Πολιτικές αποφάσεις που θολώνουν έτι περαιτέρω τα νερά στο κρίσιμο γεωοικονομικά λιμάνι της Αλεξανδρούπολης λαμβάνει η κυβέρνηση, ακυρώνοντας τη διαδικασία πώλησης του 67% ενώ το ΤΑΙΠΕΔ είχε λάβει δσμευτικές προσφορές από δύο υποψηφίους μετά από αλλεπάλληλες καθυστερήσεις.
Τη ματαίωση της διαγωνιστικής διαδικασίας για την πώληση του 67% του Λιμένα της Αλεξανδρούπολης αποκαλύπτουν δημοσιεύματα του Reuters και των Νέων. Η απόφαση αιτιολογείται υπό το πρίσμα της ανατροπής των γεωπολιτικών ισορροπιών. Στα ίδια όμως δημοσιεύματα γίνονται αναφορές για αξιοποίηση άλλων επενδύσεων. Το τοπίο παραμένει θολό και οι πληροφορίες ρέουν με φειδώ και είναι εξαιρετικά ασαφείς.
Σύμφωνα με το Reuters, το λιμάνι δείχνει να έχει διαφορετικό ρόλο πλέον, λόγω της εγγύτητάς του σε κρίσιμες περιοχές που έχουν να κάνουν με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Παράλληλα και ανεξάρτητα από την πώληση των εμπορικών δραστηριοτήτων, το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης λειτουργεί ως βάση ανεφοδιασμού των νατοϊκών δυνάμεων και εντάσσεται στο πλαίσιο της ελληνοαμερικανικής αμοιβαίας αμυντικής συνεργασίας.
Auditor’s note: Πως χάλασε η δουλειά
Στα media προτάσσονται οι αιτιάσεις για την αλλαγή ρόλου του Λιμένα ως ο μείζων λόγος που οδήγησε την κυβέρνηση να αλλάξει στάση, αλλά μια πιο προσεκτική εξέταση των παραμέτρων που επιδρούν στην εξέλιξη της διαδικασίας καταδεικνύει ότι οι λόγοι μπορεί να είναι πιο… επιχειρηματικοί… Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι ειδικά για την τελευταία παράταση κατάθεσης που είχε δοθεί, ήταν διάχυτη η πεποίθηση ότι είχε παρέμβει το Μαξίμου και δόθηκε παρά τις αντίθετες γνώμες και ενστάσεις τόσο της διοίκησης του ΤΑΙΠΕΔ, όσο και των δύο ομίλων που τελικά κατέθεσαν δεσμευτικές προσφορές. Το Crisis Monitor είχε εγκαίρως επισημάνει τις μεθοδεύσεις της οικογένειας Κοπελούζου σε όλα τα επίπεδα, αλλά η αποδοχή των δεσμευτικών προσφορών από τους δύο ενδιαφερόμενους δημιούργησε την εντύπωση ότι τα όποια εμπόδια είχαν καμφθεί, η οποία όμως αποδεικνύεται… εσφαλμένη.
Η επίκληση της γεωπολιτικής παραμέτρου, αν και στρέφεται στην αναβάθμιση, εν τούτοις μπορεί να δημιουργήσει ακόμη περισσότερες επιπλοκές, καθώς το πάγωμα της διαδικασίας αξιοποίησης του λιμένα αποτελούσε πάγιο αίτημα της Τουρκίας τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και προς τις ΗΠΑ.
Το πλέον αρνητικό σενάριο θα ήταν να έχει παγώσει η διαδικασία μετά από υπαναχώρηση των υποψηφίων επενδυτών ή από παρέμβαση των ΗΠΑ, λόγω πολιτικής αστάθειας ή ενόψει εκλογών.
Σε αυτή τη φάση δεν υπάρχουν διασταυρωμένες πληροφορίες για τα αίτια, αλλά είναι σαφές ότι η “γεωπολιτική αναβάθμιση” δεν αποτελεί ικανή απάντηση.
Στο επίκεντρο
Προ ημερών, μάλιστα, είχε εμφανιστεί εκτενέστατο ρεπορτάζ της κορυφαίας Αυστριακής εφημερίδας “Die Presse”, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Ένα Ελληνικό λιμάνι ξαφνικά στο επίκεντρο», πιστοποιώντας το εντεινόμενο ενδιαφέρον για την εν εξελίξει ιδιωτικοποίηση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης και τη γεωστρατηγική θέση της ακριτικής ελληνικής πόλης.
Στο σχετικό δημοσίευμα τονίζεται ότι το ελληνικό λιμάνι της Αλεξανδρούπολης έχει γεωστρατηγική σημασία για τα κράτη του ΝΑΤΟ – και τώρα πρόκειται να ιδιωτικοποιηθεί εν μέρει.
Η γεωστρατηγική και γεωοικονομική αξία του Λιμένα της Αλεξανδρούπολης είναι μεγάλη. Από τη μια αποτελεί πύλη για την ανάπτυξη νατοϊκών στρατευμάτων στο ανατολικό μέτωπο και από την άλλη αποτελεί εναλλακτική λύση για τις εξαγωγές σιτηρών από την Ουκρανία. Βέβαια, για να μπορέσει να παίξει αποτελεσματικά τέτοιο ρόλο απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις, τόσο σε οδικά και σιδηροδρομικά δίκτυα όσο και σε υποδομές στο ίδιο το λιμάνι. Συνολικά, απαιτούνται σημαντικά κεφάλαια και αρκετός χρόνος. Υπό τις παρούσες συνθήκες η δυναμικότητα του Λιμένα να υποδεχθεί φορτία και να τροφοδοτήσει πλοία είναι περιορισμένη, αυτό όμως μπορεί να αλλάξει. Το ερώτημα είναι αν ο ρόλος του Λιμένα την επομένη του πολέμου στην Ουκρανία θα είναι τέτοιος που θα δικαιολογεί τις απαιτούμενες εμπροσθοβαρείς επενδύσεις.
Οι Αμερικανοί επενδυτές δεν ήπιαν νερό
Η υποβολή, στα τέλη του περασμένου μήνα, δεσμευτικών προσφορών για τη μερική ιδιωτικοποίηση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης, της πόλης στην άκρη της βορειοανατολικής Ελλάδας, τράβηξε τη διεθνή προσοχή. Πράγμα ασυνήθιστο, αν σκεφτεί κανείς πως το λιμάνι ήταν δευτερεύουσας σημασίας τις τελευταίες δεκαετίες.
Ωστόσο, αυτό έχει αλλάξει άρδην τα τελευταία χρόνια, καθώς οι ΗΠΑ έδειξαν ξαφνικά μεγάλο ενδιαφέρον για την Αλεξανδρούπολη: Το 2019, ο τότε πρέσβης των ΗΠΑ επισκέφτηκε για πρώτη φορά τη μικρή πόλη των περίπου 71.000 κατοίκων και αναφέρθηκε στη μελλοντική της σημασία για την «ενεργειακή ασφάλεια» της Ευρώπης.
Εννοούσε με αυτό, σχέδια για έναν τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου για την υποδοχή αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου στα ανοικτά των ακτών της.
Στο διαγωνισμό για την πώληση του 67% του Οργανισμού Λιμένος Αλεξανδρούπολης είχαν καταθέσει προσφορές τα εξής επενδυτικά σχήματα:
Η κοινοπραξία INTERNATIONAL PORT INVESTMENTS ALEXANDROUPOLIS, η οποία απαρτίζεται από τις εταιρείες BLACK SUMMIT FINANCIAL GROUP – EUROPORTS-EFA GROUP και ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Η LIBERTY PORT HOLDINGS ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., θυγατρική της QUINTANA INFRASTRUCTURE & DEVELOPMENT. Η τελευταία είναι ιδιωτική εταιρία επενδύσεων χαρτοφυλακίου και διαχείρισης εταιρειών που επικεντρώνεται στους τομείς των ενεργειακών υποδομών, υποδομών δεδομένων και τεχνολογίας, βιομηχανικής αγοράς και διαχείριση πόρων, συμπεριλαμβανομένων θαλάσσιων λιμένων και τερματικών, μεταφοράς και επεξεργασίας φυσικών πόρων.
Και στις δύο κοινοπραξίες συμμετέχουν κορυφαίες αμερικανικές εταιρίες.
Οι φιλορώσοι εγκατέλειψαν… σταδιακά
Δύο άλλοι πλειοδότες αποχώρησαν, και οι δύο με ρωσικές διασυνδέσεις: ο Ιβάν Σαββίδης, η εταιρία του οποίου λειτουργεί ήδη το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, και ο Δημήτρης Κοπελούζος, ο οποίος υπήρξε επί δεκαετίες διαχειριστής του ρωσικού κολοσσού φυσικού αερίου Gazprom στην Ελλάδα.
Η αποχώρηση του Ιβάν Σαββίδη ήταν αναμενόμενη, αλλά η πλευρά του Δημήτρη Κοπελούζου είχε δείξει να έχει διασφαλίσει το οκ από τον αμερικανικό παράγοντα, καθώς έχει ήδη αναλάβει το FSRU της Αλεξανδρούπολης και “τρέχει” και την ενεργειακή διασύνδεση με την Αίγυπτο.
Διαθέτοντας ισχυρές διασυνδέσεις με το Μαξίμου και με τον τέως πρέσβη και νυν βοηθό υπουργό Εξωτερικών σε θέματα Πηγών Ενέργειας, Τζέφρι Πάιατ, η απόσυρση του Δημήτρη Κοπελούζου ήγειρε ερωτηματικά. Ταυτόχρονα ο όμιλος Κοπελούζου μαζί με την Hellenic Train (πρώην ΟΣΕ) που τώρα ελέγχουν οι Ιταλοί, ναυάγησαν το Θριάσιο ΙΙ.
