Οιονεί capital controls για τον έλεγχο και περιορισμό δαπανών μέσω πιστωτικών καρτών και της ζήτησης “σκληρών” νομισμάτων, εισήγαγε εκτάκτως η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας, ενόψει των αυτοδιοικητικών εκλογών, με τους αναλυτές να προβλέπουν πλέον και αύξηση επιτοκίων στην επόμενη συνεδρίαση.
Οι ισχυρές πιέσεις στην τουρκική λίρα και τα συναλλαγματικά αποθεματικά ανάγκασαν την Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας να εισάγει εκτάκτως περιορισμούς στη χρήση πιστωτικών καρτών και μέτρα για την ανάσχεση της ζήτησης “σκληρών” νομισμάτων, ενόψει των αυτοδιοικητικών εκλογών στην Τουρκία.
Η δυναμική που διαμορφώνεται στις αγορές αναγκάζει τους αναλυτές να αναθεωρήσουν τις αρχικές εκτιμήσεις τους για διατήρηση σταθερών επιτοκίων, προβλέποντας πλέον αύξηση τους στην επόμενη συνεδρίαση.
Τις τελευταίες εβδομάδες καταγράφεται ξανά μεγάλη αστάθεια στη λίρα, ενόψει των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών που θα γίνουν σε 15 μέρες, αν και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εκτιμούν ότι η υψηλή ζήτηση για το δολάριο έχει προσωρινό χαρακτήρα, εκτιμώντας ότι θα υποχωρήσει μετά τις εκλογές. Η τουρκική λίρα καταγράφει τη χειρότερη απόδοση μεταξύ των νομισμάτων των αναδυόμενων αγορών που παρακολουθεί το Bloomberg, με απώλειες 2,8% έναντι του δολαρίου.
Τα μέτρα
Η κεντρική τράπεζα της χώρας προχώρησε σε αύξηση του μέγιστου μηνιαίου επιτοκίου για προκαταβολή μετρητών από πιστωτικές κάρτες και λογαριασμούς υπερανάληψης, σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Τουρκίας τα μεσάνυχτα της Παρασκευής.
Επίσης, με χωριστή της απόφαση, η κεντρική τράπεζα αύξησε τους μηνιαίους στόχους για τα επίπεδα των καταθέσεων σε τουρκικές λίρες επί του συνόλου των καταθέσεων που πρέπει να διατηρούν οι τράπεζες, όπως ανέφερε το κρατικό πρακτορείο Anadolu.
Σημαντική είναι επίσης η πίεση που αντιμετωπίζει η κεντρική τράπεζα να αυξήσει τα επιτόκια καθώς ο πληθωρισμός τον Φεβρουάριο επιταχύνθηκε περισσότερο από ό,τι ανέμεναν οι αναλυτές. Η κεντρική τράπεζα εκτιμά ότι ο πληθωρισμός, που τρέχει αυτή τη στιγμή με ποσοστά κοντά στο 70%, θα κορυφωθεί πάνω από το 70% τους επόμενους μήνες και θα επιβραδυνθεί στο 36% ως το τέλος του έτους.
Μετά τις ανακοινώσεις περί ολοκλήρωσης ενός κύκλου νομισματικής σύσφιξης διάρκειας 8 μηνών που οδήγησε τα επιτόκια στο 45%, η κεντρική τράπεζα επιλέγει πλέον να χρησιμοποιήσει εναλλακτικούς τρόπους σύσφιξης για να διατηρήσει τον πληθωρισμό υπό έλεγχο, εισάγοντας νέους κανόνες τα μεσάνυχτα της Παρασκευής προς Σάββατο.
Η προσέγγιση αυτή βρίσκεται στο στόχαστρο οικονομολόγων και τραπεζιτών που παρομοιάζουν τις μεθόδους αυτές με εκείνες προ των τελευταίων εκλογών, όταν η Τουρκία ακολουθούσε ανορθόδοξη νομισματική πολιτική. Η νέα ομάδα αξιωματούχων που διορίστηκαν στην ηγεσία της κεντρικής τράπεζας μετά τις εκλογές του περασμένου Μαΐου, είχαν υποσχεθεί ότι θα απλοποιήσουν τα μέτρα που εφάρμοσαν οι προκάτοχοί τους, με το επιχείρημα ότι έχουν διαταράξει τον μηχανισμό μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής.
Πληθωρισμός
Σε ετήσια βάση ο πληθωρισμός στην Τουρκία αυξήθηκε στο 67,07% τον Φεβρουάριο του 2024, επιταχυνόμενος από 64,86% τον προηγούμενο μήνα και υπερβαίνοντας τις εκτιμήσεις της αγοράς για 65,74%. Πρόκειται για την υψηλότερη ένδειξη από τον Νοέμβριο του 2022, λόγω της σταθερής αύξησης του κατώτατου μισθού και των προσαρμογών στους κρατικούς φόρους.
Οι τιμές αυξήθηκαν ταχύτερα για όλες τις υποομάδες, ιδιαίτερα για
- τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά (71,2% έναντι 69,71% τον Ιανουάριο),
- τις μεταφορές (77,98% έναντι 77,54%) και
- τη στέγαση και τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας (49,07% έναντι 45,99%).
Επιπλέον, ο πληθωρισμός αυξήθηκε για
- τα έπιπλα, τον οικιακό εξοπλισμό και τη συνήθη συντήρηση (62,92% έναντι 61,10%),
- τα ξενοδοχεία, τις καφετέριες και τα εστιατόρια (94,78% έναντι 92,27%),
- τα είδη ένδυσης και υπόδησης (43,44% έναντι 40,62%),
- και διάφορα αγαθά και υπηρεσίες (61,86% έναντι 58,95%).
Εν τω μεταξύ, ο δομικός πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 72,89% τον Φεβρουάριο από 70,48% την προηγούμενη περίοδο.
Σε μηνιαία βάση, ο ΔΤΚ αυξήθηκε κατά 4,53%, καταγράφοντας επιβράδυνση από το υψηλό 5 μηνών του 6,70% τον Ιανουάριο.
Συναλλαγματικά αποθέματα
Τα συναλλαγματικά αποθέματα στην Τουρκία μειώθηκαν στα 77790 εκατ. USD στις 8 Μαρτίου από 80510 εκατ. USD την προηγούμενη εβδομάδα. Μεσοσταθμικά, τα συναλλαγματικά αποθέματα της Τουρκίας κινούνται στα 48463,25 εκατ. USD από το 1987 έως το 2024, φτάνοντας στο ιστορικό υψηλό των 115144,00 εκατομμυρίων USD τον Δεκέμβριο του 2013 και στο χαμηλό ρεκόρ των 1390,00 εκατομμυρίων USD τον Ιανουάριο του 1988.
Η πορεία της τουρκικής λίρας
Η τουρκική λίρα διεύρυνε τις απώλειες για να φτάσει σε νέα ιστορικά χαμηλά, περνώντας τα 31 ανά USD, καθώς οι traders συνεχίζουν να αξιολογούν τις νομισματικές και οικονομικές προοπτικές της Τουρκίας. Ο ετήσιος πληθωρισμός επιταχύνθηκε για τέταρτο συνεχόμενο μήνα στο 67% τον Φεβρουάριο, ο υψηλότερος από τον Νοέμβριο του 2022.
Ο υπουργός Οικονομικών αναμένει ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει αυξημένος λόγω των επιπτώσεων της βάσης και των επιπτώσεων της καθυστερημένης αύξησης των επιτοκίων, αλλά προβλέπει μείωση εντός του επόμενου έτους. Εν τω μεταξύ, συνεχίζονται οι ανησυχίες για ισχυρότερη υποτίμηση της λίρας μετά τις τοπικές εκλογές της 31ης Μαρτίου, παρόμοια με τη μεγάλη πτώση που σημειώθηκε τον περασμένο Μάιο μετά τις προεδρικές και γενικές εκλογές. Ωστόσο, ο υπουργός Οικονομικών είπε ότι ένα τέτοιο σενάριο δεν είναι πιθανό καθώς η πολιτική που εφαρμόζουν τώρα οι αρχές κάνει τη λίρα ελκυστική και οι εισροές συναλλάγματος θα αυξηθούν.
Η κεντρική τράπεζα αύξησε ήδη τα επιτόκια συνολικά κατά 3, 650 μονάδες βάσης για τον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων, επιστρέφοντας σε μια πιο ορθόδοξη πολιτική.
Η πορεία του 10ετούς ομολόγου
Η απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου της Τουρκίας ξεπέρασε το 26%, το υψηλότερο επίπεδο από τα τέλη Νοεμβρίου, καθώς οι επενδυτές αναμένουν ότι το ενδιαφέρον θα πρέπει να παραμείνει υψηλότερο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα λόγω της αύξησης του πληθωρισμού και καθώς αναμένουν τις τοπικές εκλογές στις 31 Μαρτίου.
Υπάρχουν επίσης ανησυχίες για την υιοθέτηση χαλαρότερων δημοσιονομικών πολιτικών πριν από την ψηφοφορία. Από τον Ιούλιο του 2023, όταν η νέα ομάδα της οικονομικής και κεντρικής τράπεζας υιοθέτησε περισσότερες ορθόδοξες πολιτικές, οι ξένοι επενδυτές επέστρεψαν στην αγορά χρέους.
