Με καταγγελία κατά της Ελλάδας για την ανακήρυξη ΑΟΖ και την εκχώρηση οικοπέδων για έρευνες, κλιμακώνει η κυβέρνηση της Λιβύης την αντιπαράθεση, ενώ παράλληλα εντείνει και διευρύνει τους δεσμούς με την Τουρκία, διαμορφώνοντας το υπόβαθρο για ένα νέο θέατρο προβολής γεωστρατηγικής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η κυβέρνηση της Λιβύης καταγγέλλει την Ελλάδα με ρηματική διακοίνωση στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών σχετικά με παραβίαση κυριαρχικών της δικαιωμάτων, και διπλωματικές πηγές στην Αθήνα τονίζουν ότι δεν έχει καμία αξία ενέργεια η οποία βασίζεται σε άκυρες συμφωνίες.
Από ελληνικής πλευράς, η κυβέρνηση επιλέγει να απαντήσει με διπλωματικό τρόπο εστιάζοντας στο ανά χείρας νομικό και τεχνικό ζήτημα και παραλείποντας, για την ώρα, το σκηνικό έντασης που δημιουργείται και στο οποίο προκύπτει αβίαστα η υποβόσκουσα μεθόδευση από την πλευρά της Άγκυρας.
Έτσι, επισήμως το θέμα της ΑΟΖ αφορά Αθήνα και Τρόπολη, στην πραγματικότητα όμως πίσω από αυτό κρύβεται ο ανταωνισμός με την Τουρκία για τον έλεγχο του γεωοικονομικού πεδίου και η προσπάθεια της Άγκυρας να υπονομεύσει τα πλεονεκτήματα που επιχειρεί να οικοδομήσει η Αθήνα.
Η σύγκρουση για την ΑΟΖ ακολουθεί την υπογραφή νέου Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ των εταιριών πετρελαίου της Τουρκίας και της Λιβύης στη βάση του Τουρκολιβυκού Μνημονίου και τη συμφωνία μεβάθυνσης της στρατιωτικής συνεργασίας. Παράλληλα, η Τουρκία φαίνεται ότι βρίσκεται πίσω και από το ξέσπασμα προσφυγικής κρίσης με σημείο εκκίνησης τη Λιβύη και κατάληψης την Κρήτη. Ωστόσο, οι περισσότεροι εκ των αφιχθέντων δεν είναι πρόσφυγες από αφρικανικές χώρες αλλά μετανάστες από την Αίγυπτο. Η Ελλάδα, όμως, έχει αποκτήσει μέτωπο και με το Κάιρο, με αφορμή το καθεστώς της Μονής της Αγίας Αικατερίνης του Σίνα.
Συνεπώς, προκύπτει αφενός η απόσυρση της Ελλάδας από μια σειρά από σημεία ενδιαφέροντος, επιτρέποντας την διεύρυνση της τουρκικής σφαίρας επιρροής. Αν σε αυτά προστεθεί και η επίθεση κατά χριστιανικής εκκλησίας στη Συρία, τότε διαμορφώνεται ένα ακόμη μεγαλύτερο πλέγμα απαξίωσης των ελληνικών συνεκτικών κρίκων στην ευρυτερη περιοχή της MENA, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Ελλάδας.
Η αντίδραση της Λιβύης
Η Τρίπολη εκφράζει στη ρηματική της διακοίνωση την ανησυχία της θεωρώντας ότι η ελληνική κυβέρνηση δρα παράνομα αποτυπώνοντας σε χάρτη την ελληνική αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ), σύμφωνα με όσα δημοσιεύονται στην επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ενωσης στις 12 Ιουνίου, και παραχωρώντας προς έρευνα και εκμετάλλευσης περιοχές νοτίως της Κρήτης που παραμένουν ανεπίλυτη διαφορά μεταξύ Ελλάδος και Λιβύης.
Η Λιβύη αποτυπώνει σε χάρτη τη δική της ΑΟΖ και αμφισβητεί τη θέση της Ελλάδας για τη μέση γραμμή ανάμεσα στις δύο χώρες στην ανατολική Μεσόγειο. Η θέση της Τρίπολης βασίζεται στο παράνομο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο.
«Η κυβέρνηση της Λιβύης θεωρεί την πράξη αυτή καθαρή παραβίαση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και μονομερές μέτρο που στερείται κάθε νομικής βάσης ή διμερούς συμφωνίας. Συνιστά σοβαρή παραβίαση της διεθνούς νομοθεσίας, ιδιαιτέρως των προβλέψεων του Δικαίου της Θαλάσσης του ΟΗΕ, και υπονομεύει τις αρχές του αμοιβαίου σεβασμού και της ειρηνικής επίλυσης διαφορών», αναφέρει στη ρηματική της διακοίνωση η Τρίπολη.
«Συνεπώς, η Λιβύη εκφράζει την επίσημη και κατηγορηματική της αντίρρηση σε αυτήν την πρωτοβουλία και ζητά την αυστηρή τήρηση των αρχών που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στα σχετικά διεθνή νομικά μέσα που διέπουν την ειρηνική επίλυση των θαλάσσιων διαφορών.»
«Η Λιβύη επιβεβαιώνει την ακλόνητη δέσμευσή της στον εποικοδομητικό διάλογο και τη διαπραγμάτευση και απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε προσπάθεια επιβολής τετελεσμένου γεγονότος σε περιοχές όπου δεν έχει επιτευχθεί νομική συμφωνία. Η κυβέρνηση προτρέπει τη διεθνή κοινότητα – υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών – να τηρήσει την ευθύνη της για τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή της Μεσογείου και να αποθαρρύνει τυχόν ενέργειες που ενδέχεται να οδηγήσουν σε κλιμάκωση», συμπληρώνει.
Ελληνική απάντηση
Διπλωματικές πηγές της Αθήνας σχετικά με τη λιβυκή ρηματική διακοίνωση αναφέρουν ότι αυτή «δεν προσθέτει κάτι στην ήδη διατυπωθείσα επιχειρηματολογία. Θα υπάρξει επίσημη απάντηση στον ΟΗΕ εκ μέρους της Ελλάδας. Η Ελλάδα απορρίπτει κάθε ενέργεια ή δράση που βασίζεται σε άκυρες και ανυπόστατες συμφωνίες, χωρίς κανένα έρεισμα στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.»
Οπως προσθέτουν οι ίδιες πηγές, «όσον αφορά το εκκρεμές διμερές θέμα της οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με τη Λιβύη, η Ελλάδα, ως γνήσια γειτονική χώρα, έχει εκδηλώσει την ετοιμότητά της για συνέχιση των συζητήσεων, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, όπως άλλωστε συνομολογεί και η λιβυκή πλευρά, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν. Καμία αντίδραση δεν πρόκειται να αποθαρρύνει την ελληνική κυβέρνηση από το να ασκεί, με υπευθυνότητα και έμπρακτα, τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.»
