργός Εξωτερικών για θέματα Ενεργειακών Πόρων, Geoffrey Pyatt, επέστρεψε στην Αθήνα όχι για λόγους εθιμοτυπίας, αλλά με σαφή στόχευση και νέο… καπέλο
Μιλώντας στην εκδήλωση της Λέσχης Propeller για την Ημέρα της Ανεξαρτησίας, στην ιστορική Λέσχη Ιστιοπλοΐας του Πειραιά, ο Pyatt — πλέον εταίρος στην αμερικανική συμβουλευτική εταιρία McLarty Associates — παρουσίασε με ειλικρίνεια και σαφήνεια τη νέα γεωοικονομική και γεωστρατηγική πραγματικότητα που διαμορφώνεται για τις ΗΠΑ, την Ελλάδα και τη διεθνή ναυτιλία.
Ο πρόεδρος του Propeller Club, Κωστής Φραγκούλης, υποδέχθηκε τον, G. Pyatt απευθύνοντάς του ένα εγκάρδιο καλωσόρισμα και υπενθυμίζοντας τη σταθερή του υποστήριξη στην Ελλάδα, αλλά και στον ίδιο στο Club:
«Ο πρέσβης Πάιατ είναι φίλος της Ελλάδας, αλλά και φίλος του Propeller Club. Δεν ξεχνάμε τα θερμά λόγια του αποχαιρετισμού μας το 2022, όταν μας υποσχέθηκε: “Θα είμαστε σε επαφή”. Και κράτησε την υπόσχεσή του».
O G. Pyatt ανέφερε στην αρχή της ομιλίας του:
«Αφήσαμε ένα κομμάτι της καρδιάς μας εδώ στην Ελλάδα», δήλωσε συγκινημένος. «Αυτή είναι η πρώτη ουσιαστική επίσκεψη από τότε που φύγαμε τον Μάιο του 2022… και σκέφτηκα ότι το πιο χρήσιμο που θα μπορούσα να προσφέρω είναι μια αναφορά για το τι συμβαίνει στην Ουάσιγκτον».
Η παρέμβασή του δεν ήταν απλώς ενημερωτική. Ήταν στρατηγική. Ο Pyatt μίλησε με την εμπειρία ενός διπλωμάτη και την αποφασιστικότητα ενός συμβούλου που κατανοεί πώς διαμορφώνεται η ισχύς στην εποχή της γεωοικονομικής ρευστότητας.
Η αναγέννηση των ναυπηγίων στις ΗΠΑ
Ένα από τα κεντρικά σημεία της ομιλίας του Pyatt ήταν η άνευ προηγουμένου στροφή των ΗΠΑ στη ναυτιλία και τη ναυπηγική. Όπως αποκάλυψε, στον νέο αμυντικό προϋπολογισμό που εγκρίθηκε από το Κογκρέσο, προβλέπεται κονδύλι ύψους 28 δισεκατομμυρίων δολαρίων αποκλειστικά για τη ναυτιλία — το μεγαλύτερο επιμέρους κονδύλι στην ιστορία του Πενταγώνου για τον τομέα.
«Στην 35χρονη καριέρα μου στην κυβέρνηση, δεν έχω ξαναδεί τέτοιο επίπεδο προσοχής στην παγκόσμια ναυτιλία», τόνισε. Και πρόσθεσε: «Ακόμη και με τα μέτρα του ελληνικού ναυτιλιακού κόσμου, αυτά τα ποσά είναι πραγματικά μεγάλα».
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επενδύσεις σε ναυπηγεία, πλοία στρατηγικής μεταφοράς, προηγμένα συστήματα AI και τεχνολογίες τρισδιάστατης εκτύπωσης, αποσκοπώντας στην επανεκβιομηχάνιση του ναυπηγικού τομέα και την αντιμετώπιση της κυριαρχίας της Κίνας. Χαρακτηριστικά, υπογράμμισε ότι το 70% των γερανών λιμανιού παγκοσμίως κατασκευάζονται πλέον στην Κίνα — γεγονός που οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν ως πρόβλημα εθνικής ασφάλειας.
Οι δασμοί εργαλείο διαπραγμάτευσης
Ο Pyatt δεν απέφυγε το θέμα των δασμών, που έχει αναδειχθεί σε κυρίαρχο εργαλείο εξωτερικής πολιτικής από τη διοίκηση Τραμπ.
«Δεν είμαι εδώ για να υπερασπιστώ τους δασμούς ή τις θέσεις της ομάδας Τραμπ», ξεκαθάρισε. «Αλλά είναι σαφές ότι οι δασμοί είναι το αγαπημένο εργαλείο του Προέδρου».
Όπως εξήγησε, οι ΗΠΑ δεν επιβάλλουν πλέον δασμούς μόνο για να προστατεύσουν την εγχώρια αγορά, αλλά για να ασκήσουν στρατηγική πίεση στους εταίρους τους, δημιουργώντας αβεβαιότητα και διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.
Για την ελληνική ναυτιλία υπήρχαν και θετικά νέα: «Ανακοινώθηκαν εξαιρέσεις στους δασμούς για δεξαμενόπλοια και ειδικά για LNG carriers», σημείωσε. Ωστόσο, προειδοποίησε για τον σχεδιασμό επιβολής 100% δασμών σε γερανούς λιμένων κινεζικής κατασκευής, και αποκάλυψε ότι μόλις 12 δημόσια σχόλια έχουν υποβληθεί στο σχετικό πλαίσιο διαβούλευσης.
«Αν κάποιος ενδιαφέρεται, άφησα ένα ενημερωτικό στην αίθουσα — το email μου είναι εκεί», είπε, καλώντας τους παρισταμένους να εμπλακούν στη διαδικασία και να επηρεάσουν τις αποφάσεις όσο ακόμη είναι ανοιχτό το παράθυρο.
Ο ρόλος της Ελλάδας
Το πιο συναισθηματικά φορτισμένο μέρος της ομιλίας αφορούσε τη μεταμόρφωση της διεθνούς εικόνας της Ελλάδας.
«Όταν ήρθα το 2016, μιλούσαμε για την κρίση, τις τράπεζες, το ενδεχόμενο Grexit», υπενθύμισε. «Σήμερα… οι Αμερικανοί αξιωματούχοι γνωρίζουν πού είναι η Αλεξανδρούπολη στον χάρτη.»
Ο Pyatt τόνισε την αξία της Αλεξανδρούπολης, της Λάρισας, της Σούδας και άλλων σημείων με παρουσία αμερικανικών δυνάμεων, ενώ συνέδεσε την στρατηγική συνεργασία με την παγκόσμια αναταραχή στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
«Η παρουσία αμερικανικών δυνάμεων στην Ελλάδα είναι κρίσιμη — ειδικά μετά την 7η Οκτωβρίου και τον πόλεμο Ισραήλ–Ιράν», υπογράμμισε.
Εργαλεία Ισχύος: Ναυτιλία και ενέργεια
Σημαντικό μέρος της παρέμβασής του αφιερώθηκε στον ρόλο της ελληνικής ναυτιλίας ως στρατηγικού φορέα μεταφοράς αμερικανικής ενέργειας.
«Αυτό που κάνει η ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα — ειδικά οι εταιρίες εισηγμένες στη Νέα Υόρκη — και ο όγκος αμερικανικών προϊόντων που μεταφέρουν ελληνικά πλοία παγκοσμίως… έχει στρατηγική σημασία», ανέφερε.
Σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο ενεργειακής αβεβαιότητας, ο Pyatt κατέστησε σαφές ότι τα ελληνικά τάνκερς είναι κομβικά για την ασφάλεια προμηθειών του δυτικού κόσμου.
Η παγκόσμια ρευστότητα δημιουργεί ευκαιρίες
Ο Pyatt σκιαγράφησε έναν κόσμο σε κατάσταση γεωπολιτικής μετάβασης. Πολύπλευρες διαπραγματεύσεις για δασμούς με το Ηνωμένο Βασίλειο, το Βιετνάμ και την Ε.Ε. βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ οι δασμοί προς την Κίνα — αν δεν υπάρξει συμφωνία — μπορούν να φτάσουν στο 146% έως τις 10 Αυγούστου.
«Το τοπίο είναι απολύτως ρευστό και μπορεί να αλλάξει ανά πάσα στιγμή», σημείωσε. «Αν θέλετε αναλυτικά στοιχεία για χώρες όπως η Ινδία, το Βιετνάμ ή η Κορέα, στείλτε μου email και θα σας τα στείλω».
Να διαμορφώσουμε, όχι να αντιδράσουμε
Η επιστροφή του Geoffrey Pyatt στην Αθήνα δεν ήταν απολογιστική, αλλά παρεμβατική. Αν και δεν εκπροσωπεί πλέον την κυβέρνηση των ΗΠΑ, ο ρόλος του ως στρατηγικού συμβούλου του ιδιωτικού τομέα του επιτρέπει πρόσβαση και επιρροή σε κομβικά κέντρα λήψης αποφάσεων.
«Χαίρομαι ιδιαίτερα που βρίσκομαι εδώ το καλοκαίρι», είπε στο κλείσιμο, «και είμαι πολύ ευγνώμων για την τόσο θερμή υποδοχή».
Πίσω από την ευγένεια, όμως, υπήρχε μια σαφής προειδοποίηση: η Ελλάδα έχει ισχύ. Ήρθε η ώρα να τη χρησιμοποιήσει.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, του απονεμήθηκε και η υψηλότερη τιμητική διάκριση του Propeller Club, το Alfonse Sasseville President’s Award, για τη συνολική του συμβολή στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.
