Σαφές μήνυμα πολυεπίπεδης επαναπροσέγγισης ΕΕ-Κίνας εξέπεμψε η επίσκεψη της προέδρου της Κομισιόν και του Γάλλου προέδρου στο Πεκίνο, όπου είχαν συνομιλίες με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Ζινπίνγκ.
Όπως ανακοίνωσε η Ούρσουλα φον Ντερ Λάιεν ΕΕ και Κίνα θα ξεκινήσουν διμερείς επαφές υψηλού επιπέδου στο εμπόριο, κίνηση που δείχνει διάθεση οριοθέτησης διαφορών και υπέρβασης ανοιχτών ζητημάτων.
Παράλληλα, όμως, οι Ευρωπαίοι -τόσο η φον ντερ Λάιεν όσο και ο Μακρόν- έθεσαν στον Σι το θέμα του πολέμου στην Ουκρανία και της Ταϊβάν. Αναφορικά με την κατάσταση στο ουκρανικό μέτωπο, η προσπάθεια Μακρόν να ενισχύσει την κινεζική πρωτοβουλία, συμπίπτει με τη συνέντευξη του διευθυντή του γραφείου του Βόλοντμιρ Ζελένσκι στους FT, η οποία ερμηνεύεται ως παράθυρο διαprαγματεύσεων για πολιτική λύση στην Κριμαία.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προέτρεψε τον Σι Τζινπίνγκ να χρησιμοποιήσει την επιρροή του για να βοηθήσει στην αποκατάσταση της ειρήνης στην Ουκρανία, λέγοντας ότι ο Κινέζος ηγέτης θα μπορούσε να συγκεντρώσει όλες τις πλευρές για να συζητήσουν έναν τρόπο τερματισμού της ρωσικής εισβολής.
«Ξέρω ότι μπορώ να βασιστώ σε εσάς για να επαναφέρετε τη Ρωσία στη λογική και τους πάντες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», είπε ο Μακρόν στον Σι κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Πεκίνο την Πέμπτη.
Ο Σι προσπάθησε να συγκεντρώσει διεθνή υποστήριξη για ένα ασαφές σχέδιο για την ειρήνη στην Ουκρανία μετά την εισβολή του Ρώσου ηγέτη Βλαντιμίρ Πούτιν πέρυσι. Ενώ οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους έχουν απορρίψει οποιαδήποτε πρόταση κατάπαυσης του πυρός που θα επέτρεπε στη Ρωσία να διατηρήσει εδαφικά κέρδη, ορισμένες χώρες όπως η Γαλλία έχουν καλωσορίσει την προσπάθεια της Κίνας να βρει μια διπλωματική λύση.
Η διαφοροποίηση αυτή του Μακρόν από τον Μπάιντεν και η προσεκτική συμπόρευση της προέδρου της Κομισιόν καταδεικνύουν πολυεπίπεδες διεργασίες.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η επίσκεψη και οι δηλώσεις έρχονται μερικές μέρες μετά τη δημοσίευση έρευνας του Cambridge, σύμφωνα με την οποία δείχνει ότι η Δύση έχει απομονωθεί διεθνώς αναφορικά με τους χειρισμούς απέναντι στο μέτωπο της Ουκρανίας, με τα 2/3 του παγκόσμιου πληθυσμού να μην υποστηρίζουν την αντιπαράθεση με τη Ρωσία.
Αν και ο Μακρόν δεν αναμένει από την Κίνα να εγκαταλείψει τη στενή της συνεργασία με τη Ρωσία, βλέπει περιθώρια για δυνητικά σημαντικές κινήσεις από το Πεκίνο, σύμφωνα με υψηλόβαθμο Γάλλο αξιωματούχο. Ο Μακρόν αναμενόταν επίσης να προειδοποιήσει τον Σι να μην προμηθεύει τη Ρωσία με όπλα.
Ο Σι είπε σε σχέση με την Ουκρανία ότι η Κίνα παραμένει προσηλωμένη στην ενθάρρυνση της ειρηνικής διαπραγμάτευσης και στην επίλυση του ζητήματος με πολιτικά μέτρα. Συμμετείχε επίσης στη Γαλλία ζητώντας να τερματιστούν οι επιθέσεις σε αμάχους και παιδιά και να τηρηθούν οι δεσμεύσεις για αποφυγή της χρήσης πυρηνικών όπλων.
Εμπορική προσέγγιση ΕΕ – Κίνας
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία συνάντησε τον Σι με τον Μακρόν και διμερώς, είπε στους δημοσιογράφους μετά τις συνομιλίες ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Κίνα συμφώνησαν να συγκαλέσουν συνομιλίες υψηλού επιπέδου για εμπορικά και οικονομικά ζητήματα, καθώς και χωριστά για ψηφιακά ζητήματα, για να αντιμετωπίσουν τις ανισορροπίες.
«Αυτοί οι δύο διάλογοι θα πρέπει να συγκληθούν το συντομότερο δυνατό για να σημειωθεί πρόοδος σε όλα τα διαφορετικά αρχεία και να παράγουν απτά αποτελέσματα», είπε η φον ντερ Λάιεν. Επανέλαβε μια προειδοποίηση προς την Κίνα να μην προμηθεύει όπλα στη Ρωσία. «Όλοι γνωρίζουμε ότι ο εξοπλισμός του επιτιθέμενου θα ήταν ενάντια στο διεθνές δίκαιο και θα έβλαπτε σημαντικά τη σχέση μας», είπε η φον ντερ Λάιεν.
Η λεπτή γραμμή της Ταϊβάν
Η Von der Leyen επέμεινε επίσης στη διατήρηση της σταθερότητας, της ειρήνης και του status quo στα στενά της Ταϊβάν. «Κανείς δεν πρέπει να αλλάξει μονομερώς το status quo δια της βίας σε αυτήν την περιοχή», είπε.
Η δήλωση αυτή κινείται ακριβώς πάνω στη λεπτή γραμμή, καθώς αναγνωρίζει -εμμέσως πλην σαφώς- το υφιστάμενο καθεστώς της Ενιαίας Κίνας και παράλληλα την ημιαυτονομία της Ταϊβάν. Έτσι, αντιτίθεται σε ενδεχόμενη εισβολή της Κίνας, αλλά παράλληλα καθιστά σαφές ότι δεν εγκρίνει και τις μονομερείς κινήσεις των ΗΠΑ.
«Η χρήση βίας για την αλλαγή του status quo είναι απαράδεκτη και είναι σημαντικό οι εντάσεις που ενδέχεται να προκύψουν να επιλυθούν μέσω διαλόγου».
Ο Σι είπε ότι κανείς δεν πρέπει να περιμένει από την Κίνα να συμβιβαστεί στο ζήτημα της Ταϊβάν κατά τη συνάντησή του με τη φον ντερ Λάιεν, σύμφωνα με την Κεντρική Τηλεόραση της Κίνας.
Επίσης, ο Κινέζος πρόεδρος δήλωσε ότι το ζήτημα της Ταϊβάιν είναι ο πυρήνας των βασικών συμφερόντων της Κίνας και θα ήταν «ονείρωξη» να περιμένουν κάποιοι από την Κίνα να κάνει συμβιβασμούς σε αυτό.
Συντονισμός Μακρόν – Μπάιντεν
Ο Μακρόν μίλησε με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα για την επίσκεψη στην Κίνα και «επανέλαβαν επίσης τη σταθερή υποστήριξή τους στην Ουκρανία ενόψει της συνεχιζόμενης επιθετικότητας της Ρωσίας.
», σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου.
Η Κίνα, της οποίας η διπλωματική στάση έχει ενισχύσει την προσπάθεια του Πούτιν να διεξάγει τον πόλεμο, είναι η μόνη χώρα που μπορεί να αλλάξει το παιχνίδι στη σύγκρουση δεδομένης της επιρροής της στη Μόσχα, σύμφωνα με τον Γάλλο αξιωματούχο. Ό,τι και να κάνει η Κίνα από εδώ θα μπορούσε να έχει δραματικό αντίκτυπο στη σύγκρουση.
Συντονισμός Σι – Πούτιν
Ο Σι, προηγουμένως πραγαμτοποίησε διήμερη επίσκεψη στη Ρωσία, βεβαιώνοντας το υψηλό επίπεδο των σχέσεων, διατρανώνοντας την πρόθεση για διεύρυνσή τους και ξεδιπλώνοντας τη διπλωματική του πρωτοβουλία για την Ουκρανία.
Μέτωπα
Ο Πούτιν, από την πλευρά του, επαίνεσε το σχέδιο 12 σημείων της Κίνας για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Η συνάντηση με τον Μακρόν έδωσε επίσης στον Σι την ευκαιρία να εδραιώσει τους δεσμούς με τον Γάλλο ηγέτη, ιδιαίτερα καθώς οι σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ βρίσκονται σε αδιέξοδο.
Το Πεκίνο επιδιώκει να αποτρέψει τη συμμετοχή της Ευρώπης στο αμερικανικό μέτωπο, ιδιαίτερα σε μέτρα όπως ο έλεγχος των εξαγωγών βασικών τεχνολογιών που θα έβλαπταν την ανάπτυξη της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο.
