Οι ηγέτες ήθελαν περισσότερο να εκπέμψουν σήμα ομόνοιας και λιγότερο μια συμφωνία ουσίας στο COP28. Αυτό δείχνει το κοινό ανακοινωθέν της συμφωνίας στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Κλίμα που διεξάγεται στο Ντουμπάι.
Στην πραγματικότητα τα μέλη του ΟΠΕΚ προσήλθαν με ατζέντα να αναγκάσουν τους υπολοίπου να επανεξετάσουν την στρατηγική πλήρους κατάργησης των ορυκτών καυσίμων και το πέτυχαν. Το ανακοινωθέν θέτει μεν φιλόδοξους στόχους και αναφέρεται σε μέτρα, πλην όμως ανοίγει παράθυρα διαφυγής τέτοια που αυξάνουν τους κινδύνους μη-τήρησης της συμφωνίας.
Η φετινή Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Κλίμα ξεκίνησε στις 30 Νοεμβρίου στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, σε «θερμό κλίμα» αντιπαραθέσεων, καταγγελιών και αβεβαιοτήτων, υπό το βάρος ηχηρών απουσιών (οι Τζο Μπάιντεν και Σι Τζινπίνγκ δεν ήταν εκεί) και μέσα σε διόλου ευκαταφρόνητες σκιές καχυποψίας.
Για πολλούς ακτιβιστές, το ίδιο το γεγονός ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα φιλοξένησαν την COP28 αποτελούσε, από μόνο του, δομική αντίφαση.
Το ερώτημα που έθεταν ανοιχτά πολλοί ήταν ένα: Πόσο επιτυχημένη μπορεί να είναι, επί της ουσίας, μια σύνοδος για το Κλίμα όταν αυτή έχει ως οικοδεσπότη έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο; Με 2.456 άτομα που συνδέονται με τις βιομηχανίες άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου παίρνουν συμμετάσχουν στις συνομιλίες που διεξάγονται στο πλαίσιο της COP28 στο Ντουμπάι και με μπαράζ δημοσιευμάτων να σκιαγραφούν την εμπρηστική ατζέντα που είχαν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, κανείς δεν δικαιούται το δικαίωμα στην αμφιβολία. Όλοι γνώριζαν ότι η διάσκεψη ήταν καταδικασμένη ως προς την υιοθέτηση στόχων. Τότε γιατί την έκαναν; Μα ακριβώς για να τεθούν ρεαλιστικές διαφωνίες και να δοκιμστούν οι στόχοι ως προς τη βιωσιμότητά και την οικουμενικότητά τους.
Ε, λοιπόν, διαψεύστηκαν… οι στόχοι.
Σήμερα ωστόσο, έπειτα από δύο εβδομάδες συνομιλιών στο Ντουμπάι, η υφήλιος παρουσιάζεται να κατέληξε σε μια νέα συμφωνία, «ιστορική» όπως χαρακτηρίζεται, για το Κλίμα, η οποία ανοίγει τον δρόμο για την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα.
Μέχρι εδώ όλα καλά, θα έλεγε κανείς, αν και δεν μπορεί παρά να προκαλέσει εντύπωση το γεγονός ότι έπειτα από δεκάδες διασκέψεις και δεκαετίες συνομιλιών, οι εκκλήσεις για απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα πανηγυρίζονται ως «πρωτοφανείς» κι όχι απλώς ως προ πολλού προφανείς.
Κάποιοι τώρα, με βάση όσα ανακοινώθηκαν σήμερα, φτάνουν στο σημείο να πανηγυρίσουν «το τέλος της εποχής των ορυκτών καυσίμων». Μήπως, όμως, προτρέχουν, ενθαρρυμένοι από ευσεβείς πόθους;
Το CNN βλέπει σκιές και γλωσσικές ασάφειες που αφήνουν περιθώριο, ώστε ορισμένες χώρες στην πράξη να μην αναλάβουν τη δράση που θα έπρεπε.
Η σημερινή συμφωνία «καλεί» τις χώρες να «συμβάλουν» στις παγκόσμιες προσπάθειες για τη μείωση των εκπομπών ατμοσφαιρικών ρύπων, αλλά με τρόπους που εκείνες θεωρούν κατάλληλους, προσφέροντάς τους πολλές επιλογές, κι όλα αυτά με ορίζοντα το 2050.
Σύμφωνα με τον Τζον Κέρι, τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ για το Κλίμα, η συμφωνία που ανακοινώθηκε σήμερα είναι περισσότερο σαφής και ισχυρή στις διατυπώσεις της από ό,τι ήταν άλλες του παρελθόντος.
Ωστόσο υπάρχουν αναλυτές που συνεχίζουν να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, βλέποντας «παραθυράκια τα οποία δίνουν στη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων πολυάριθμες οδούς διαφυγής» αλλά και αναφορές σε τεχνολογίες (όπως είναι για παράδειγμα εκείνες της δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα) των οποίων η φιλική προς το περιβάλλον αποτελεσματικότητα ακόμη αμφισβητείται.
Οι τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα, στις οποίες γίνεται αναφορά, έχουν επί παραδείγματι επικριθεί από μερίδα επιστημόνων ως υπερβολικά δαπανηρές, ως αμφισβητούμενης αποτελεσματικότητας, αλλά και ως αποπροσανατολιστικές ως προς τον τελικό στόχο της ανθρακικής ουδετερότητας (σ.σ. εάν θεωρήσουμε ότι μπορούμε να δεσμεύουμε το διοξείδιο, τότε θα συνεχίσουμε να ρυπαίνουμε).
