Την ολοκλήρωση του πρώτου γύρου, στο πλαίσιο της στρατηγικής αναθέρμανσης των διμερών σχέσεων Ελλάδας – Σερβίας, επιχειρεί να σηματοδοτήσει το Μέγαρο Μαξίμου με την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Βελιγράδι και τις κοινές δηλώσεις με τον Αλεκσάνταρ Βούτσιτς.
Για σφυρηλατημένες σχέσεις και διμερή συμπόρευση που απέκτησε στρατηγικό χαρακτήρα με τη Κοινή Διακήρυξη των Αθηνών τον Δεκέμβριο του 2019, μίλησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο Βελιγράδι κατά την κοινή συνέντευξη με τον Αλεξάνταρ Βούσιτς. Η ένταξη των δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ είναι στρατηγικός στόχος, στεκόμαστε δίπλα σας, τόνισε ο πρωθυπουργός, συμπληρώνοντας: «Η Eλλάδα είναι ο πιο σταθερός σύμμαχος υπέρ της ευρωπαϊκής προοπτικής της Σερβίας.
Η επιλογή της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου δεν είναι τυχαία, καθώς στη Σερβία μαίνονται διαδηλώσεις και επαπειλούνται κοινωνικές αναταραχές, καθώς η αντιπολίτευση δεν αναγνωρίζει τη σαρωτική επικράτηση Βούτσιτς στις πρόσφατες εκλογές και ζητά τη διεξαγωγή νέων. Συνεπώς, η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη και οι αναφορές στην ευρωπαϊκή προοπτική της Σερβίας, συνιστά -αν μη τί άλλο- ψήφο εμπιστοσύνης στον Σέρβο πρόεδρο τη στιγμή που την έχει ανάγκη, διεθνώς και εσωτερικά. Με δεδομένο ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός είναι ο πρώτος Ευρωπαίος που επισκέπτεται τη Σερβία μετά τις εκλογές, αποτελεί και κίνηση εκπροσώπησης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δεδομένου ότι πολλές φορές το Συμβούλιο και η Κομισιόν έχουν διαφορετικές θέσεις απέναντι στη Σερβία.
Πρέπει να σημειωθεί πάντως, ότι η Ελλάδα δεν έχει λάβει στήριξη από καμία ευρωπαϊκή ή βαλκανική χώρα στα αιτήματά προς την Αλβανία για την υπόθεση Μπελέρη και τη Χειμάρα, με ότι αυτό συνεπάγεται για την επιρροή της στην περιοχή.
Σε κάθε περίπτωση, η συνάντηση Μητσοτάκη – Βούτσιτς σηματοδοτεί την ανάκτηση χαμένου εδάφους -πολιτικά- λόγω της διπλωματικής αναβάθμισης του Κοσόβου από το υπουργείο Εξωτερικών. Ωστόσο, δεν μπορεί να υποβαθμίζεται η συμπόρευση της Σερβίας με την Τουρκία σε πολλά θέματα, τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και σε διεθνείς και υπερεθνικούς θεσμούς.
Δηλώσεις
«Προσβλέπουμε εντός του έτους στη σύγκλιση του τέταρτου συμβουλίου συνεργασίας με το βλέμμα στραμμένο σε μέλλον ειρήνης και κοινωνικής ευημερίας. Επαναβεβαιώνεται η συνεργασία σε όλα τα επίπεδα. Δεν είναι τυχαίο ότι επισκέπτομαι το Βελιγράδι συνοδευόμενος από 4 υπουργούς και πολλούς επιχειρηματίες. Θέλουμε να προωθήσουμε περαιτέρω επενδυτικές σχέσεις σε συγκεκριμένους τομείς. Ιδιαίτερα σημαντικό θέμα της ατζέντας είναι η διασύνδεση στην ενέργεια και τις μεταφορές είπε ο πρωθυπουργός αναφερόμενος στον εκσυχρονισμό της γραμμής Θεσσαλονίκη – Βελιγράδι και το στρατηγικής σημασίας έργο από τον Πειραιά στη Βουδαπέστη», είπε ο πρωθυπουργός.
Η πατρίδα μου διαχρονικά ενθαρρύνει έμπρακτα την περιφερειακή διασυνδεσιμότητα για πολίτες και αγαθά κι αυτός είναι σημαντικός δρόμος που οδηγεί στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, συμπλήρωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Επίσης αναφέρθηκε στον κάθετο διάδρομο μεταφοράς φυσικού αερίου από νότο – βορρά και αντίστροφα, μέσω Ρεβυθούσας, υπογραμμίζοντας ότι η Σερβία διαθέτει μεγάλες αποθήκες.
Στην Ελλάδα έχουμε την τεχνογνωσία αφού παράγουμε το 50% από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και θέλουμε να γίνουμε κόμβος εξαγωγής και να βοηθήσουμε τη Σερβία στην πράσινη μετάβαση της, πρόσθεσε ο πρωθυπουργός.
«Η θέση μας για το Κόσοβο είναι σταθερή και γνώμονας σε όλα είναι το διεθνές δίκαιο», πρόσθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Αλεξάνταρ Βούσιτς: Ευγνώμονες στην Ελλάδα
H Σερβία είναι αποφασισμένη να συνεχίσει και να επιταχύνει την ευρωπαϊκή της πορεία και είμαστε ευγνώμονες στην Ελλάδα για την υποστήριξη που μάς παρέχει.
Καλωσορίζουμε όλες τις ελληνικές επιχειρήσεις που θέλουν να μας παρέχουν βοήθεια. Εχουμε χρήματα αλλά δεν έχουμε αρκετές εταιρείες για τις απαραίτητες ενέργειες Γι αυτό έχω ζητήσει από τον Έλληνα πρωθυπουργό επέκταση των ελληνικών επχιειρήσεων., είπε ο πρόεδρος της Σερβίας. Η Σερβία είναι μικρή οικονομία αλλά η ισχυρότερη στα δυτικά Βαλκάνια και καλύπτουμε το 65% του ΑΕΠ στην περιοχή, είπε ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, αναφερόμενος επίσης στα ενεργειακά θέματα αλλά και στη συνεργασία στην τουριστική διασύνδεση των δύο χωρών.
Ομιλία του Κυριάκου Μητστοτάκη
«Αξιότιμε Πρόεδρε της Δημοκρατίας της Σερβίας, αγαπητέ Aleksandar, κύριοι Υπουργοί, αγαπητέ Siniša (Mali), αγαπητέ Marko (Čadež),
Είναι πραγματικά μεγάλη τιμή για εμένα και για τους συνεργάτες μου να μπορώ να βρίσκομαι μαζί σας στα εγκαίνια των εργασιών του Σερβο-Ελληνικού Επιχειρηματικού Φόρουμ.
Ευχαριστώ θερμά για ακόμα μία φορά, αγαπητέ μου Πρόεδρε, για την πρόσκληση να επισκεφθώ τη χώρα σας, μαζί με πολλά εξέχοντα μέλη της επιχειρηματικής μας κοινότητας. Νομίζω ότι η πρόσκληση αυτή προσφέρει την ευκαιρία για να διαμορφώσουμε νέες συνέργειες και εν όψει της Specialized Expo 2027. Να συγχαρώ την κυβέρνηση της Σερβίας για την άρτια προετοιμασία αυτού του πολύ σημαντικού επιχειρηματικού γεγονότος.
Και βέβαια, η παρουσία μας εδώ αποτελεί ακόμα μία απόδειξη ότι η φιλία μεταξύ Σερβίας και Ελλάδας είναι ιστορικά γερά θεμελιωμένη.
Πιστεύω πράγματι, όπως είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και με τον κ. Πρόεδρο, ότι το 2024 είναι μία ευκαιρία για να μπορέσουμε να κάνουμε ένα μεγάλο άλμα στις οικονομικές μας σχέσεις. To διμερές μας εμπόριο είναι περίπου στα 750 εκατομμύρια ευρώ, όμως είναι βέβαιο ότι μπορούμε να κάνουμε πολλά περισσότερα.
Θα ήθελα με την ευκαιρία αυτή να ζητήσω από τις ελληνικές επιχειρήσεις οι οποίες μας συνοδεύουν -και βέβαια, όπως είπαμε, θα μπορούσαμε να είχαμε φέρει πολύ περισσότερες επιχειρήσεις, επιφυλασσόμαστε να το κάνουμε σε κάποια στιγμή στο μέλλον-, να δούμε με πολύ μεγάλη προσοχή τη σημαντική οικονομική πρόοδο την οποία έχει πετύχει η Σερβία τα τελευταία χρόνια. Διότι, τα νούμερα τα οποία μας παρουσίασε ο Siniša δεν μπορούν εύκολα να αμφισβητηθούν ως προς τους ρυθμούς ανάπτυξης, ως προς τους φιλόδοξους στόχους το ΑΕΠ της Σερβίας – γιατί όχι;- να φτάσει τα 100 δισ. ευρώ το 2027.
Όλη αυτή η αναπτυξιακή δυναμική προσφέρει πολύ μεγάλες ευκαιρίες για επενδύσεις και συνέργειες σε πολλούς διαφορετικούς κλάδους: κατασκευές -είδαμε πόσα σημαντικά έργα δρομολογούνται-, υποδομές, διαχείριση ακινήτων, ενέργεια, διαχείριση αποβλήτων.
Και είμαι βέβαιος, αγαπητέ μου Πρόεδρε, ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις θα αδράξουν αυτή την ευκαιρία να γίνουν μέρος της επιτυχίας της σερβικής οικονομίας.
Η δική μας οικονομία, ξέρετε, βρίσκεται και αυτή σε μια φάση όχι πολύ διαφορετική από την πορεία της οικονομίας της Σερβίας, βγαίνοντας από μια παρατεταμένη οικονομική κρίση. Έχουμε και εμείς καταφέρει να κάνουμε τις δικές μας σημαντικές οικονομικές υπερβάσεις. Το 2022 οι εξαγωγές μας, αγαθών και προϊόντων, ξεπέρασαν τα 70 δισεκατομμύρια ευρώ. Έβλεπα με πολύ μεγάλη προσοχή τα νούμερα της ανεργίας: και εμείς καταφέραμε και ρίξαμε την ανεργία από το 18% κάτω από το 10%. Το σπάσαμε το φράγμα του 10% μετά από 14 χρόνια. Και βέβαια αυτή την υπεύθυνη οικονομική πολιτική της χώρας την εκτίμησαν και οι μεγάλοι οίκοι αξιολόγησης, οι οποίοι μας επέστρεψαν στην επενδυτική βαθμίδα.
Και βέβαια αποδίδω και πολύ μεγάλη σημασία σε κάτι, το οποίο βλέπω να συμβαίνει και εδώ στη Σερβία: στην αύξηση του κατώτατου αλλά και του μέσου μισθού. Μόνο στην πατρίδα μας τα τελευταία τέσσερα χρόνια καταφέραμε και δημιουργήσαμε 310.000 νέες δουλειές. Έχει ένα ενδιαφέρον, κοίταζα τα οικονομικά στοιχεία, ότι πριν από τέσσερα χρόνια το 33% των Ελλήνων αμείβονταν με μισθούς από 1.000 έως 3.000 ευρώ. Σήμερα είναι το 42%. Αυτό σημαίνει ότι οι μέσοι μισθοί ακολουθούν την πορεία της οικονομίας. Και έτσι τελικά μπορούμε να δημιουργούμε ευημερία για όλους.
Και βέβαια, δεν μπορώ να κρύψω -βλέποντας τα σχέδια της Σερβίας- τις φυσικές, γεωπολιτικές και οικονομικές συνέργειες μεταξύ των δύο μας χωρών. Τη μεγάλη σημασία, παραδείγματος χάρη, που αποδίδουμε στους οδικούς και σιδηροδρομικούς άξονες που θα συνδέσουν την Ελλάδα, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Σερβία, με την κεντρική Ευρώπη.
Όταν κοιτάζω τη Σερβία βλέπω μια δυναμική εξαγωγική οικονομία. Και η Σερβία θα θελήσει αύριο όχι μόνο να εισάγει προϊόντα αλλά να εξάγει τα προϊόντα της προς τις παγκόσμιες αγορές. Από πού μπορεί να το κάνει; Θέλουμε ένα μεγάλο μέρος αυτών των εξαγωγών να μπορεί να περνάει από την Ελλάδα. Αλλά γι’ αυτό χρειαζόμαστε σύγχρονα τρένα και σύγχρονους δρόμους. Και η πατρίδα μας, αγαπητέ Aleksandar, επενδύει ήδη στην αναβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου από τη Θεσσαλονίκη μέχρι την Ειδομένη ώστε να μπορούμε να καλύψουμε αυτές τις μεγάλες ανάγκες.
Όταν κοιτάζω τον ενεργειακό χάρτη βλέπω προφανείς συνέργειες: βραχυπρόθεσμες, ως προς την δυνατότητα να τροφοδοτούμε τη Σερβία με φυσικό αέριο, αλλά να αξιοποιούμε και τις σημαντικές αποθήκες φυσικού αερίου. Και μεσοπρόθεσμες – μακροπρόθεσμες, όταν διαπιστώνουμε πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τη Σερβία με τη δική της πράσινη μετάβαση.
Η πατρίδα μου είναι ήδη μία από τις δέκα πρώτες χώρες στον κόσμο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Παράγουμε σχεδόν το 50% της ηλεκτρικής μας ενέργειας από τον ήλιο και από τον άνεμο και θέλουμε να μπορούμε να μεταφέρουμε αυτή την τεχνογνωσία και εδώ στη Σερβία και να αναπτύξουμε καινούριες επενδυτικές ευκαιρίες.
Και τέλος, το συζητήσαμε και με τον Πρόεδρο, οι τράπεζές μας οι οποίες αναγκάστηκαν τα δύσκολα χρόνια της κρίσης, υποχρεώθηκαν μάλλον, να εγκαταλείψουν τη βαλκανική αγορά. Καθώς τώρα έχουν πολύ πιο ισχυρούς ισολογισμούς είμαι σίγουρος ότι θα αναπτύξουν ενδιαφέρον να επιστρέψουν στη Σερβία για να μπορέσουν να συγχρηματοδοτήσουν όλα αυτά τα σημαντικά σχέδια οικονομικής ανάπτυξης.
Οπότε κλείνω, αγαπητέ μου Πρόεδρε, για να μην μακρηγορήσω, εκφράζοντας για ακόμα μία φορά τη χαρά μου που βρίσκομαι εδώ, επικεφαλής μεγάλης επιχειρηματικής αποστολής, αλλά και την αισιοδοξία μου για τις μεγάλες προσδοκίες, οι οποίες συνδιαμορφώνονται ως προς την οικονομική μας συνεργασία. Τα πολιτικά είχαμε την ευκαιρία να τα συζητήσουμε το πρωί.
Αλλά επειδή, ξέρετε, και η πολιτική τελικά είναι οικονομία, η μεγαλύτερη ενσωμάτωση της Σερβίας στον οικονομικό ιστό της Ευρώπης είναι και αυτή από μόνη της μία σημαντική παρακαταθήκη, προκειμένου η Σερβία να διεκδικήσει τη θέση της στην ευρωπαϊκή οικογένεια, εκεί που πιστεύω ακράδαντα ότι ανήκει».
