Την στροφή 180 μοιρών απέναντι στην Τουρκία εμπεδώνουν οι ΗΠΑ, καθώς η κυβένηρηση Μπάιντεν προετοιμάζει το έδαφος για την πώληση μεγάλου αριθμού μαχητικών F-16 Block 70 έκδοσης Viper, ενώ γίνονται κινήσεις και για άρση του εμπάργκο, με τις ΗΠΑ να επανέρχονται στο δόγμα του κρίσιμου και στρατηγικού εταίρου.
Έντονη κινητικότητα στην κατεύθυνση της επαναπροσέγγισης με την Τουρκία επικρατεί στην Ουάσιγκτον, όπου η κυβέρνηση Μπάιντεν επιδιώκει πλέον τη διαμόρφωση νέας πλειοψηφίας για την έγκριση της πώλησης υπερσύγχρονων F-16 στην Tουρκία
Ήδη, η κυβέρνηση Μπάιντεν εξέφρασε γραπτώς τη θέση της για την πώληση F-16 Viper στην Τουρκία με επιστολή που έστειλε στο Κογκρέσο, το οποίο έχει μπλοκάρει τη διαδικασία, με πρωτοστάτη τον Γερουσιαστή Μενέντεζ. Η επιστολή δεν αποτελεί διαβεβαίωση για πώληση, αλλά αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, το οποίο παράλληλα αποτελεί μήνυμα τόσο προς την Άγκυρα και την Αθήνα αλλά και προς τη Μόσχα.
Auditor’s note
Στην Αθήνα, οι εξελίξεις υατές ήταν γνωστές από καιρό και παρά τις προσπάθειες να μην περάσουν στον Τύπο, η δυναμική αναβάθμιση των διμερών σχέσεων ΗΠΑ – Τουρκίας είχε καταστεί κοινός τόπος. Η ταχύτητα της εξομάλυνσης είναι μάλιστα τέτοια που ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση του Ταγίπ Ερντογάν για άνευ όρων και πλήρους ατζέντας συζήτηση στην Κωνσταντινούπολη.Όπως φαίνεται, οι ΗΠΑ επιχειρούν να αποκαταστήσουν μια συνεκτική και λειτουργική δομή ασφαλείας και οικονομικής συνεργασίας στην ανατολική Μεσόγειο, επαναβεβαιώντας στη σχέση με την Τουρκία και εδραιώνοντας τους εγνωσμένους δεσμούς Ισραήλ και Αιγύπτου. Αυτό μπορεί να συμβεί μέσω ενός γεωοικονομικού δικτύου, το οποίο θα βασίζεται σε παραπληρωματικές υποδομές και αποθηκευτικούς χώρους, ενέργειας που θα δημιουργούν ενεργειακό δίχτυ ασφαλείας για ολόκληρη την περιοχή.
Την αίσθηση της νέας αμερικανικής στρατηγικής για την ανατολική Μεσόγειο έχει επισημάνει εγκαίρως το Crisis Monitor αναδεικνύοντας δηλώσεις, κινήσεις και πραλείψεις αξιωματούχων τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ΗΠΑ και Τουρκία.
Η επιστολή
Σε επιστολή που έστειλε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο Κογκρέσο αναφέρει πως για την Ουάσιγκτον μια πιθανή πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-16 στην Τουρκία θα ήταν σύμφωνη με τα συμφέροντα εθνικής ασφαλείας των ΗΠΑ και θα εξυπηρετούσε επίσης τη μακροπρόθεσμη ενότητα του ΝΑΤΟ. Στην Τουρκία πιστεύουν πως αυτό είναι το πρώτο βήμα για την ευόδωση των προσπαθειών προμήθειας των συγκεκριμένων μαχητικών.
Η επιστολή έχει ημερομηνία 17 Μαρτίου και υπογράφεται από την αξιωματούχο της υπηρεσίας, την τουρκικής καταγωγής Ναζ Ντουράκογλου, αλλά δεν δίνει ξεκάθαρη διαβεβαίωση πώλησης, ούτε χρονοδιάγραμμα για το πότε μπορεί να οριστικοποιηθεί η συμφωνία.
Η επιστολή αναγνωρίζει τις τεταμένες σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Αγκυρας την προηγούμενη περίοδο, υπενθυμίζει τις κυρώσεις και την απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 λόγω της αγοράς των ρωσικών συστημάτων S-400, και αναφέρει πως αυτός ο αποκλεισμός ήταν «ένα σημαντικό τίμημα».
Επιτακτικά συμφέροντα
Στην επιστολή που εστάλη στο Κογκρέσο αναφέρεται πως «η κυβέρνηση πιστεύει ότι υπάρχουν, ωστόσο, επιτακτικά μακροπρόθεσμα συμφέροντα για την ενότητα και τις δυνατότητες της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, καθώς και συμφέροντα εθνικής ασφαλείας, οικονομικά και εμπορικά συμφέροντα των ΗΠΑ που υποστηρίζονται από τους κατάλληλους αμυντικούς εμπορικούς δεσμούς των ΗΠΑ με την Τουρκία».
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σημειώνει, επίσης, ότι η Τουρκία μοιράζεται θαλάσσια σύνορα με την Ουκρανία και τη Ρωσία στη Μαύρη Θάλασσα, διατηρεί καλές σχέσεις και με τις δύο χώρες, και έχει φιλοξενήσει τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις των δύο πλευρών στην Κωνσταντινούπολη. Παράλληλα τονίζει πως η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ και συμμετέχει σε πολλές αποστολές της Συμμαχίας.
Η επιστολή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είναι η απάντηση σε μια άλλη επιστολή της 4ης Φεβρουαρίου με επικεφαλής τον Δημοκρατικό βουλευτή Φρανκ Παλόν και περισσότερους από 50 βουλευτές και από τα δύο κόμματα που προέτρεπαν την κυβέρνηση Μπάιντεν να απορρίψει την αγορά των μαχητικών από την Αγκυρα, επικαλούμενοι, όπως ανέφεραν, την έλλειψη δέσμευσης του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν στο ΝΑΤΟ και τις «τεράστιες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
Τί ζητά η Τουρκία
Η Τουρκία τον Οκτώβριο του 2021 υπέβαλε το αίτημά της στην Ουάσιγκτον για την αγορά 40 μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 70 και ζήτησε και την άδεια εκσυγχρονισμού άλλων 80 F-16 που διαθέτει στον στόλο της.
Η Αγκυρα είχε παραγγείλει περισσότερα από 100 αμερικανικά αεροσκάφη F-35 και συμμετείχε στο πρόγραμμα συμπαραγωγής, ωστόσο η Ουάσιγκτον την απομάκρυνε από αυτό μετά την εμμονή Ερντογάν να αποκτήσει και να ενεργοποιήσει τους S-400, παρά τις αντιρρήσεις της αμερικανικής πλευράς.
Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης δίνουν πανηγυρικό χαρακτήρα στην επιστολή: Η εφημερίδα Yeni Safak στην ιστοσελίδα της αναφέρει πως «έρχονται τα F-16», ενώ το τηλεοπτικό δίκτυο NTV τονίζει πως «αρχίζει μια νέα εποχή στις σχέσεις των δύο χωρών».
