Με προοπτική την αποκατάσταση των διαύλων επικοινωνίας με την Τουρκία στο ανώτατο επίπεδο προσέρχεται στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής της Πράγας ο Έλληνας πρωθυπουργός, καθώς θα παραστεί τελικά και ο Ταγίπ Ερντογάν, ενώ ο “πόλεμος” δηλώσεων και στις δύο χώρες συνεχίζεται, με τους υπουργούς της κυβέρνησης Μητσοτάκη να δηλώνουν έτοιμοι για… όλα.
Μια ακόμη προσπάθεια οριοθέτησης των διμερών σχέσεων και προοπτικών για τα ελληνοτουρκικά προσέρχονται στην Πράγα Μητσοτάκηας και Ερντογάν, χωρίς όμως να είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει μεταξύ τους συνάντηση, ή αν αμφότεροι θα επιδοθούν σε blame game και νέες δηλώσεις όξυνσης.
Χωρίς ουσιαστική προεργασία σε τεχνικό επίπεδο προσέρχονται στην Πράγα ό Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ταγίπ Ερντογάν, με την ελπίδα για διμερή υψηλού επιπέδου συνάντηση να υφέρπει, αλλά να μην επικρατεί για την ώρα. Οι προσδοκίες θα ήταν άλλωστε πενιχρές, δεδομένης της έλλειψης ουσιαστικής ατζέντας. Ενδεχόμενη συνάντηση των ηγετών Ελλάδας και Τουρκίας στην Πράγα θα σηματοδοτήσει -πάντως- ανάσχεση της συγκρουσιακής δυναμικής καθώς αμφότεροι θα έχουν κάνει μισό βήμα πίσω.
Την περασμένη Πέμπτη βρέθηκαν στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο προπαρασκευαστικής συνάντησης εκπροσώπων των μετεχουσών χωρών ενόψει της Συνόδου, η επικεφαλής του διπλωματικού γραφείου του πρωθυπουργού Ελένη Μπούρα και ο Τούρκος υφυπουργός Εξωτερικών Φαρούκ Καϊμακτσί. Ομως, ο Τούρκος αξιωματούχος φέρεται να απέφυγε κάθε συζήτηση ουσίας και πολύ περισσότερο κάθε προσπάθεια διερεύνησης της πιθανότητας ενός τετ α τετ μεταξύ των κ. Μητσοτάκη και Ερντογάν, περιοριζόμενος σε έναν τυπικό κοινωνικό χαιρετισμό.
Έτσι, το πιθανότερο σενάριο είναι Μητσοτάκης και Ερντογάν να συνεχίζουν να παίζουν τους ξένους στην ίδια πόλη, όπως έκαναν και στη Νέα Υόρκη, όπου παρακάθησαν και σε κοινό δείπνο που παρέθεσε ο Τζο Μπάιντεν, χωρίς όμως να ανταλλάξουν ούτε ματιά.
Αν τελικά οι δύο ηγέτες χαιρετηθούν ή συζητήσουν έστω όρθιοι, αυτό θα θεωρηθεί πρόοδος.
Η ατζέντα της Πράγας
Στην Πράγα μεταφέρεται αυτή την εβδομάδα το επίκεντρο των εξελίξεων στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών. Η Αθήνα αναμένει την «έκβαση» της Συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στην τσεχική πρωτεύουσα την προσεχή Πέμπτη και Παρασκευή, στην οποία θα δώσει τελικά το «παρών» και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι αποφασισμένος να αναδείξει το νέο κρεσέντο της τουρκικής επιθετικότητας, ενώ από την Αγκυρα δεν εκπέμπεται καμία διάθεση να πέσουν οι τόνοι.
Τα σενάρια στην Ελλάδα
Στην Αθήνα κεντρικό πολιτικό αφήγημα παραμένει η ανησυχία ότι ο Τούρκος πρόεδρος είναι πιθανόν τους επόμενους μήνες να προκαλέσει μείζονα κρίση στις διμερείς σχέσεις για εσωτερικούς λόγους. Το σενάριο αυτό εξυπηρετεί όμως και την ελληνική κυβέρνηση, καθώς ακόμα και αν δεν πραγματωθεί ενισχύει τη συσπείρωση, δικαιολογεί την εκρηκτικά αυξημένες αμυντικές δαπάνες και επισκιάζει άλλα θέματα της επικαιρότητας.
Σύμφωνα με την “Καθημερινή”, παρά τη φημολογία και τις συζητήσεις των τελευταίων ημερών, το σενάριο περί «αποκλεισμού» κάποιου ελληνικού νησιού με το πρόσχημα της στρατιωτικοποίησης κατά παράβαση των Διεθνών Συνθηκών δεν θεωρείται ισχυρό.
Αντιθέτως, ως πιθανές κινήσεις πρόκλησης μείζονος έντασης θεωρούνται:
• Η δηµιουργία προσφυγικής κρίσης κατά τα πρότυπα του 2020 στον Εβρο.
• Η επανάληψη του σκηνικού των Ιμίων, με πυροδότηση κρίσης με αφορμή «κινήσεις» ιδιωτών, τις οποίες θα έχει ενορχηστρώσει η τουρκική πλευρά.
• Το πρόσχηµα των ερευνών, με το «Ορούτς Ρέις» να κινείται δυτικά του 28ου μεσημβρινού ή, στα νότια της Κρήτης για λογαριασμό της Τρίπολης, μέσω της ενεργοποίησης του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.
Η στρατηγική Ερντογάν
Η Άγκυρα είναι ξεκάθαρο ότι ακολουθεί πολιτική ολιστικής ανάδειξης των ελληνοτουρκικών και μάλιστα στη διεθνή κοινή γνώμη. Η Τουρκία έχει επιτύχει να αποδομήσεις μείζονα πλεονεκτήματα της Ελλάδας, ξεκινώντας με το προσφυγικό. Τώρα, φαίνεται ότι δημιουργεί παγίδα έντασης, στην οποία θέλει να σπρώξει την Αθήνα, ώστε στη συνέχεια να την εξαναγκάσει να αποδεχθεί συνομιλίες στο πλαίσιο του μηχανισμού αποκλιμάκωσης που έχει δημιουργηθεί στο NATO.
Η ελληνική πλευρά όμως, θέλει σε κάθε περίπτωση να αποφύγει το πλαίσιο διαλόγου στο NATO, καθώς εκεί η Τουρκία διαθέτει αυξημένη επιρροή και τα ζητήματα προσεγγίζονται σε βάση που δεν ευνοεί τη στρατηγική που έχει διαμορφώσει.
Auditor’s note: Ενόψει εκλογών
Καθώς το μπρα-ντε-φερ συνεχίζεται, οι προκλήσεις αναμένεται να παραμείνουν στην ημερήσια διάταξη, με τις δύο πλευρές να επιμένουν σε blame game και να προσπαθούν για τεχνικό οφσάιντ του αντιπάλου, ώστε να επιβάλλουν τους όρους του όποιου διαλόγου.
Ενόψει εκλογών και στις δύο χώρες πάντως, τα περιθώρια προόδου στα ελληνοτουρκικά είναι περιορισμένα. Έτσι, ζητούμενο παραμένει η οριοθέτηση της έντασης και η αποφυγή στρατιωτικοποίησης.
