Συμφωνία ώστε να προχωρήσει η υλοποίηση του έργου ενεργειακής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου υπέγραψαν οι υπουργοί Ενέργειας των δύο χωρών, μετά την επίλυση ζητημάτων στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Κύπριου προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη.
Οι υπουργοί Ενέργειας Θ. Σκυλακάκης και Γ. Παπαναστασίου υπέγραψαν το βράδυ της Παρασκευής 20 Σεπτεμβρίου διακρατική συμφωνία για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου
Διακρατική συμφωνία, ιστορικής σημασίας, υπέγραψαν, σύμφωνα με πληροφορίες του ΟΤ, χθες το βράδυ για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου οι υπουργοί Ενέργειας των δύο χωρών Θόδωρος Σκυλακάκης και Γιώργος Παπαναστασίου.
Από την ελληνική πλευρά τροφοδοτείται το κλίμα ότι το συγκεκριμένο κείμενο επισφραγίζει την απόφαση των δύο κυβερνήσεων να υλοποιήσουν τον Great Sea Interconnector, την ηλεκτρική διασύνδεση με υποβρύχιο καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου.
Ωστόσο, στην Κύπρο υπάρχουν αντιδράσεις από τους παραγωγούς ενέργειας και σκεπτικισμός από την αντιπολίτευση, ενώ πολλά πράγματα για τη συμφωνία δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστά.
Μείζον ζήτημα για την Κύπρο ήταν η κάλυψη του γεωπολιτικού ρίσκου, καθώς το έργο εμπλέκεται με το τουρκολιβυικό Μνημόνιο, ενώ ακολούθως θέμα ήγειρε η Λευκωσία για την κάλυψη του κόστους που ζητούσε ο ΑΔΜΗΕ. Στις διαπραγματεύσεις ενεπλάκη η ΕΕ, ενώ ρόλο έπαιξε και το Ισραήλ…
Τί γνωρίζουμε για το deal
Όπως αναφέρουν πληροφορίες, η διακρατική συμφωνία ήρθε ως αποτέλεσμα της έκδοσης της απόφασης της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου με την οποία παρέχεται η δυνατότητα στον φορέα υλοποίησης του έργου για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου η έναρξη ανάκτησης εσόδων του έργου από το 2025 καθώς και τη μεθοδολογία του εσόδου.
Καταλυτικό ρόλο στην απεμπλοκή έπαιξε η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Νίκο Χριστοδουλίδη στην Αθήνα, την περασμένη Πέμπτη 19 Σεπτεμβρίου.
Η διακρατική συμφωνία περιλαμβάνει τρία σημεία, τα οποία οι δύο κυβερνήσεις δεσμεύονται να υλοποιήσουν:
- Η έκδοση της ρυθμιστικής απόφασης για το ύψος του εσόδου.
Πληροφορίες θέλουν αυτή να εκδίδεται εκτός απροόπτου από τη ΡΑΕΚ την Δευτέρα 23 Σεπτεμβρίου. - Τον καταμερισμό του γεωπολιτικού ρίσκου σε αναλογία 50 – 50.
Η Ελλάδα, όπως αναφέρουν πηγές, πρόκειται να θεσπίσει την προαναφερόμενη δέσμευση καταθέτοντας σχετική νομοθετική ρύθμιση.
3. Η μετοχική συμμετοχή της Κύπρου στον φορέα υλοποίησης του έργου Great Sea Interconnector.
Από πριν η Κύπρος είχε συμφωνήσει να επενδύσει 100 εκατ. για την απόκτηση του 30% της Great Sea Interconnector, χωρίς χωρίς να απαιτείται η έγκριση μελέτης κόστους – οφέλους.
Η ΡΑΕΚ μόλις η ελληνική κυβέρνηση ψηφίσει τη ρύθμιση για το γεωπολιτικό ρίσκο θα εκδώσει με τη σειρά της αντίστοιχη απόφαση.
Το έργο
Το έργο για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου υλοποιεί ο ΑΔΜΗΕ και έχει λάβει τη χρηματοδοτική στήριξη 657 εκατ. ευρώ από την Ε.Ε. καθώς έχει ενταχθεί στα έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Το σύνολο της επένδυσης αναμένεται να αγγίξει τα 1,9 δισ. ευρώ και το έργο εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί το 2029.
Η Κύπρος με την υλοποίηση του έργου θα ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια και θα είναι σε θέση να επιδιώξει επενδύσεις και σε τομείς που έως τώρα δεν μπορούσε. Ωστόσο το κόστος για τους Κύπριους καταναλωτές θα είναι μεγάλο.
Το κλίμα για το έργο
Το πολιτικό κλίμα στην Κύπρο γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου είναι μικτό, με θετικά αλλά και αρνητικά σχόλια από διάφορους φορείς και πολιτικούς κύκλους. Η συμφωνία θεωρείται ιστορική για την ενεργειακή ανεξαρτησία της Κύπρου, αλλά ταυτόχρονα έχουν εκφραστεί ανησυχίες και κριτική από πλευρές που αμφισβητούν την οικονομική της αποδοτικότητα και την κατανομή του κόστους.
Θετικές Αντιδράσεις:
Η κυπριακή κυβέρνηση, μέσω του Υπουργείου Ενέργειας, χαιρέτισε τη συμφωνία ως ένα σημαντικό βήμα για την ενεργειακή ασφάλεια και την ευρωπαϊκή ένταξη της Κύπρου στο ευρύτερο δίκτυο ενέργειας. Η ηλεκτρική διασύνδεση, που ενισχύεται οικονομικά από την ΕΕ, θεωρείται πως θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση των ενεργειακών προκλήσεων και θα συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης της Κύπρου από τα ορυκτά καύσιμα.
Αρνητικές Αντιδράσεις:
Ωστόσο, σοβαρή κριτική προέρχεται από τον Σύνδεσμο Αγοράς Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΣΑΗ), ο οποίος θεωρεί ότι το έργο ευνοεί κυρίως τα συμφέροντα του ΑΔΜΗΕ και των Ελλήνων παραγωγών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, χωρίς να προσφέρει σημαντικά οφέλη στους Κύπριους καταναλωτές. Ο ΣΑΗ αναφέρει ότι τα οφέλη του έργου για την Κύπρο είναι αμφισβητήσιμα, καθώς το κόστος του ενδέχεται να επιβαρύνει τους καταναλωτές με υψηλότερους λογαριασμούς ρεύματος.
Η αντιπολίτευση, ιδίως το ΑΚΕΛ, έχει επίσης εκφράσει ανησυχίες για τις οικονομικές επιπτώσεις του έργου. Το κόμμα τονίζει ότι απαιτείται περισσότερη διαφάνεια στις οικονομικές ρυθμίσεις, και ζητά να διασφαλιστεί ότι οι Κυπριακοί καταναλωτές δεν θα επωμιστούν υπερβολικά βάρη.
Τοποθετήσεις από Οργανισμούς:
Ο Οργανισμός Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ), αν και αναγνωρίζει τη στρατηγική σημασία του έργου, ζητά περαιτέρω μελέτες για την οικονομική του βιωσιμότητα και την κατανομή του κόστους. Υπάρχει γενική υποστήριξη για την ενεργειακή ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, αλλά με επιφυλάξεις σχετικά με το ποιοι θα επωφεληθούν πραγματικά από το έργο.
