Εικονική είναι σε μεγάλο βαθμό η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στην Ελλάδα στο 2% τον Απρίλιο, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, καθώς η πτώση οφείλεται στην υποχώρηση των τιμών σε καύσιμα, ενέργεια και προσωπική φροντίδα, ενώ οι τιμές σε στέγαση, ξενοδοχεία και πολλά είδη του δομικού πληθωρισμού αυξήθηκαν και μάλιστα αισθητά.
Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα για τον Απρίλιο του 2025 συνεχίζει να ακολουθεί πτωτική τροχιά, χωρίς ωστόσο να εξαλείφονται οι ενδείξεις για επίμονες πιέσεις σε κρίσιμους τομείς της κατανάλωσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) αυξήθηκε κατά 2,6% σε ετήσια βάση, ενώ ο εθνικός δείκτης τιμών καταναλωτή (ΔΤΚ) κατά 2,0%. Παρά την αισθητή αποκλιμάκωση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, η σύνθεση των επιμέρους μεταβολών δείχνει μια σαφή μετατόπιση των πληθωριστικών πιέσεων από τα καύσιμα και την ενέργεια προς τις υπηρεσίες, τα τρόφιμα και τα ενοίκια.
Παρά την επιβράδυνση του πληθωρισμού, η δομή των αυξήσεων φέρνει σε δυσχερή θέση τα ασθενέστερα κοινωνικά στρώματα. Η αύξηση στα βασικά αγαθά διατροφής, στα ενοίκια και στις υπηρεσίες καθημερινής κατανάλωσης —όπως η εστίαση και η ένδυση— επηρεάζει άμεσα τον διαθέσιμο οικογενειακό προϋπολογισμό. Η εικόνα αυτή αποκαλύπτει την ανάγκη στοχευμένων πολιτικών παρεμβάσεων για την προστασία των νοικοκυριών, ιδιαίτερα ενόψει της θερινής περιόδου, κατά την οποία η ζήτηση αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω λόγω τουρισμού και να εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις σε υπηρεσίες και καταλύματα.
Η διαφορά μεταξύ ΕνΔΤΚ και ΔΤΚ αναδεικνύει τις διαφορετικές συνθήκες που αποτυπώνονται στις διεθνείς και εγχώριες μεθοδολογίες μέτρησης: ενώ ο ΕνΔΤΚ αποτυπώνει το σύνολο των συναλλαγών στην ελληνική επικράτεια (περιλαμβάνοντας και τουρίστες), ο ΔΤΚ εστιάζει στην καθημερινή επιβάρυνση των νοικοκυριών μόνιμων κατοίκων. Επιπλέον, η διαφοροποίηση μεταξύ του ΕνΔΤΚ και του ΕνΔΤΚ με Σταθερούς Φόρους αποκαλύπτει ότι τουλάχιστον 0,4 ποσοστιαίες μονάδες της αύξησης αποδίδονται σε φορολογικές επιβαρύνσεις, στοιχείο που έχει ιδιαίτερη σημασία για τη χάραξη δημοσιονομικής πολιτικής.
Ακολουθεί πλήρης ανάλυση του πληθωρισμού στην Ελλάδα για τον Απρίλιο 2025, βάσει των πλέον πρόσφατων στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ:
Συνοπτική Εικόνα Πληθωρισμού (Απρίλιος 2025)
- Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ): +2,6% ετήσια μεταβολή.
- Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ): +2,0% ετήσια μεταβολή.
- Μέσος ετήσιος ΕνΔΤΚ (Μάιος 2024 – Απρίλιος 2025): +2,9%.
- Μέσος ετήσιος ΔΤΚ (Μάιος 2024 – Απρίλιος 2025): +2,5%.
Τομείς με τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση (ΔΤΚ)
- Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια: +6,4%
→ Ισχυρή επίπτωση: +0,72 μονάδες στο ΔΤΚ. - Ένδυση και Υπόδηση: +4,6%
→ Αύξηση τιμών μετά από περίοδο εκπτώσεων. - Στέγαση: +3,4%
→ Κυρίως λόγω αύξησης στα ενοίκια (+10,8%), φυσικό αέριο (+29,9%) και ρεύμα. - Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά: +2,0%
→ Αυξήσεις σε ψωμί, φρούτα, καφές, γλυκά κ.ά., μείωση σε ελαιόλαδο (-28,3%). - Εκπαίδευση: +2,6%
→ Ειδικά στα δίδακτρα ιδιωτικής εκπαίδευσης.
Τομείς με πτώση τιμών
- Καύσιμα και Λιπαντικά: -10,1%
- Πετρέλαιο Θέρμανσης: -12,9%
- Ελαιόλαδο: -28,3%
- Άλλα είδη προσωπικής φροντίδας: -6,1%
Παρά τις μειώσεις αυτές, δεν εξισορροπούν πλήρως τις αυξήσεις σε άλλους κρίσιμους τομείς κατανάλωσης.
Επιπτώσεις στην κοινωνία
Η παρούσα δομή πληθωρισμού έχει επιλεκτικά χαρακτηριστικά που εντείνουν κοινωνικές πιέσεις:
- Εργατικά και μεσαία νοικοκυριά: πλήττονται δυσανάλογα λόγω της αύξησης τιμών σε βασικά είδη (διατροφή, ενέργεια, μεταφορές).
- Ενοικιαστές: επιβαρύνονται από τη συνεχιζόμενη αύξηση των ενοικίων, ειδικά στα αστικά κέντρα.
- Καταναλωτική εμπιστοσύνη: επηρεάζεται αρνητικά, καθώς η αίσθηση “ακριβών υπηρεσιών” και “μικρότερης αξίας” σε καταναλωτικά αγαθά εδραιώνεται.
Διαφορές με τον εναρμονισμένο πληθωρισμό
Η διαφορά στα ποσοστά (2,6% vs 2,0%) οφείλεται, μεταξύ άλλων, στη διαφοροποίηση της κάλυψης και στάθμισης των δαπανών, καθώς και στην εξαίρεση ορισμένων ειδικών δαπανών από τον ΕνΔΤΚ (π.χ. τέλη κυκλοφορίας, ΕΡΤ).
- Ο ΕνΔΤΚ-ΣΦ μετρά την τιμή χωρίς την επίδραση αλλαγών στους φόρους (ΦΠΑ, ΕΦΚ).
- Απρίλιος 2025: +2,2% (έναντι +2,6% του κανονικού ΕνΔΤΚ).
- Υποδηλώνει ότι περίπου 0,4 ποσοστιαίες μονάδες της αύξησης του πληθωρισμού αποδίδονται σε φορολογικές επιβαρύνσεις.
Επιμένουν οι πληθωριστικές πιέσεις
- Αποκλιμάκωση του πληθωρισμού σε σχέση με το 2023-2024 συνεχίζεται, αλλά επιβραδύνει με αργό ρυθμό.
- Τομείς όπως τουρισμός, ενέργεια και ενοίκια θα παραμείνουν οδηγοί ανόδου.
- Η εσωτερική ζήτηση επανέρχεται σταδιακά, πιέζοντας προς τα πάνω τιμές σε υπηρεσίες.
- Η πιθανή μείωση επιτοκίων στην ΕΚΤ ενδέχεται να ενισχύσει καταναλωτική και στεγαστική πίεση.
