Σε συμφωνία για τα ορυκτά της Ουκρανίας κατέληξαν Τραμπ και Ζελένσκι, όπως αναφέρουν οι FT, στο πλαίσιο της οποίας ανοίγει ο δρόμος για την παροχή μακροπρόθεσμων εγγυήσεων ασφαλείας. Η ανακοίνωση του deal έρχεται μετά τις δηλώσεις Πούτιν ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να συζητήσει σχετικό deal με τις ΗΠΑ για τις περιοχές που ελέγχει στην Ουκρανία.
Η Ουκρανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέληξαν σε προκαταρκτική συμφωνία για την από κοινού ανάπτυξη των ορυκτών πόρων της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένων των αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως αποτέλεσμα εκτεταμένων διαπραγματεύσεων και στοχεύει στην ενίσχυση των διμερών σχέσεων και στη βελτίωση των αμερικανικών δεσμεύσεων ασφάλειας προς την Ουκρανία.
Ουκρανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι το Κίεβο είναι τώρα έτοιμο να υπογράψει τη συμφωνία για την από κοινού εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων της χώρας, συμπεριλαμβανομένου του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αφού οι ΗΠΑ απέσυραν το αίτημα για έσοδα 500 δισ. δολαρίων από την εκμετάλλευση των πόρων.
Οι αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι έχουν διαπραγματευτεί πολύ πιο ευνοϊκούς όρους και περιέγραψαν τη συμφωνία ως έναν τρόπο διεύρυνσης των σχέσεων με τις ΗΠΑ.
«Η συμφωνία για τα ορυκτά είναι μόνο ένα μέρος της εικόνας. Έχουμε ακούσει πολλές φορές από την αμερικανική κυβέρνηση ότι είναι μέρος μιας ευρύτερης εικόνας», δήλωσε στους Financial Times την Τρίτη η Όλα Στεφανίσινα, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Δικαιοσύνης της Ουκρανίας, η οποία ηγήθηκε των διαπραγματεύσεων.
Οι εξαιρετικά επαχθείς όροι του αρχικού σχεδίου, τους οποίους ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε ως έναν τρόπο να αποπληρώσει η Ουκρανία τη στρατιωτική και οικονομική βοήθεια που παρείχαν οι ΗΠΑ μετά την εισβολή της Ρωσίας το 2022, προκάλεσαν οργή στο Κίεβο και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Aκόμη δεν είναι σαφές ποιοί όροι άλλαξαν και αν ο Ζελένσκι θα μπορέσει να περάσει τη συμφωνία από τη Βουλή, όπως απαιτείται για την κύρωσή της, δεδομένου ότι ο ίδιος απέτυχε χθες να λάβει την ανανέωση της νομιμοποίησής του, καθώς η θητεία του έχει λήξη από τον Μάιο αλλά δεν έχει κάνει εκλογές δυνάμει του στρατιωτικού νόμου.
Η τελική εκδοχή της συμφωνίας
Η τελική εκδοχή της συμφωνίας με ημερομηνία 24 Φεβρουαρίου, την οποία έχουν δει oι Financial Times, θα δημιουργήσει ένα ταμείο στο οποίο η Ουκρανία θα συνεισφέρει το 50% των εσόδων από τη «μελλοντική οικονομική εκμετάλλευση» των κρατικών ορυκτών πόρων, συμπεριλαμβανομένου του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Το ταμείο θα επενδύσει σε έργα στην Ουκρανία.
Εξαιρούνται οι ορυκτοί πόροι που ήδη συνεισφέρουν στα ταμεία της ουκρανικής κυβέρνησης. Αυτό σημαίνει ότι η συμφωνία δεν καλύπτει τις υπάρχουσες δραστηριότητες της Naftogaz ή της Ukrnafta, των μεγαλύτερων παραγωγών φυσικού αερίου και πετρελαίου της Ουκρανίας.
Ωστόσο, η συμφωνία παραλείπει οποιαδήποτε αναφορά στις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ στις οποίες είχε επιμείνει αρχικά το Κίεβο ως αντάλλαγμα για την αποδοχή της συμφωνίας. Αφήνει επίσης κρίσιμα ερωτήματα όπως το μέγεθος του μεριδίου των ΗΠΑ στο ταμείο.
Μετά από τρία χρόνια κατά τα οποία οι ΗΠΑ παρείχαν το μεγαλύτερο μέρος της στρατιωτικής βοήθειας που λάμβανε το Κίεβο, ο Τραμπ ανέτρεψε την πολιτική της Ουάσιγκτον ξεκινώντας διμερείς συνομιλίες με τη Ρωσία, χωρίς τη συμμετοχή Ευρωπαίων ή Ουκρανών.
Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η συμφωνία είχε εγκριθεί από τους υπουργούς Δικαιοσύνης, Οικονομίας και Εξωτερικών και ανοίγει τον δρόμο για να ταξιδέψει ο Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο τις επόμενες εβδομάδες για την υπογραφή της.
«Αυτή θα είναι μια ευκαιρία για τον πρόεδρο να συζητήσει ποια είναι η ευρύτερη εικόνα. Και μετά από αυτό, θα μπορούμε να σκεφτούμε τα επόμενα βήματα», είπε ένας αξιωματούχος.
Η αρχική πρόταση της κυβέρνησης Τραμπ προέβλεπε τη δημιουργία ενός ελεγχόμενο από τις ΗΠΑ επενδυτικού ταμείου ανασυγκρότησης στο οποίο η Ουκρανία θα συνεισέφερε το 50% των εσόδων από την εξόρυξη ορυκτών πόρων, συμπεριλαμβανομένου του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και των συναφών υποδομών, έως και 500 δισ. δολάρια κατ’ ανώτατο όριο.
Βασικά Σημεία της Συμφωνίας:
-
Κατανομή Εσόδων: Η Ουκρανία θα διαθέτει το 50% των εσόδων από τη μελλοντική εμπορευματοποίηση των κρατικών ορυκτών πόρων σε ένα ειδικό ταμείο. Το ταμείο αυτό θα επενδύει σε διάφορα έργα εντός της χώρας, προωθώντας την οικονομική ανάπτυξη και την αναβάθμιση των υποδομών.
-
Εξαιρέσεις: Η συμφωνία εξαιρεί ρητά τους υφιστάμενους ορυκτούς πόρους που ήδη συνεισφέρουν στα κρατικά έσοδα. Αυτό σημαίνει ότι οι δραστηριότητες μεγάλων ουκρανικών ενεργειακών εταιριών, όπως η Naftogaz και η Ukrnafta, δεν επηρεάζονται.
-
Δεσμεύσεις Ασφάλειας: Αν και η συμφωνία στοχεύει στην ενίσχυση της αμερικανικής υποστήριξης προς την Ουκρανία, δεν περιλαμβάνει ρητές εγγυήσεις ασφαλείας. Ουκρανοί αξιωματούχοι ελπίζουν ότι αυτή η συμφωνία θα οδηγήσει σε ευρύτερες συζητήσεις για την ασφάλεια στο μέλλον.
Ιστορικό Διαπραγματεύσεων:
Η αρχική πρόταση των ΗΠΑ περιλάμβανε την απαίτηση για δικαιώματα σε μελλοντικά έσοδα ύψους 500 δισ. δολαρίων από τους ορυκτούς πόρους της Ουκρανίας. Αυτή η απαίτηση προκάλεσε αντιδράσεις από Ουκρανούς αξιωματούχους, οδηγώντας σε αναθεωρήσεις της συμφωνίας. Στην τρέχουσα μορφή της, η συμφωνία αποκλείει τέτοιου είδους απαιτήσεις και επικεντρώνεται στη δίκαιη κατανομή των εσόδων και τις αμοιβαίες επενδύσεις.
Επόμενα Βήματα:
Η συμφωνία απαιτεί έγκριση από το ουκρανικό κοινοβούλιο για να τεθεί σε ισχύ. Συνεχίζονται οι συζητήσεις για την οριστικοποίηση των λεπτομερειών, όπως το ακριβές μέγεθος της αμερικανικής συμμετοχής στο επενδυτικό ταμείο και οι όροι της κοινής εκμετάλλευσης. Υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι να επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο για να επικυρώσει τη συμφωνία με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Συγκυρία και Γεωπολιτικές Εξελίξεις:
Η συμφωνία αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου οι ΗΠΑ έχουν ξεκινήσει διμερείς συνομιλίες με τη Ρωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Αυτές οι διαπραγματεύσεις έχουν προκαλέσει ανησυχία τόσο στην Ουκρανία όσο και στην Ευρώπη, ιδιαίτερα επειδή η ουκρανική πλευρά δεν συμμετέχει στις συνομιλίες. Η συμφωνία για τους ορυκτούς πόρους θεωρείται από τις ουκρανικές αρχές ως μια στρατηγική κίνηση για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης υποστήριξης των ΗΠΑ και για την ενίσχυση της θέσης της Ουκρανίας στις μελλοντικές συνομιλίες ασφαλείας.
Συμπέρασμα:
Η συμφωνία μεταξύ Ουκρανίας και ΗΠΑ για την εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την εμβάθυνση των οικονομικών και στρατηγικών σχέσεων των δύο χωρών. Αν και διαμορφώνει ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας στους φυσικούς πόρους, αναμένονται περαιτέρω διαβουλεύσεις για την εξασφάλιση πρόσθετων εγγυήσεων ασφαλείας και την τελική διευθέτηση των όρων της συνεργασίας.
