Ταχεία και ολοένα και πιο επιθετική καθίσταται πλέον η διείσδυση της οικογένειας Βαρδινογιάννη στη λιανική, καθώς οι εξαγορές διαδέχονται η μια την άλλη και σταδιακά διαφαίνεται και ο σχεδιασμός για τη δημιουργία mini malls εντός του αστικού ιστού και μεγαλύτερων σε περιφεριεακό επίπεδο, στοχεύοντας στη διαφοροποίηση εσόδων της Motor Oil, κάτω από το μανδύα της οποίας βρίσκονται όλες οι εταιρίες.
Όπως φαίνεται ο όμιλος Βαρδινογιάννη αποκτά συμμετοχή και στη Bazaar, ενώ διαθέτει ήδη την Carrefour και έχει ήδη ανακοινώσει σχέδια για τη δημιουργία shops in shop στα πατήρια υγρών καυσίμων. Παράλληλα, όπως εγκαίρως αποκαλύψει το Crisis Monitor ο όμιλος Βαρδινογιάννη σκοπεύει να αξιοποιήσει ακίνητα που διαθέτει στον αστικό ιστό με στόχο τη δημιουργία mini malls με αιχμή του δόρατος τα convinience stores.
Συνολικά, η στρατηγική αυτή αποσκοπεί στη διαφοροποίηση των εσόδων της Motor Oil, η οποία μετεξελίσσεται σε Holding, καθώς ελέγχει την Optima Bank, τις AVE, Retail & More και ELETAKO που δραστηριοποιούνται στη λιανική. Ειδικότερα, στη λιανική ελέγχει τις αλυσίδες Carrefour, Twenty 4 Shopen, τα καταστήματα της Shell, καθώς και τις Parkmark, Aldo και τον καφέ Taresso.
Η διττή στρατηγική
Η στρατηγική της Retail & More βασίζεται σε ένα πλάνο ταχείας επέκτασης, με στόχο την ανάπτυξη ενός εκτενούς δικτύου καταστημάτων Carrefour, Carrefour Express και Carrefour Market, τόσο με εταιρικά όσο και με franchise καταστήματα. Η εταιρεία εστιάζει στην εξαγορά μικρομεσαίων αλυσίδων supermarket με ισχυρή παρουσία σε αστικές και τουριστικές περιοχές, καθώς και στη μετατροπή τους σε καταστήματα Carrefour, όπως συνέβη με την αλυσίδα Economy που αποκτήθηκε και εντάχθηκε στο δίκτυο το 20241. Παράλληλα, βρίσκεται πολύ κοντά στην ολοκλήρωση μιας ακόμη σημαντικής εξαγοράς μεσαίας αλυσίδας, με κύκλο εργασιών περίπου 250 εκατ. ευρώ, που θα ενισχύσει περαιτέρω τη θέση της στην αγορά. Η AVE δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (private label), τα οποία στηρίζονται σε συνεργασίες με Έλληνες παραγωγούς, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα και τη διαφοροποίηση του δικτύου3.
Η επέκταση της Retail & More δεν περιορίζεται στην Ελλάδα, καθώς η εταιρία έχει ήδη παρουσία στη Βουλγαρία και σχεδιάζει την περαιτέρω ανάπτυξη του brand Carrefour σε Σερβία, Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία και Κόσοβο, στοχεύοντας στη δημιουργία μιας ισχυρής περιφερειακής πλατφόρμας λιανικής στα Βαλκάνια.
Από την άλλη πλευρά, η Motor Oil, μέσω της θυγατρικής Core Innovations, εστιάζει στη μικρή λιανική και στα convenience stores. Με την εξαγορά της αλυσίδας Twenty 4 Shopen, που διαθέτει πάνω από 25 καταστήματα, και την ανάπτυξη του brand Smartshop, το δίκτυο της Motor Oil στη λιανική αριθμεί πλέον πάνω από 100 σημεία πώλησης, τα περισσότερα εκ των οποίων βρίσκονται εντός των πρατηρίων Shell, αλλά και σε αυτόνομα σημεία σε αστικές περιοχές456. Η στρατηγική της Motor Oil περιλαμβάνει τη σταδιακή μετονομασία όλων των καταστημάτων Twenty 4 Shopen σε Smartshop, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου και αναγνωρίσιμου brand convenience stores που θα καλύπτει τις ανάγκες του σύγχρονου καταναλωτή για γρήγορη, εύκολη και ολοκληρωμένη εξυπηρέτηση45.
Παράλληλα, η Motor Oil έχει επενδύσει στην αγορά του specialty coffee, με την εξαγορά της Taresso Artisan Coffee Roasters, ενισχύοντας το χαρτοφυλάκιό της σε έναν ταχέως αναπτυσσόμενο κλάδο και αξιοποιώντας το δίκτυο της Core Innovations για τη διανομή ποιοτικών προϊόντων καφέ σε φυσικά και ψηφιακά κανάλια76. Η στρατηγική της Motor Oil στη λιανική βασίζεται στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος που συνδυάζει την παραδοσιακή πώληση καυσίμων με νέα προϊόντα και υπηρεσίες, μετατρέποντας τα πρατήρια σε σημεία one-stop-shop για τον καταναλωτή7.
Συνολικά, η λιανική για τους δύο ομίλους αποτελεί πεδίο έντονου ανταγωνισμού και επενδύσεων, με την AVE να στοχεύει στην οικοδόμηση ενός μεγάλου δικτύου supermarket μέσω της Carrefour και τη Motor Oil να εστιάζει στη μικρή λιανική, τα convenience stores και τον specialty coffee, διαμορφώνοντας νέα δεδομένα στον χάρτη του ελληνικού λιανεμπορίου
Η δομή του ομίλου
Ο όμιλος Βαρδινογιάννη αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους και πιο πολυσχιδείς επιχειρηματικούς ομίλους στην Ελλάδα, με δραστηριότητες που εκτείνονται από την ενέργεια και τα διυλιστήρια (μέσω της Motor Oil), τη ναυτιλία, τις τράπεζες (Optima Bank, Vista Bank Ρουμανίας), τα μέσα ενημέρωσης (Star, Alpha), τα ξενοδοχεία (Athens Plaza), μέχρι και τον αθλητισμό και την ψυχαγωγία. Η Motor Oil είναι η ναυαρχίδα του ομίλου, με περισσότερες από 100 εταιρίες και ετήσιο κύκλο εργασιών που ξεπερνά τα 13 δισ. ευρώ, ενώ το δίκτυο πρατηρίων καυσίμων περιλαμβάνει τις Avin και Coral (Shell), καλύπτοντας όλη την Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Παράλληλα, ο όμιλος έχει σημαντική παρουσία στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (MORE), στη βιομηχανία, στα χρηματοοικονομικά και στη διαχείριση ακινήτων, ενώ η επιχειρηματική του ευρύτητα και το γεωγραφικό του αποτύπωμα τον καθιστούν μοναδικό στην ελληνική αγορά.
Η ανάπτυξη της λιανικής
Στον τομέα της λιανικής, ο όμιλος Βαρδινογιάννη κινείται με δύο βασικούς άξονες. Πρώτον, μέσω της AVE και της θυγατρικής Retail & More, έχει αναλάβει το master franchise της Carrefour στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια, επενδύοντας στην ανάπτυξη ενός εκτεταμένου δικτύου supermarket και convenience stores, με στόχο την ταχεία επέκταση και την απόκτηση μεριδίου αγοράς μέσω εξαγορών και συνεργασιών (όπως η συμφωνία με την Bazaar)34. Δεύτερον, η Motor Oil, μέσω της Core Innovations, επενδύει δυναμικά στη μικρή λιανική και στα convenience stores, με την εξαγορά της Twenty 4 Shopen και την ανάπτυξη των Smartshops, μετατρέποντας τα πρατήρια Shell σε one-stop-shops και δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα που συνδυάζει προϊόντα παντοπωλείου, καφέ (Taresso Artisan Coffee Roasters), είδη καθημερινής ανάγκης και ηλεκτρονικό εμπόριο. Με αυτό το διττό μοντέλο, ο όμιλος Βαρδινογιάννη στοχεύει να καλύψει όλο το φάσμα της λιανικής, από τα μεγάλα supermarket ως τα καταστήματα ευκολίας, αξιοποιώντας τις συνέργειες του ομίλου και τις νέες καταναλωτικές τάσεις.
Deals
-
Bazaar A.E.: Τον Ιούνιο 2025, η Retail & More υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας για την απόκτηση του 40% της αλυσίδας Bazaar, που διαθέτει 180 καταστήματα σε όλη την Ελλάδα. Το deal βρίσκεται σε φάση due diligence και αναμένεται να ολοκληρωθεί τους επόμενους μήνες234.
-
Economy: Το φθινόπωρο του 2023, η AVE εξαγόρασε τη μικρή αλυσίδα Economy με 11 καταστήματα, ενισχύοντας περαιτέρω το δίκτυό της5.
-
Βαλκάνια: Η AVE έχει ήδη επεκταθεί στη Βουλγαρία, εξαγοράζοντας 22 καταστήματα των αλυσίδων Parkmart και Aldo, ενώ αναζητά ευκαιρίες και σε Σερβία και Αλβανία, όπου έχει τα δικαιώματα ανάπτυξης της Carrefour.
Συνολική Εικόνα
| Εταιρεία/Όχημα | Κύριες Κινήσεις & Τομείς | Σημαντικές Εξαγορές/Συνεργασίες |
|---|---|---|
| AVE | Οργανωμένη λιανική τροφίμων | Economy, Bazaar (υπό ολοκλήρωση), Parkmart, Aldo |
| Retail & More | Franchise Carrefour σε Ελλάδα & Βαλκάνια | Bazaar (μνημόνιο συνεργασίας) |
| Motor Oil/Core Innovations | Convenience stores, specialty coffee | Twenty 4 Shopen, Taresso |
Auditor’s note: Επιθετικές κινήσεις και ρίσκα
Οι κινήσεις του ομίλου Βαρδινογιάννη στη λιανική χαρακτηρίζονται από επιθετική επέκταση, με αιχμή τη Retail & More και τη στρατηγική ανάπτυξη του brand Carrefour, αλλά και με παράλληλες δράσεις στη μικρή λιανική και στον specialty καφέ μέσω Motor Oil και Core Innovations. Ο όμιλος παραμένει ενεργός στην αναζήτηση νέων εξαγορών και συνεργασιών, με στόχο να διαμορφώσει νέα δεδομένα στον κλάδο της λιανικής στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια.
Οι κινήσεις της Motor Oil στη λιανική και γενικότερα σε κλάδους εκτός των καυσίμων έχουν σημαντικό αντίκτυπο τόσο στη διαφοροποίηση του επιχειρηματικού της μοντέλου όσο και στη μελλοντική της ανθεκτικότητα. Η στρατηγική εστίαση στην ενίσχυση των non-fuel πωλήσεων στα πρατήρια, με την ανάπτυξη convenience stores (όπως τα Smartshops και η εξαγορά της Twenty 4 Shopen), έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των εσόδων από προϊόντα και υπηρεσίες πέραν των καυσίμων, ενισχύοντας τα περιθώρια κέρδους και μειώνοντας την εξάρτηση από τη μεταβλητότητα της αγοράς καυσίμων. Η Motor Oil επενδύει συστηματικά στη βελτίωση της εμπειρίας του πελάτη και στην προσφορά διαφοροποιημένων προϊόντων, όπως premium καφές (Taresso), είδη παντοπωλείου και ψηφιακές υπηρεσίες, ακολουθώντας τις διεθνείς τάσεις που θέλουν τα πρατήρια να μετατρέπονται σε one-stop-shop προορισμούς.
Τα ρίσκα
Παράλληλα, η επέκταση σε τομείς όπως η κυκλική οικονομία (μέσω της Ηλέκτωρ), οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η διαχείριση αποβλήτων, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο επενδυτικό πλάνο 4 δισ. ευρώ έως το 2030, που στοχεύει στον εταιρικό μετασχηματισμό και τη βιώσιμη ανάπτυξη του ομίλου31. Αυτές οι κινήσεις ενισχύουν τη διαφοροποίηση των εσόδων, βελτιώνουν την ανθεκτικότητα του ομίλου σε περιόδους χαμηλής ζήτησης καυσίμων και δημιουργούν νέες πηγές ανάπτυξης, τοποθετώντας τη Motor Oil ως έναν σύγχρονο πολυεπιχειρηματικό όμιλο που ανταποκρίνεται στις νέες καταναλωτικές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις της αγοράς.
Οι κινήσεις της Motor Oil στη λιανική και γενικότερα στους κλάδους εκτός των καυσίμων ενέχουν ορισμένους σημαντικούς κινδύνους που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη συνολική πορεία και τη βιωσιμότητα του ομίλου. Ένας βασικός κίνδυνος αφορά το υψηλό επενδυτικό κόστος και τις αυξημένες κεφαλαιακές δαπάνες (capex) που απαιτούνται για την ταχεία επέκταση του δικτύου καταστημάτων, τις εξαγορές και την ανάπτυξη νέων concepts, όπως τα convenience stores και τα premium brands καφέ. Εάν οι επενδύσεις αυτές δεν αποδώσουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα ή αν οι αγορές στις οποίες επεκτείνεται η Motor Oil δεν ανταποκριθούν θετικά, υπάρχει ο κίνδυνος αποδυνάμωσης της αξίας των επενδύσεων, χαμηλότερων ταμειακών αποδόσεων προς τους μετόχους και αύξησης του λειτουργικού ρίσκου, όπως επισημαίνει και η Goldman Sachs.
Επιπλέον, η είσοδος σε νέους τομείς, όπως η λιανική τροφίμων και τα convenience stores, συνεπάγεται αυξημένο ανταγωνισμό με εδραιωμένους παίκτες, ενδεχόμενες δυσκολίες στην επίτευξη κερδοφορίας σε αρχικό στάδιο, αλλά και προκλήσεις στην εύρεση κατάλληλων ακινήτων ή στην επιτυχή ενσωμάτωση εξαγοραζόμενων αλυσίδων. Οι προσωρινές ζημίες που καταγράφονται σε θυγατρικές όπως η Retail & More, λόγω των επενδύσεων και της επέκτασης, αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα του ρίσκου που αναλαμβάνει ο όμιλος μέχρι να επιτευχθεί το απαιτούμενο μέγεθος και να αρχίσουν να αποδίδουν οι νέες δραστηριότητες. Τέλος, η πολυπλοκότητα του ομίλου και η διασπορά σε πολλούς διαφορετικούς κλάδους μπορεί να δυσχεράνει τη διοίκηση και τον αποτελεσματικό έλεγχο, αυξάνοντας τον διαχειριστικό και στρατηγικό κίνδυνο.
